અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધના ભણકારા: ટ્રમ્પની સૈન્ય ચેતવણી સામે ઈરાનનો વળતો પડકાર

પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ ફરી એકવાર ખતરનાક વળાંક પર પહોંચ્યો છે. બંને દેશોના ટોચના નેતૃત્વ તરફથી સામસામે ખુલ્લી સૈન્ય કાર્યવાહીની ધમકીઓ ઉચ્ચારવામાં આવતાં વૈશ્વિક સ્તરે સુરક્ષા અંગે ઊંડી ચિંતા ફેલાઈ ગઈ છે. અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાની એર ડિફેન્સ પર સીમિત હુમલા અને નવી લશ્કરી કાર્યવાહીની તૈયારીઓના સંકેતો બાદ ઈરાને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે હવે કોઈપણ ભૌગોલિક સીમા ધ્યાનમાં લીધા વિના વિશ્વભરમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકોને સીધા નિશાન બનાવવામાં આવશે. જોકે, આ ભયાનક સૈન્ય તણાવ વચ્ચે પડદા પાછળ યુદ્ધવિરામ અને સંભવિત પરમાણુ ડીલ માટે રાજદ્વારી મંત્રણાઓ પણ સમાંતર ચાલી રહી છે.

વિશ્વભરમાં અમેરિકન સૈન્ય અડ્ડાઓ પર હુમલાની ઈરાનની ચેતવણી

ઈરાની સશસ્ત્ર દળોના પ્રવક્તા મોહમ્મદ અકરમિનિયાએ શનિવારે એક નિવેદન જારી કરીને અમેરિકા સામે આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે જો વોશિંગ્ટન દ્વારા ઈરાન પર ફરીથી કોઈપણ પ્રકારનો લશ્કરી હુમલો કરવામાં આવશે, તો તેનો જવાબ માત્ર પશ્ચિમ એશિયા પૂરતો મર્યાદિત નહીં રહે. સર્વોચ્ચ નેતા મુજતબા ખામેનેઈના આદેશાનુસાર ઈરાની સેના મધ્ય પૂર્વની બહાર દુનિયાના કોઈપણ ખૂણામાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકો પર તાત્કાલિક અને સચોટ પ્રહારો કરવા સંપૂર્ણ સક્ષમ અને સજ્જ છે. ફેબ્રુઆરીમાં શરૂ થયેલા યુદ્ધ પછી ઈરાનની રક્ષણાત્મક અને આક્રમક તાકાતમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હોવાનો દાવો પણ તેમણે કર્યો હતો.

હોર્મુઝની ખાડી માટે ઈરાનની સાત શરતો

તેલના વૈશ્વિક પરિવહન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (હોર્મુઝની ખાડી) અંગે સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતાં ઈરાની સેનાએ જણાવ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગને ફરીથી સામાન્ય રીતે ખોલવા માટે ટ્રમ્પ પ્રશાસને ઈરાન દ્વારા મૂકવામાં આવેલી તમામ 7 શરતોનો સ્વીકાર કરવો પડશે. જ્યાં સુધી અમેરિકા આ માંગણીઓ નહીં સ્વીકારે ત્યાં સુધી આ સમુદ્રી માર્ગ પર તણાવ અને પ્રતિબંધો યથાવત્ રહેવાના સંકેત આપવામાં આવ્યા છે.

આ પણ વાંચો: ઈઝરાયલમાં રાજકીય સંગ્રામ: પીએમ પદની રેસમાં નેતન્યાહુ પછડાયા, આઈઝનકોટને 67 સાંસદોનું સમર્થન મળ્યું

ટ્રમ્પની વધુ સૈન્ય કાર્યવાહીની તૈયારી અને હથિયાર ઉત્પાદન

ઈરાનના આક્રમક વલણ સામે અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ પીછેહઠ કરવાનો ઈનકાર કર્યો છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ હાલ અભૂતપૂર્વ ઝડપે આધુનિક શસ્ત્રોનું ઉત્પાદન વધારી રહ્યું છે અને જરૂર પડ્યે ઈરાન સામે મોટા પાયે સૈન્ય પગલાં લેવા તૈયાર છે, જોકે આખરી નિર્ણય હજુ વિચારણા હેઠળ છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે અમેરિકી દખલગીરી અને કડક નીતિઓના કારણે જ ઈરાન પરમાણુ બોમ્બ બનાવવામાં સફળ થઈ શક્યું નથી, અન્યથા ઈઝરાયલ સહિત સમગ્ર મધ્ય પૂર્વનું અસ્તિત્વ આજે ભૂંસાઈ ગયું હોત.

ઈરાની એર ડિફેન્સ પર સીમિત હવાઈ હુમલાનો દાવો

તાજેતરના લશ્કરી ઓપરેશન અંગે ટ્રમ્પે ઘટસ્ફોટ કર્યો હતો કે અમેરિકી દળોએ ઈરાનની સુરક્ષા સિસ્ટમ પર ચોક્કસ નિશાન સાધીને એન્ટી-એરક્રાફ્ટ ડિફેન્સ સાધનોને માત્ર 5 થી 15 મિનિટના ટૂંકા ગાળામાં નષ્ટ કરી દીધા હતા. આ દાવાની પુષ્ટિ કરતાં ઈરાની મીડિયા અહેવાલોમાં પણ નોંધવામાં આવ્યું હતું કે ઈરાનના વ્યૂહાત્મક કેશમ ટાપુના સુઝા વિસ્તારમાં શક્તિશાળી વિસ્ફોટોના અવાજો સંભળાયા હતા, જેનાથી બંને પક્ષે સીધી અથડામણની શક્યતાઓ વધી ગઈ છે.

તણાવ વચ્ચે યુદ્ધવિરામ માટે પરોક્ષ મંત્રણા તેજ

એક તરફ યુદ્ધનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે, તો બીજી તરફ શાંતિ સ્થાપવા માટે ગુપ્ત રાજદ્વારી વાટાઘાટો પણ શરૂ થઈ ચૂકી છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકાના ઉપપ્રમુખ જેડી વાન્સ નવો યુદ્ધવિરામ અમલી બનાવવા અને પરમાણુ સમજૂતીને પુનર્જીવિત કરવા માટે પરોક્ષ બેઠકોમાં સામેલ થયા છે. મધ્યસ્થી તરીકે અખાતી દેશ કતર સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે, અને કતર દ્વારા રજૂ કરાયેલા પરમાણુ સમાધાનના પ્રસ્તાવો પર ઈરાનનું ઉચ્ચ સ્તરીય તંત્ર હાલ ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહ્યું છે.

અમેરિકા-ઈરાન વર્તમાન સંઘર્ષની મુખ્ય રૂપરેખા

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સરહદો પાર સૈન્ય કાર્યવાહીની ખુલ્લી ધમકીઓએ સમગ્ર વિશ્વને ફરી એક વખત મોટા યુદ્ધના આરે લાવીને ઊભું કરી દીધું છે. સૈન્ય સ્તરે હુમલા અને વળતા હુમલાની ચેતવણીઓ જેટલી ગંભીર છે, તેટલી જ મહત્વપૂર્ણ બંને દેશો વચ્ચે કતર મારફતે ચાલી રહેલી પરોક્ષ રાજદ્વારી વાટાઘાટો બની રહે છે. આગામી દિવસોમાં આ પરોક્ષ મંત્રણા કોઈ સ્થાયી યુદ્ધવિરામ કે પરમાણુ સમજૂતી તરફ આગળ વધશે કે પછી સૈન્ય ઘર્ષણ વૈશ્વિક સ્તરે ફેલાશે, તેના પર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની નજર ટકેલી છે.