ભારત જ નહીં વિશ્વના 7 દેશોમાં ભડક્યો જનાક્રોશ: જાણો ફ્રાન્સ, સ્પેન અને ઈઝરાયલમાં કેમ રસ્તા પર ઉતરી જનતા

વૈશ્વિક સ્તરે નાગરિક અધિકારો, જીવનજરૂરી સુવિધાઓ અને શાસન વ્યવસ્થા સામે સામાન્ય જનતાનો અસંતોષ હવે રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યો છે. ઓક્ટોબર 2026 ના પ્રારંભ સાથે જ માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ એશિયા, યુરોપ, મધ્ય પૂર્વ અને લેટિન અમેરિકાના અગ્રણી દેશોમાં મોટા પાયે વિરોધ પ્રદર્શનોની લહેર જોવા મળી રહી છે. ક્યાંક લોકશાહી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા સામે શંકાના વાદળો ઘેરાયા છે, તો ક્યાંક શિક્ષણ બજેટમાં કાપ, મોંઘા રહેઠાણો અને ભૂરાજકીય વિવાદો સામે લોકોનો આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે. વૈશ્વિક સ્તરે પ્રવર્તતા આ જનાક્રોશે વિવિધ દેશોના શાસકો સામે કાયદો-વ્યવસ્થા અને જનવિશ્વાસ જાળવવાનો મોટો પડકાર ખડો કર્યો છે.

વૈશ્વિક વિરોધ પ્રદર્શનોનું વિહંગાવલોકન

વિશ્વભરના સાત દેશોમાં ઓક્ટોબર મહિના દરમિયાન સામે આવેલા મોટા આંદોલનો અને તેના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ સંક્ષિપ્તમાં જોઈ શકાય છે:

એશિયાઈ પાડોશીઓમાં રાજકીય અને ચૂંટણી વિવાદ

ભારત (મતદાર યાદી સામે સવાલ): ભારતમાં ચૂંટણી પંચ દ્વારા હાથ ધરાયેલા વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ (SIR) સામે વિપક્ષી મોરચાએ મોરચો માંડ્યો છે. 12 ઓક્ટોબરના રોજ રાજધાની નવી દિલ્હીમાં વિપક્ષી નેતાઓએ સર્વોચ્ચ અદાલત તરફ કૂચ યોજીને મતદાર યાદીમાંથી કથિત રીતે નામ દૂર થવા સામે ન્યાયિક તપાસ અને પારદર્શિતાની માગ કરી હતી.

પાકિસ્તાન (ઇમરાન ખાનના સમર્થકોનો આક્રોશ): પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇમરાન ખાનની મુક્તિ અને તેમની પાર્ટી PTI ના આગેવાનો સામેની સરકારી કાર્યવાહીને લઈને પાકિસ્તાનમાં રાજકીય ગરમાવો ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. 12 ઓક્ટોબરે ખૈબર પખ્તૂનખ્વા પ્રાંતમાં કટોકટી જાહેર કરાયા બાદ નેતાઓની અટકાયતોથી સમર્થકોમાં ભારે રોષ ફેલાયો છે.

આ પણ વાંચો: વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે ભારતનો GDP વૃદ્ધિદર 7% રહેવાનો IMFનો અંદાજ: વિશ્વમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી ઇકોનોમી રહેશે

યુરોપમાં શિક્ષણ અને આવાસ સંકટ સામે વિરોધ

ફ્રાન્સ (વિદ્યાર્થીઓ અને પોલીસ વચ્ચે અથડામણ): ફ્રાન્સના પેરિસ સહિતના મોટા શહેરોમાં ઓક્ટોબરના પ્રથમ અઠવાડિયામાં વિદ્યાર્થીઓ વિશાળ સંખ્યામાં માર્ગો પર ઉતરી આવ્યા હતા. વર્ગખંડોમાં અતિશય ભીડ, શિક્ષકોની ભારે ઘટ અને શિક્ષણની કથળતી સ્થિતિ સુધારવાની માગણી સાથે થયેલા પ્રદર્શનો દરમિયાન કેટલીક જગ્યાએ પોલીસ સાથે ઘર્ષણ પણ સર્જાયું હતું.

સ્પેન (મોંઘા ઘરો અને ભાડાં સામે બગાવત): રહેઠાણની ગંભીર અછત અને આસમાને પહોંચેલા મકાન ભાડાં સામે સ્પેનમાં આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે. સંસદમાં આવાસ સંકટ નિવારવાના પ્રસ્તાવોને મંજૂરી ન મળતા 3 ઓક્ટોબરના રોજ મેડ્રિડ સહિત દેશના આશરે 50 શહેરોમાં પ્રજાએ વિશાળ દેખાવો કર્યા હતા.

બ્રિટન (પેલેસ્ટાઇનના સમર્થનમાં મહારેલી): 10 ઓક્ટોબરે લંડનમાં હજારો નાગરિકોએ એકત્ર થઈને પેલેસ્ટાઇનના પક્ષમાં અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. ઇઝરાયલ-ગાઝા સંઘર્ષ સંદર્ભે બ્રિટિશ સરકારની વિદેશ નીતિ સામે નારાજગી દર્શાવીને પોલીસના આકરા નિયંત્રણો વચ્ચે પણ લોકોએ રસ્તા પર ઉતરીને અસંમતિ દર્શાવી હતી.

લેટિન અમેરિકા અને મધ્ય પૂર્વમાં લોકજુવાળ

ચિલી (શિક્ષણ બજેટ કાપ સામે વિદ્રોહ): દક્ષિણ અમેરિકન દેશ ચિલીમાં 1 ઓક્ટોબરના રોજ સરકારે જાહેર શિક્ષણના બજેટમાં સૂચવેલા કાપ સામે દેશવ્યાપી વિરોધ શરૂ થયો હતો. રાજધાની સેન્ટિયાગોમાં વિદ્યાર્થીઓ અને નાગરિકોએ શિક્ષણ માટે પર્યાપ્ત સરકારી ભંડોળ યથાવત રાખવાની એકસૂરે માગ કરી હતી.

ઇઝરાયલ (સરકારની નીતિઓ પર સવાલ): ઇઝરાયલમાં વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂની આંતરિક નીતિઓ અને સુરક્ષા સંચાલન સામે લોકો સમયાંતરે નારાજગી વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. જોકે, ઓક્ટોબર 2026 ના ગાળામાં ત્યાં થયેલા પ્રદર્શનો અંગે મર્યાદિત સ્વતંત્ર વિગતો હોવાથી પરિસ્થિતિ પર સાવચેતીપૂર્વક નજર રાખવામાં આવી રહી છે.

વિશ્વભરના સાત દેશોમાં એકસાથે જોવા મળી રહેલો આ જનાક્રોશ દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક સ્તરે લોકો પોતાની મૂળભૂત જરૂરિયાતો, શિક્ષણ, આવાસ અને લોકતાંત્રિક અધિકારો પ્રત્યે વધુ સજાગ બન્યા છે. ભલે દરેક દેશમાં વિરોધ પાછળના સ્થાનિક પરિબળો ભિન્ન હોય, પરંતુ શાસકોના એકપક્ષીય નિર્ણયો અને લોકલાગણીની અવગણનાથી જનતામાં જાગેલો અસંતોષ સમાન પેટર્ન દર્શાવે છે. જો સરકારો નાગરિકોની વાસ્તવિક ફરિયાદોનો સુખદ અને સંવાદપૂર્ણ ઉકેલ નહીં લાવે, તો વૈશ્વિક સ્તરે અસ્થિરતાનો આ વ્યાપ હજુ વધુ વકરી શકે છે.