યુવા પેઢીના સ્વાસ્થ્ય સામે ગંભીર ખતરો: તમાકુ-મુક્ત નિકોટિન પાઉચ પર કેન્દ્ર સરકારનો સર્વગ્રાહી પ્રતિબંધ

આધુનિક જીવનશૈલી અને ફેશનના ઓઠા હેઠળ યુવાનોમાં અત્યંત ઝડપથી પ્રસરી રહેલા અદ્રશ્ય નશાના નેટવર્ક સામે કેન્દ્ર સરકારે લાલ આંખ કરી છે. પરંપરાગત ધૂમ્રપાન કે તમાકુના સલામત વિકલ્પ તરીકે રજૂ કરવામાં આવી રહેલા તથા કોઈપણ કાયદાકીય મંજૂરી વિના વેચાઈ રહેલા સિન્થેટિક ઉત્પાદનો સામે દેશવ્યાપી સ્તરે કડક પગલાં ભરવાની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. નવી પેઢીના શારીરિક અને માનસિક ભવિષ્યને સુરક્ષિત રાખવા માટે કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયે આ ગેરકાયદે ઉત્પાદનોના મૂળિયાં ઉખેડી નાખવા તમામ રાજ્યો અને વહીવટી તંત્રોને સખત આદેશો જારી કર્યા છે.

પેઢા વચ્ચે દબાવાતા સિન્થેટિક પાઉચ સામે કડક પ્રતિબંધ

તમાકુ-મુક્ત હોવાનો દાવો કરીને બજારમાં છૂટથી ઠલવાતા સિન્થેટિક નિકોટિન પાઉચના વેચાણ, વિતરણ અને પ્રચાર-પ્રસાર પર કેન્દ્ર સરકારે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. આ નાના પાઉચને હોઠ અને પેઢા વચ્ચે રાખવામાં આવે છે, જેમાં તમાકુ ભલે ન હોય પરંતુ અત્યંત સાંદ્ર અને શુદ્ધ નિકોટિનનું પ્રમાણ હોય છે. આરોગ્ય નિષ્ણાતોના સ્પષ્ટ તારણ મુજબ, આ કેમિકલ યુવાનોમાં અત્યંત ઝડપી વ્યસન ઊભું કરે છે અને સીધા હૃદયના ધબકારા તેમજ મગજની ન્યુરોલોજીકલ કાર્યક્ષમતા માટે ભારે જોખમ ઊભું કરે છે.

દેશવ્યાપી દરોડા અને બજારોમાંથી જપ્તીના આદેશ

કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને તાત્કાલિક અસરથી બજારોમાં ત્રાટકવાની સૂચના આપી છે. ઈ-સિગારેટ પ્રતિબંધ કાયદો (PECA 2019) અને ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ (FSSAI) હેઠળ કડક કાનૂની જોગવાઈઓ લાગુ કરવામાં આવી છે. સ્થાનિક પાનના ગલ્લાઓ, છૂટક દુકાનોથી લઈને ઈ-કોમર્સ વેબસાઈટ્સ અને સોશિયલ મીડિયા પર સક્રિય વિક્રેતાઓ સામે ઝુંબેશ ચલાવીને આ માલ તાત્કાલિક જપ્ત કરવા નિર્દેશ અપાયા છે.

આ પણ વાંચો: મહાસત્તાઓની મંત્રણામાં કોઈ સમજૂતી નહીં: ઈરાન અને તાઈવાન મુદ્દે ટ્રમ્પ-જિનપિંગ આમને-સામને

કંપનીઓ દ્વારા ગેરમાર્ગે દોરતો પ્રચાર અને દાણચોરીનું જાળું

સિગરેટ પરના નિયંત્રણો બાદ મોટી તમાકુ કંપનીઓ વધુ નફો રળવા અને યુવા ગ્રાહકોને જાળવી રાખવા માટે નિકોટિન પાઉચને સિગરેટના આધુનિક વિકલ્પ તરીકે પ્રોત્સાહન આપી રહી હતી. સરકારે અગાઉ ઈ-સિગારેટ પર પૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો અને માત્ર મેડિકલ સારવાર માટે વપરાતા નિકોટિન પેચ કે ગમને શરતી છૂટ આપી હતી, જે છટકબારીનો દુરુપયોગ કરીને આ પાઉચની દાણચોરી વધારી દેવામાં આવી હતી. સરકારી અભ્યાસ મુજબ, કોઈપણ સરકારી મંજૂરી વગર ભારતીય બજારોમાં વિદેશી બ્રાન્ડ્સનો ક્રેઝ ઝડપથી ફેલાવવામાં આવી રહ્યો હતો, જેના પર હવે કાયદાનો સકંજો કસાયો છે.

આ કડક પ્રતિબંધ માત્ર સરકારી ચોપડે ન રહેતાં બજારોમાંથી આવા ખતરનાક નશાયુક્ત ઉત્પાદનોનો સંપૂર્ણ સફાયો કરે તે અનિવાર્ય છે. દેશમાં તમાકુ અને નિકોટિનના કારણે દર વર્ષે લાખો પરિવારો પોતાના સ્વજનો ગુમાવે છે, ત્યારે યુવાધનને આવા આધુનિક અને છૂપા વ્યસનોથી બચાવવા માટે કાયદાકીય કડકાઈની સાથે સામાજિક અને પારિવારિક જાગૃતિ કેળવવી પણ એટલી જ જરૂરી બની રહે છે.