વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે ભારતનો GDP વૃદ્ધિદર 7% રહેવાનો IMFનો અંદાજ: વિશ્વમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી ઇકોનોમી રહેશે
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચાલી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય સંઘર્ષો અને ક્રૂડ ઓઇલના અસ્થિર ભાવો વચ્ચે ભારતીય અર્થતંત્ર માટે પ્રોત્સાહક અહેવાલ સામે આવ્યો છે. ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) દ્વારા તાજેતરમાં જારી કરવામાં આવેલા આર્થિક મૂલ્યાંકનમાં ભારતના વિકાસ દરના અંદાજમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્યો છે. વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં સુસ્તીનો માહોલ હોવા છતાં, મજબૂત ઘરેલુ બજાર અને સેવા ક્ષેત્રની શ્રેષ્ઠ કામગીરીના જોરે ભારત આગામી બે વર્ષ સુધી વિશ્વની સૌથી ઝડપથી આગળ વધતી મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થા તરીકે પોતાની અગ્રેસર ભૂમિકા જાળવી રાખશે તેવો મજબૂત આશાવાદ IMF દ્વારા વ્યક્ત કરાયો છે.
ભારતના GDP વૃદ્ધિદરના અંદાજમાં સુધારો
IMF ના સંશોધિત અહેવાલ મુજબ, વર્ષ 2026 અને 2027 બંને વર્ષો માટે ભારતીય અર્થતંત્રનો વિકાસદર 7% રહેવાની ધારણા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. અગાઉના અંદાજોની તુલનાએ સંસ્થાએ ભારતના આઉટલુકમાં સુધારો કર્યો છે:
| વર્ષ | અગાઉનો અંદાજ (જુલાઈ) | નવો સુધારેલો અંદાજ | સ્થિતિ |
| 2026 | 6.4% | 7.0% | 0.6% નો વધારો |
| 2027 | 6.7% | 7.0% | 0.3% નો વધારો |
ભારતની આ મજબૂત આર્થિક ગતિ પાછળ દેશની બળવાન સ્થાનિક માંગ, સર્વિસ સેક્ટરની તેજી, સાનુકૂળ ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડ અને સરકાર દ્વારા સતત લાગુ કરવામાં આવી રહેલા માળખાકીય આર્થિક સુધારાઓ મુખ્ય પરિબળ તરીકે નોંધવામાં આવ્યા છે.
RBI અને IMF ના અંદાજ વચ્ચે તુલના
રિઝર્વ બેંક ઑફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડાના એક સપ્તાહ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાનો આ અહેવાલ સામે આવ્યો છે. જોકે, બંને સંસ્થાઓના આંકડામાં નજીવો તફાવત જોવા મળે છે:
RBI નો અંદાજ: કેન્દ્રીય બેંકે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે ભારતનો GDP ગ્રોથ 7.1% રહેવાનું અનુમાન લગાવ્યું છે.
IMF નો અંદાજ: IMF એ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે પણ ભારત માટે 7.0% નો સંગીન દર મૂક્યો છે.
અમેરિકા-ઈરાન તણાવ અને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ જેવી બાહ્ય પ્રતિકૂળતાઓ ઊર્જા આયાત પર નિર્ભર ભારત માટે ચિંતાજનક બની શકે છે, તેમ છતાં સ્થાનિક વપરાશ ભારતીય બજારને સ્થિરતા પ્રદાન કરી રહ્યો છે.
વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવોમાં વધારાનું જોખમ
IMF ના વિશ્લેષણ અનુસાર, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં અપેક્ષિત વધારો ભારતના આયાત બિલ અને ફુગાવા પર દબાણ લાવી શકે છે:
| ક્રૂડ ઓઇલ માર્કેટ (બ્રેન્ટ, દુબઈ ફતેહ, WTI) | અંદાજિત સરેરાશ કિંમત | વાર્ષિક ફેરફાર (%) |
| વર્ષ 2025 | સરેરાશ બેઝ સ્તર | — |
| વર્ષ 2026 | $95.74 પ્રતિ બેરલ | 41% નો વધારો (2025 ની સરખામણીએ) |
| વર્ષ 2027 | $87.39 પ્રતિ બેરલ | 9% નો ઘટાડો (2026 ની સરખામણીએ) |
તેલના ઊંચા ભાવો આયાતી મોંઘવારી વધારી શકે છે, જે ભારતીય નીતિ નિર્માતાઓ માટે મુખ્ય પડકાર રહેશે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને વિકસિત દેશોની સ્થિતિ
IMF ના રિપોર્ટમાં સમગ્ર વિશ્વ અને અન્ય પ્રમુખ દેશોના આર્થિક અનુમાનો પણ રજૂ કરવામાં આવ્યા છે:
વૈશ્વિક વિકાસદર: સમગ્ર વિશ્વનો સરેરાશ GDP ગ્રોથ વર્ષ 2026 માં 3.1% (અગાઉ 3.0%) અને વર્ષ 2027 માં 3.4% રહેવાની આગાહી કરવામાં આવી છે.
વિકસિત દેશો: વિકસિત અર્થતંત્રોનો સંયુક્ત વૃદ્ધિદર 2026 માં 2.1% (અગાઉ 1.7%) અંદાજાયો છે. આ અંતર્ગત જર્મનીનો ગ્રોથ 1.3% (અગાઉ 0.7%) અને બ્રિટનનો ગ્રોથ પણ 1.3% (અગાઉ 1.0%) રહેવાની શક્યતા છે.
ઉભરતા બજારો: ઊભરતાં બજારો અને વિકાસશીલ દેશોનો સરેરાશ દર 3.8% થી ઘટીને 3.7% અંદાજવામાં આવ્યો છે. ચીન, રશિયા, બ્રાઝિલ અને મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં આર્થિક સુસ્તી કે સંકોચનને પગલે આ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
વિશ્વસ્તરે યુદ્ધના વાદળો અને આર્થિક સંકોચનની ચિંતાઓ વચ્ચે પણ ભારતનું 7% ના દરે આગળ વધવું દેશની આંતરિક તાકાત દર્શાવે છે. ચીન અને રશિયા જેવા મોટા દેશો જ્યારે ધીમા વિકાસદરનો સામનો કરી રહ્યા છે, ત્યારે ભારતે વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થા તરીકે પોતાનો દબદબો કાયમ રાખ્યો છે. જોકે, ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવો અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનના પડકારો સામે સજાગ રહીને ઘરેલુ બજારની ક્ષમતા જાળવી રાખવી એ આવનારા સમયમાં ભારતની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા રહેશે.
