ઈઝરાયલમાં રાજકીય સંગ્રામ: પીએમ પદની રેસમાં નેતન્યાહુ પછડાયા, આઈઝનકોટને 67 સાંસદોનું સમર્થન મળ્યું

ઈઝરાયલના સંસદીય રાજકારણમાં તાજેતરની સામાન્ય ચૂંટણીઓ બાદ વડાપ્રધાન પદની ખુરશી મેળવવા માટે અભૂતપૂર્વ ખેંચતાણ શરૂ થઈ ગઈ છે. દેશના વર્તમાન વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુની લિકુડ પાર્ટી સૌથી મોટી એકલ પાર્ટી તરીકે ઊભરી આવી હોવા છતાં, સરકાર રચવા માટે જરૂરી જાદુઈ આંકડો સર કરવામાં તેમના પરસેવા છૂટી રહ્યા છે. બીજી તરફ, વિપક્ષી મોરચાનું નેતૃત્વ કરી રહેલા પૂર્વ આર્મી ચીફ ગાદી આઈઝનકોટને રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ બહુમતી સાંસદોની ભલામણ પ્રાપ્ત થતાં સમગ્ર ઈઝરાયલના સત્તાકીય સમીકરણોમાં મોટો પલટો આવ્યો છે.

સૌથી મોટો પક્ષ બનવા છતાં નેતન્યાહુ બહુમતીથી દૂર

ઈઝરાયલની 120 સભ્યોની સંસદ એટલે કે ‘નેસેટ’માં કોઈપણ પક્ષ કે ગઠબંધનને શાસન કરવા માટે ઓછામાં ઓછી 61 બેઠકોનું સ્પષ્ટ સંખ્યાબળ અનિવાર્ય બને છે. આ ચૂંટણી પરિણામોમાં બેન્જામિન નેતન્યાહુના પક્ષ ‘લિકુડ’ એ 27 બેઠકો પર વિજય મેળવી પોતાની લોકપ્રિયતા સાબિત કરી છે, પરંતુ તેમની સાથે જોડાયેલા તમામ જમણેરી સાથી પક્ષોને ભેગા કરવા છતાં ગઠબંધનનો કુલ આંકડો માત્ર 53 સીટો પર જ અટકી ગયો છે. આમ, સ્પષ્ટ બહુમતીના અભાવે નેતન્યાહુ માટે ફરીથી વડાપ્રધાન બનવાનો માર્ગ અત્યંત કપરો બની ગયો છે.

ગાદી આઈઝનકોટના પક્ષે આરબ પક્ષો બન્યા કિંગમેકર

વિરોધ પક્ષના નેતા અને ભૂતપૂર્વ લશ્કરી વડા ગાદી આઈઝનકોટના નેતૃત્વ હેઠળના યહુદી બ્લોકમાં વિવિધ પક્ષોએ એકત્ર થઈને સારો દેખાવ કર્યો છે. તેમની પોતાની ‘યાસર’ પાર્ટી પાસે 21 બેઠકો છે. આ ઉપરાંત ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન નફતાલી બેનેટની પાર્ટી 12 બેઠકો, ડેમોક્રેટ્સ 8 બેઠકો અને યિસરાએલ બેતેનુ 7 બેઠકો ધરાવે છે, જેના કારણે તેમની મૂળ તાકાત 48 બેઠકો પર પહોંચી હતી. જોકે, સરકાર રચવાના આ ગણિતમાં આરબ સમુદાયનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા બે પક્ષો ખરા અર્થમાં કિંગમેકર સાબિત થયા છે. તેમની પાસે રહેલી કુલ 19 બેઠકો પૈકી તમામ સાંસદોએ આઈઝનકોટને બહારથી સમર્થન જાહેર કરતાં તેમનું સંખ્યાબળ બહુમતીના આંકડાને પાર કરી ગયું છે.

આ પણ વાંચો: લોરેન્સ બિશ્નોઈ ગેંગને મોટો ફટકો: રોહિત શેટ્ટીના ઘર પર ફાયરિંગ કરાવનાર ગેંગસ્ટર હેરી બોક્સર અમેરિકામાં પકડાયો

રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ પરામર્શ: 67 વિરુદ્ધ 46 સાંસદોનો ઝુકાવ

સરકાર રચવાની પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે ઈઝરાયલના રાષ્ટ્રપતિ ઇસાક હર્ઝોગ સમક્ષ તમામ ચૂંટાયેલા પક્ષોના પ્રતિનિધિમંડળે હાજરી આપી હતી. આ બેઠકોના અંતે સ્પષ્ટ થયું કે 120 માંથી 67 સાંસદોએ ગાદી આઈઝનકોટને આગામી વડાપ્રધાન બનાવવા માટે સત્તાવાર ભલામણ કરી છે. તેની સરખામણીએ કાર્યવાહક વડાપ્રધાન નેતન્યાહુને તેમના જૂથમાંથી માત્ર 46 સાંસદોનું જ સમર્થન મળી શક્યું છે. જમણેરી જૂથમાં રહેલા ‘યુનાઇટેડ તોરાહ જુદાઇઝ્મ’ પક્ષના 7 સાંસદોએ બંનેમાંથી કોઈ પણ ઉમેદવારને ટેકો આપવાનું ટાળીને તટસ્થ વલણ અપનાવ્યું હતું, જેના લીધે નેતન્યાહુની છાવણીને વધુ એક ફટકો પડ્યો છે.

સંસદીય પક્ષો અને સમર્થનનું પક્ષવાર ગણિત

સમગ્ર રાજકીય ચિત્ર સ્પષ્ટ થયા બાદ રાષ્ટ્રપતિ ઇસાક હર્ઝોગ રવિવારે સરકાર રચવા માટે અધિકૃત ઉમેદવારના નામની જાહેરાત કરશે. બંધારણીય જોગવાઈ અનુસાર નામાંકિત ઉમેદવારને પ્રધાનમંડળ અને બહુમતી સાબિત કરવા 28 દિવસનો સમય મળશે, જેને જરૂર પડ્યે વધુ 14 દિવસ સુધી લંબાવી શકાય છે. આઈઝનકોટ પાસે સમર્થનના આંકડા મજબૂત હોવા છતાં, આરબ પક્ષોની નીતિઓ અને કટ્ટર રાષ્ટ્રવાદી સાથીઓ વચ્ચે લશ્કરી ભરતી જેવા નીતિવિષયક મુદ્દાઓ પર સમજૂતી સાધવી લોઢાના ચણા ચાવવા સમાન રહેશે. જો ગઠબંધનની આ વાટાઘાટો નિષ્ફળ જશે તો દેશમાં ફરી એકવાર મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ યોજાય તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે.