સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પર ₹60 કરોડનું મલ્ટિલેવલ પાર્કિંગ બન્યું ‘સફેદ હાથી’: આવક શૂન્ય થતાં 1 વર્ષથી તાળાં, હવે ભાડું ઘટાડી ધાંધલીની તૈયારી
અમદાવાદ શહેરમાં ટ્રાફિક વ્યવસ્થા સુધારવાના અને સ્માર્ટ પાર્કિંગ પૂરાં પાડવાના નામે જાહેર નાણાંનો કેવો વેડફાટ થાય છે તેનું જ્વલંત ઉદાહરણ સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પર સામે આવ્યું છે. AMC અને સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (SRFDCL) દ્વારા પ્રજાના કરોડો રૂપિયા ખર્ચીને અદ્યતન સુવિધાઓ સાથે ઊભું કરાયેલું મલ્ટિલેવલ પાર્કિંગ વહીવટી અણઆવડતના કારણે છેલ્લા 1 વર્ષથી ધૂળ ખાઈ રહ્યું છે. આશરે ₹60 કરોડના જંગી ખર્ચે તૈયાર થયેલું આ વિશાળ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર નથી તો નાગરિકોને પાર્કિંગની સુવિધા આપી શક્યું કે નથી તંત્રની તિજોરીમાં ભાડાની આવક લાવી શક્યું. હવે આ નિષ્ફળતા છુપાવવા તંત્ર ટેન્ડરની શરતો અને ક્ષમતામાં કાપ મૂકી નવેસરથી ભાડે આપવાની પેરવી કરી રહ્યું છે.
સપ્ટેમ્બર 2023માં લોકાર્પણ અને 1 જ વર્ષમાં વળતા પાણી
ફ્લાવર પાર્ક સામે આવેલા આ 7 માળના મલ્ટિલેવલ પાર્કિંગનું લોકાર્પણ સપ્ટેમ્બર 2023માં કરવામાં આવ્યું હતું. શરૂઆતમાં તંત્રે 700 ફોર-વ્હીલર અને 1000 ટુ-વ્હીલર પાર્ક થઈ શકે તેવી સ્માર્ટ સિસ્ટમની મોટી જાહેરાતો કરી હતી. લોકાર્પણ બાદ એક કોન્ટ્રાક્ટરને વાર્ષિક ₹50 લાખના ભાડા પેટે સંચાલન સોંપવામાં આવ્યું હતું. જોકે, વાસ્તવિકતા એ રહી કે કોન્ટ્રાક્ટરને દર મહિને માંડ ₹1 લાખ જેટલી પણ આવક થતી નહોતી. પરિણામે ખોટ સહન ન થઈ શકતાં કોન્ટ્રાક્ટરે કરાર રદ કરવાની રજૂઆત કરી અને પ્રોજેક્ટમાંથી હાથ પાછા ખેંચી લીધા. ત્યારથી સમગ્ર બિલ્ડિંગ બિનઉપયોગી બની ગયું છે અને જનતાના ₹60 કરોડનું આંધણ કર્યા બાદ પણ પરિણામ શૂન્ય સાબિત થયું છે.
ટેન્ડરમાં વાહનોની ક્ષમતા ઘટાડી ભાડું ઓછું કરવાનું તંત્રનું નવું ગણિત
પાર્કિંગ લાંબા સમયથી બંધ હોવાને લીધે SRFDCL દ્વારા હવે તેના 1થી 5 માળ વાર્ષિક ₹36.42 લાખના ભાડે આપવા નવું ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. અગાઉના ₹50 લાખના ભાડા સામે આ વખતે ભાડાની રકમ ઘટાડવા માટે તંત્રે કાગળ પર વાહનોની ક્ષમતા ઓછી કરી દીધી છે. મૂળ ક્ષમતા 1000થી વધુ ટુ-વ્હીલર અને 700થી વધુ ફોર-વ્હીલરની હોવા છતાં નવા ટેન્ડરમાં પહેલા અને બીજા માળે માત્ર 856 ટુ-વ્હીલર અને 372 ફોર-વ્હીલર પાર્કિંગ દર્શાવીને સીધા 500 વાહનોની ક્ષમતા કાપી નાખવામાં આવી છે.
ગાર્ડન રેસ્ટોરન્ટ માટે સાતમો અને છઠ્ઠો માળ રિઝર્વ રખાયો
તંત્ર દ્વારા વાહનોની સંખ્યા અને ભાડામાં ઘટાડો કરવા પાછળનું બીજું મુખ્ય કારણ કોમર્શિયલ ઉપયોગ હોવાનું સામે આવ્યું છે. સત્તાવાર સૂત્રો મુજબ, પાર્કિંગ બિલ્ડિંગના 7મા માળે ગાર્ડન રેસ્ટોરન્ટ શરૂ કરવાનું આયોજન કરાયું છે. આ રેસ્ટોરન્ટમાં આવતા ગ્રાહકોના પાર્કિંગ માટે 6ઠ્ઠો માળ ખાસ અનામત રાખવામાં આવ્યો છે. આમ, સામાન્ય વાહનચાલકો માટે પાર્કિંગની ઉપલબ્ધ જગ્યા ઓછી થતાં જાહેર પાર્કિંગ તરીકેનું કદ ઘટાડી દેવામાં આવ્યું છે.
મલ્ટિલેવલ પાર્કિંગમાં નક્કી કરાયેલા પાર્કિંગ દરો
નાગરિકો પાસેથી વાહન પાર્કિંગ પેટે વસૂલવામાં આવતા નિર્ધારિત દરોની વિગતો નીચે મુજબ છે:
| સમયગાળો (Duration) | ટુ-વ્હીલર દર (Two-Wheeler Rate) | ફોર-વ્હીલર દર (Four-Wheeler Rate) |
| 2 કલાક સુધી (Up to 2 hours) | ₹10 | ₹20 |
| 2 થી 4 કલાક માટે (2 to 4 hours) | ₹20 | ₹40 |
| 4 કલાકથી વધારે (Above 4 hours) | ₹30 | ₹50 |
| રાત્રે 12 વાગ્યા પછી (After 12 midnight) | ₹300 | ₹500 |
સ્માર્ટ ટેક્નોલોજીથી સજ્જ સુવિધાઓ પણ ધૂળ ખાતી થઈ
આ પાર્કિંગ પ્રોજેક્ટને આધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ બનાવવામાં આવ્યો હતો. જેમાં CCTV સર્વેલન્સ, ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) ચાર્જિંગ પોઇન્ટ્સ, QR કોડ આધારિત એન્ટ્રી ટિકિટ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ મશીન લગાવવામાં આવ્યા છે. વાહનોની યોગ્ય પાર્કિંગ માટે સેન્સર્સ અને બૂમ બેરિયર્સની સ્માર્ટ વ્યવસ્થા પણ છે. પાર્કિંગ સ્પેસમાં કેટલાં વાહનો પાર્ક થયેલા છે અને કેટલી જગ્યા ખાલી છે તેની તુરંત માહિતી મળી રહે તે માટે ડિજિટલ ડિસ્પ્લે બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યા છે અને આખી સિસ્ટમને મોબાઈલ એપ્લિકેશન સાથે સાંકળવામાં આવી છે. જોકે આટલી તમામ અત્યાધુનિક સુવિધાઓ હોવા છતાં ઈમારત બંધ હાલતમાં પડી રહી છે.
શહેરમાં અગાઉના પ્રોજેક્ટ્સ પણ વિવાદમાં રહ્યા
અમદાવાદ શહેરમાં મલ્ટિલેવલ પાર્કિંગ ફ્લોપ જવાનો આ પહેલો કિસ્સો નથી. અગાઉ પશ્ચિમ વિસ્તારમાં આવેલા સિંધુ ભવન રોડ અને પ્રહલાદ નગર ખાતે તૈયાર કરાયેલા મલ્ટિલેવલ પાર્કિંગ પ્રોજેક્ટ્સ પણ ઓછા ઉપયોગ અને વહીવટી અણઆવડતના લીધે વિવાદોમાં આવી ચૂક્યા છે. લોકોનો પ્રશ્ન એ છે કે જ્યારે આવા પ્રોજેક્ટ્સ વાસ્તવિક ધોરણે સફળ નથી થઈ રહ્યા, ત્યારે મ્યુનિસિપલ અધિકારીઓ અને સત્તાધીશો શા માટે પ્રજાના કરોડો રૂપિયા આંધળા ખર્ચ પાછળ વેડફી રહ્યા છે.
સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ ખાતે તૈયાર થયેલું આ ₹60 કરોડનું મલ્ટિલેવલ પાર્કિંગ યોગ્ય આયોજન અને દીર્ઘદ્રષ્ટિના અભાવે એક મોંઘા ‘સફેદ હાથી’ સમાન પુરવાર થયું છે. કરોડો રૂપિયાના લોકાર્પણ પછી જો પ્રોજેક્ટ એક જ વર્ષમાં બંધ થઈ જતો હોય અને કોન્ટ્રાક્ટરોને ખોટના કારણે હાથ પાછા ખેંચવા પડતા હોય, તો આ સમગ્ર મામલે આયોજકોની જવાબદારી નક્કી થવી જરૂરી છે. હવે વાહનોની ક્ષમતા કાપીને નવા ટેન્ડર બહાર પાડવાથી પ્રોજેક્ટ સફળ થશે કે ફરી કોઈ ખોટનો ખાડો સાબિત થશે, તે આગામી સમય જ બતાવશે.
