કપાસની આયાત પર 0% કસ્ટમ ડ્યૂટીની મુદત વધુ 2 મહિના લંબાવાઈ: 31 ડિસેમ્બર સુધી ટેક્સ-ફ્રી આયાતની મંજૂરી

દેશના ટેક્સટાઇલ અને ગારમેન્ટ સેક્ટરને કાચા માલના વધતા ભાવમાંથી મુક્તિ અપાવવા માટે કેન્દ્ર સરકારે મહત્વપૂર્ણ આર્થિક નિર્ણય લીધો છે. વિદેશથી આયાત કરવામાં આવતા કપાસ પર મળતી 0% કસ્ટમ ડ્યૂટીની મુદત વધુ બે મહિના લંબાવીને 31 December 2026 સુધી કરી દેવામાં આવી છે. નાણા મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા સત્તાવાર જાહેરનામા અનુસાર, અગાઉ 31 October ના રોજ પૂર્ણ થતી આ રાહત હવે વર્ષના અંત સુધી યથાવત રહેશે. દેશમાં કપાસના ઉત્પાદનમાં સંભવિત ઘટાડો અને મંડીઓમાં ધીમી આવક વચ્ચે લેવાયેલા આ પગલાથી કાપડ મિલોને વાજબી દરે કાચો માલ મળતો થશે અને વૈશ્વિક બજારમાં સ્થાનિક સ્પર્ધાત્મકતા જળવાઈ રહેશે.

કપાસ આયાત ડ્યૂટી મુક્તિ અને બજાર સમીકરણો

આ પણ વાંચો: કપાસની આયાત પર 0% કસ્ટમ ડ્યૂટીની મુદત વધુ 2 મહિના લંબાવાઈ: 31 ડિસેમ્બર સુધી ટેક્સ-ફ્રી આયાતની મંજૂરી

વાવેતર ઘટતાં ઉત્પાદનમાં ઘટાડાની આશંકા વચ્ચે નિર્ણય

નાણા મંત્રાલય દ્વારા આ મુદત વધારો એવા સમયે મંજૂર કરાયો છે જ્યારે વર્ષ 2026-27 ની નવી સીઝનમાં સ્થાનિક કપાસ ઉત્પાદન ઘટવાની ચિંતા વધી રહી છે. મુખ્ય કપાસ ઉત્પાદક રાજ્યો ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટકના વિવિધ પંથકોમાં વરસાદની ખેંચ અને દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિને કારણે વાવેતર વિસ્તારમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે. નવી સિઝનના કપાસની આવક શરૂ થઈ હોવા છતાં મંડીઓમાં પૂરતો જથ્થો ન આવવાના કારણે સ્થાનિક ભાવ ઊંચા રહ્યા છે. ખેડૂતો પણ બજારમાં વધુ ઊંચા ભાવની અપેક્ષાએ માલ સાચવીને બેઠા હોવાથી પુરવઠા સાંકળ પ્રભાવિત થઈ છે.

મંડીઓમાં ધીમી આવક અને વપરાશ સામે પુરવઠાની ખેંચ

બજારના આંકડા અનુસાર, હાલમાં દેશભરની કૃષિ ઉત્પન્ન બજાર સમિતિઓ (APMC) માં દરરોજ આશરે 70,000 થી 80,000 ગાંસડી કપાસની આવક થઈ રહી છે. 23 October સુધી દેશમાં માત્ર 15 લાખ ગાંસડી જેટલો જથ્થો બજારોમાં પહોંચ્યો હતો, જેની સામે સ્થાનિક ઉદ્યોગોનો અંદાજિત વપરાશ 23 લાખ ગાંસડી જેટલો ઊંચો છે. જોકે, દિવાળીના તહેવારો પૂર્ણ થયા બાદ મંડીઓમાં અવાક વધવાની આશા છે, પરંતુ તાત્કાલિક ધોરણે સ્પિનિંગ મિલો માટે કાચા માલની અછત નિવારવી અનિવાર્ય બની હતી.

કાપડ મિલોનો ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટશે, નિકાસને મળશે બળ

સામાન્ય સંજોગોમાં વિદેશી કપાસની આયાત પર 11% જેટલી કસ્ટમ ડ્યૂટી વસૂલવામાં આવે છે. કેન્દ્ર સરકારે 1 June થી શરૂ કરેલી સંપૂર્ણ ડ્યૂટી માફી હવે ડિસેમ્બરના અંત સુધી ચાલુ રાખતાં મિલોને વિદેશમાંથી સસ્તો કપાસ ખરીદવાની છૂટ મળશે. ખાસ કરીને લઘુ અને મધ્યમ કક્ષાના (MSME) કાપડ ઉત્પાદકો પર વધતા ઇનપુટ કોસ્ટનું જે દબાણ હતું તે હળવું થશે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગારમેન્ટ અને યાર્નની સ્પર્ધાત્મક કિંમતો જાળવી રાખવામાં આ નિર્ણય મહત્વનો સાબિત થશે, જોકે વિદેશી પુરવઠો વધવાથી સ્થાનિક બજારના ભાવો પર સહેજ દબાણ આવી શકે છે.

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કપાસની ડ્યૂટી-ફ્રી આયાતની મુદત બે મહિના લંબાવવાનો નિર્ણય સ્થાનિક કાપડ ઉદ્યોગ માટે સંજીવની સમાન છે. સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન ઘટવાના સંકેતો વચ્ચે કાચા માલની અછત ન સર્જાય તે માટે આયાતનો વિકલ્પ ખુલ્લો રાખવો આર્થિક રીતે આવશ્યક હતો. આ છૂટછાટથી કાપડ મિલોનો ઉત્પાદન ખર્ચ નિયંત્રણમાં રહેશે અને તહેવારો ટાણે ગારમેન્ટ ઉદ્યોગને વૈશ્વિક ઓર્ડર્સ સમયસર પૂરા કરવામાં મોટી મદદ મળશે.