ક્યાંક જળબંબાકાર તો ક્યાંક દુકાળ જેવી સ્થિતિ: ગુજરાતમાં ચોમાસાની અનિયમિત સફર અને આંકડાઓનું ચિત્ર

ગુજરાતમાં ચોમાસાની ઋતુ હવે પોતાના અંતિમ ચરણ તરફ આગળ વધી રહી છે અને રાજ્યના અનેક ભાગોમાંથી મેઘરાજાની વિદાયનું કાઉન્ટડાઉન પણ શરૂ થઈ ચૂક્યું છે. જો કે, આ વર્ષે ચોમાસાની સફર અત્યંત વિસંગત રહી છે. એક તરફ દક્ષિણ ગુજરાતમાં મેઘરાજાએ ધમાકેદાર બેટિંગ કરીને નદી-નાળા છલકાવી દીધા છે, તો બીજી તરફ રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓમાં વરસાદની ભારે ઘટ જોવા મળી રહી છે. સરેરાશ આંકડાઓ ભલે સંતોષકારક દેખાતા હોય, પરંતુ વાસ્તવિક ચિત્ર ખૂબ જ અલગ છે, જ્યાં અનેક તાલુકાઓમાં હજુ માંડ દસ ઈંચ જેટલો જ વરસાદ વરસ્યો છે.

એક નજરે રાજ્યની એકંદર વરસાદી સ્થિતિ

ચોમાસાના આ અંતિમ તબક્કા સુધીમાં રાજ્યમાં સિઝનનો કુલ સરેરાશ 88.84 ટકા એટલે કે અંદાજે 31.78 ઈંચ વરસાદ નોંધાઈ ચૂક્યો છે. જો કે, આ સરેરાશ આંકડો રાજ્યના તમામ વિસ્તારોમાં સમાન નથી. સપ્ટેમ્બર મહિનાના માત્ર 22 દિવસોમાં જ અંદાજે 5 ઈંચ જેટલો સારો વરસાદ વરસી ગયો છે, છતાં રાજ્યના 15 જેટલા જિલ્લાઓમાં હજુ પણ વરસાદની નોંધપાત્ર ઘટ વર્તાઈ રહી છે.

આ પણ વાંચો: મેઘરાજાની ધડબડાટી: 24 કલાકમાં 47 તાલુકામાં પાણી-પાણી, ઉનામાં સર્વાધિક 2.72 ઈંચ વરસાદ

દક્ષિણ ગુજરાતમાં જળબંબાકાર અને રેકોર્ડબ્રેક વરસાદ

દક્ષિણ ગુજરાતના પંથકોમાં આ વર્ષે મેઘરાજા ખરા અર્થમાં મહેરબાન રહ્યા છે. વલસાડ, ડાંગ, નવસારી અને સુરત જેવા જિલ્લાઓમાં આકાશી આફત કે આશીર્વાદ સમાન અનરાધાર વરસાદ વરસ્યો છે. રાજ્યના 20થી વધુ તાલુકાઓમાં તો 80 ઈંચ કરતા પણ વધારે વરસાદ નોંધાયો છે, જેના કારણે જળાશયોમાં પાણીની આવક પૂરતા પ્રમાણમાં થઈ છે.

15 જિલ્લાઓમાં ચિંતાજનક સ્થિતિ અને સૌથી ઓછો વરસાદ

રાજ્યના કેટલાક ભાગો એવા પણ છે જ્યાં મેઘરાજા રૂંઠા રહ્યા હોય તેમ સ્થિતિ એકદમ નબળી રહી છે. હજુ પણ રાજ્યના 11 તાલુકાઓ એવા છે જ્યાં માંડ 10 ઈંચ જેટલો જ વરસાદ નોંધાયો છે. ખાસ કરીને દેવભૂમિ દ્વારકા, પોરબંદર, કચ્છ અને જામનગર પંથકમાં વરસાદની ભારે અછત વર્તાઈ રહી છે, જેના કારણે સ્થાનિક સ્તરે ચિંતાનું મોજું જોવા મળી રહ્યું છે.

જળાશયોની વર્તમાન સ્થિતિ અને ચોમાસાની વિદાયના એંધાણ

હવામાન વિભાગની આગાહી અનુસાર, આગામી 23 થી 24 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ પંથકમાંથી નૈઋત્યનું ચોમાસુ સત્તાવાર રીતે વિદાય લઈ રહ્યું છે, અને 25 સપ્ટેમ્બરથી આ વિસ્તારોમાં હવામાન સંપૂર્ણપણે સૂકું રહેવાની શક્યતા છે. રાજ્યના જળાશયોની વાત કરીએ તો, સરદાર સરોવર ડેમ 98 ટકાથી વધુ ભરાઈ ચૂક્યો છે, જ્યારે દક્ષિણ અને મધ્ય ગુજરાતના જળાશયોમાં પણ સંતોષકારક પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે.

ગુજરાતમાં આ વર્ષનું ચોમાસુ મિશ્ર ફળદ્રુપ સાબિત થયું છે. એક તરફ દક્ષિણ ગુજરાતના લોકોએ અતિવૃષ્ટિનો સામનો કર્યો છે, તો બીજી તરફ સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના કેટલાક વિસ્તારોમાં અપૂરતા વરસાદને કારણે ચિંતાના વાદળો ઘેરાયેલા છે. કુદરતની આ અસમાન કૃપા વચ્ચે હવે આગામી દિવસોમાં રાજ્યમાંથી ચોમાસાની વિદાયની સાથે જ શિયાળાની આગમન પૂર્વેની તૈયારીઓ શરૂ થઈ જશે.