કડવાશ વચ્ચે કૂટનીતિક સંવાદ: UNGA ના શાબ્દિક યુદ્ધ બાદ ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ ઈસ્લામાબાદ પહોંચ્યું, ભારતીય રાજદ્વારીએ લાહોર જોવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી
પહલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતીય સેના દ્વારા પાર પાડવામાં આવેલા ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ અને તાજેતરમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA) ના વૈશ્વિક મંચ પર આતંકવાદ તેમજ કાશ્મીર મુદ્દે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા તીખા શાબ્દિક પ્રહારોથી બંને દેશોના સંબંધોમાં ભારે તણાવ પ્રવર્તી રહ્યો છે. આ ગંભીર કડવાશભર્યા વાતાવરણ વચ્ચે પણ બહુપક્ષીય મંચની જવાબદારી નિભાવતાં ભારતીય રાજદ્વારી પ્રતિનિધિમંડળ પાકિસ્તાનની ધરતી પર પહોંચ્યું છે. પાકિસ્તાનની રાજધાની ઈસ્લામાબાદ ખાતે યોજાયેલી ‘શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન’ (SCO) ની મહત્વની બેઠકમાં ભાગ લેવા પહોંચેલા ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારી આલોક ડિમરીના નિવેદન અને ગરમજોશીભર્યા અંદાજે બંને દેશોના મીડિયાનું વિશેષ ધ્યાન ખેંચ્યું છે.
ઈસ્લામાબાદમાં SCO બેઠક અને રાજદ્વારી સંવાદ
સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફ વચ્ચે થયેલી આકરી નોકઝોંકની પૃષ્ઠભૂમિ વચ્ચે 29 સપ્ટેમ્બરથી ઈસ્લામાબાદમાં SCO કાઉન્સિલ ઓફ નેશનલ કોઓર્ડિનેટર્સ (CNC) ની ત્રણ દિવસીય મહત્વપૂર્ણ બેઠક શરૂ થઈ છે. આ બેઠકમાં ભારતીય પ્રતિનિધિ આલોક ડિમરીએ પાકિસ્તાનના નાયબ વડાપ્રધાન ઈશાક દાર સાથે ઔપચારિક મુલાકાત કરી હાથ મિલાવ્યા હતા. પાકિસ્તાની સરકારી ટીવી સાથેની ખાસ વાતચીતમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેઓ પ્રથમવાર પાકિસ્તાન આવ્યા છે અને ઈસ્લામાબાદ ઉપરાંત લાહોર, ફૈસલાબાદ અને સિયાલકોટ જેવા ઐતિહાસિક શહેરો જોવાની પણ તેમની તીવ્ર ઈચ્છા છે.
SCO બેઠકની મુખ્ય રૂપરેખા અને વિગતો
આ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી મુલાકાત અને બેઠક સાથે સંકળાયેલી મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / વિગત | માહિતી |
| સંમેલન / બેઠક | SCO કાઉન્સિલ ઓફ નેશનલ કોઓર્ડિનેટર્સ (CNC) |
| સમયગાળો | 29 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ (3 દિવસીય બેઠક) |
| સ્થળ | ઈસ્લામાબાદ, પાકિસ્તાન |
| ભારતીય પ્રતિનિધિ | આલોક ડિમરી (વિદેશ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારી) |
| મુખ્ય એજન્ડા | પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી, વેપાર અને ટ્રાન્ઝિટ વ્યવસ્થા |
| SCO સભ્ય દેશો | ભારત, પાકિસ્તાન, ચીન, રશિયા, ઈરાન, બેલારુસ સહિત કુલ 10 સભ્યો |
પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી અને પીએમ મોદીના સંવાદ મંચ પર સહમતિ
બેઠક અંગે માહિતી આપતાં ભારતીય પ્રતિનિધિએ સ્પષ્ટ કર્યું કે SCO મંચ પર યુરેશિયન અને એશિયન ક્ષેત્રના દેશો એકઠા થઈને ક્ષેત્રીય સમૃદ્ધિ અને લોકોના કલ્યાણ માટે સહિયારો એજન્ડા તૈયાર કરી રહ્યા છે. તેમણે ખાસ કરીને પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી, મુક્ત વેપાર અને પરિવહન (ટ્રાન્ઝિટ) ને આજના સમયના મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ ગણાવ્યા હતા. આ ઉપરાંત વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા પ્રસ્તાવિત ‘સભ્યતાગત સંવાદ મંચ’ (Civilizational Dialogue Forum) ની સ્થાપના અંગે SCO ના તમામ સભ્ય રાષ્ટ્રો સહમત થયા હોવાનું પણ તેમણે નોંધ્યું હતું.
આતંકવાદ અને સરહદી વિવાદોને લઈને બંને પડોશી દેશો વચ્ચે ભલે તીવ્ર મતભેદો અને શાબ્દિક યુદ્ધ ચાલી રહ્યું હોય, પરંતુ SCO જેવા બહુપક્ષીય મંચો પર સત્તાવાર સંવાદની સાતત્યતા જળવાઈ રહી છે. ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ બાદ ભારતીય અધિકારીની આ મુલાકાત દર્શાવે છે કે ભારત રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના મુદ્દે કડક વલણ રાખવાની સાથે સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોમાં પોતાની વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક જવાબદારીઓ પ્રત્યે સંપૂર્ણપણે સજાગ અને પ્રતિબદ્ધ છે.
