યુદ્ધના અંધકારમાં આશાનું કિરણ: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ન્યૂયોર્કમાં યોજાઈ 3 કલાકની મહત્ત્વપૂર્ણ બેઠક
આખી દુનિયાની નજર હાલમાં મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધના માહોલ પર છે. એક તરફ પરમાણુ અને સૈન્ય કાર્યવાહીની ધમકીઓ વચ્ચે ભયનો માહોલ છે, તો બીજી તરફ શાંતિ સ્થાપવા માટે રાજદ્વારી સ્તરે મથામણો પણ તેજ બની છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વર્ષોથી ચાલી આવતી કડવાહટ અને વર્તમાન યુદ્ધના વાતાવરણ વચ્ચે ન્યૂયોર્કથી એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. યુએનજીએ (UNGA) સત્ર દરમિયાન બંને દેશોના શીર્ષ અધિકારીઓ વચ્ચે ગુપ્ત અને હાઈ-લેવલ બેઠક યોજાઈ છે, જેણે વૈશ્વિક રાજકારણમાં એક નવો મોડ આપ્યો છે.
ટ્રમ્પની કડક ચેતવણી અને અચાનક બદલાયેલું સમીકરણ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં જ ઈરાનને કોઈ પણ પ્રકારની સમજૂતી ન થવાની સ્થિતિમાં ‘સંપૂર્ણ તબાહી’ સર્જવાની સખત ચેતવણી આપી હતી. ટ્રમ્પે ખુલ્લેઆમ કહ્યું હતું કે ઈરાન પાસે કાં તો સમજૂતી કરવાનો રસ્તો છે અથવા વિનાશનો સામનો કરવાનો વિકલ્પ છે. એટલું જ નહીં, ટ્રમ્પના આ આક્રમક ભાષણ સામે વિરોધ નોંધાવતા ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના હોલમાંથી વૉકઆઉટ પણ કર્યું હતું. આમ છતાં, આ તીખા તેવર વચ્ચે અચાનક જ બંને દેશોના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે શાંતિ વાર્તાના દરવાજા ખુલ્યા હતા, જેણે સૌને આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધા છે.
ન્યૂયોર્કમાં યોજાઈ ત્રણ કલાકની લાંબી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની ધમકીના થોડા જ કલાકો બાદ ન્યૂયોર્ક ખાતે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અંદાજે ત્રણ કલાક સુધી મેરેથોન બેઠક ચાલી હતી. ઈરાની સરકારી મીડિયાના દાવા મુજબ આ બેઠક અમેરિકી પ્રતિનિધિ સ્ટીવ વિટકૉફની ખાસ વિનંતી પર યોજાઈ હતી. આ હાઈ-લેવલ મીટિંગમાં અમેરિકા તરફથી જાણીતા અધિકારીઓ સ્ટીવ વિટકૉફ અને જેરેડ કુશનર ઉપસ્થિત રહ્યા હતા, જ્યારે ઈરાનનું પ્રતિનિધિત્વ દેશના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ કર્યું હતું. ટ્રમ્પે ખુદ મંગળવારે આ બેઠક ખૂબ જ સકારાત્મક રહી હોવાની વાત સ્વીકારી છે.
હોર્મુજ ખાડી અને ફંડ જારી કરવા અંગે ઈરાનની શરતો
આ મહત્વપૂર્ણ બેઠક દરમિયાન ઈરાન તરફથી યુદ્ધ વિરામ અને ક્ષેત્રીય શાંતિ માટે કેટલીક કડક શરતો રજૂ કરવામાં આવી હતી. ઈરાને વૈશ્વિક વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતી હોર્મુજ ખાડીને સંપૂર્ણપણે ખોલવા અને યુદ્ધનો કાયમી અંત લાવવા માટે તૈયારી બતાવી છે, પરંતુ તેના બદલામાં નૌસૈનિક નાકાબંધી તાત્કાલિક ધોરણે હટાવવાની માંગ કરી છે. આ ઉપરાંત, વિદેશી બેંકોમાં ફ્રિઝ કરવામાં આવેલા ઈરાની ફંડને પણ તુરંત મુક્ત કરવા માટેની શરત મૂકવામાં આવી છે.
યુદ્ધ અને વિનાશના એલાનો વચ્ચે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની આ ત્રણ કલાકની વાતચીત વૈશ્વિક શાંતિ માટે એક હકારાત્મક સંકેત સમાન છે. ભલે બંને પક્ષો વચ્ચે શરતો અને આક્ષેપ-પ્રતિઆક્ષેપોનો દોર ચાલુ હોય, પરંતુ વાતચીતના ટેબલ પર બેસવું એ જ સમસ્યાના ઉકેલ તરફનું પહેલું ડગલું છે. આગામી દિવસોમાં આ બેઠકના પરિણામો મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધના વાદળોને દૂર કરવામાં કેટલા સફળ સાબિત થાય છે, તે જોવું રહ્યું.
