ભારત પાસે 190 પરમાણુ બોમ્બ: ભારતની તાકાતથી પાડોશીઓ ચોંક્યા

વૈશ્વિક સ્તરે સુરક્ષા અને સૈન્ય તાકાતના સમીકરણો સતત બદલાતા રહે છે. આ વચ્ચે ભારતની પરમાણુ શક્તિ અને તેની સૈન્ય ક્ષમતા અંગે અમેરિકાની એક પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થા દ્વારા મોટો ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારે ચર્ચા જગાવી છે.

FAS રિપોર્ટ અને ભારતનો પરમાણુ ભંડાર

અમેરિકાની ફેડરેશન ઓફ અમેરિકન સાયન્ટિફિક્સ (FAS) દ્વારા તાજેતરમાં જાહેર કરવામાં આવેલા રિપોર્ટ અનુસાર, ભારત પાસે હાલમાં અંદાજે 190 જેટલા અસેમ્બલ કરેલા પરમાણુ હથિયારો ઉપલબ્ધ છે. પરમાણુ શક્તિ ધરાવતા દેશો પોતાના ભંડારની ચોક્કસ આંકડાકીય માહિતી જાહેરમાં શેર કરતા નથી અને ભારત પણ આ જ પદ્ધતિનું પાલન કરે છે, પરંતુ આ બાહ્ય રિપોર્ટ મુજબ ભારતીય સૈન્ય શક્તિમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.

સક્રિય ડિલિવરી સિસ્ટમ અને લૉન્ચર્સની સ્થિતિ

આ કુલ 190 હથિયારોમાંથી 160થી વધુ હથિયારો સક્રિય ડિલિવરી સિસ્ટમ સાથે સીધા જોડાયેલા છે. બાકીના વધારાના હથિયારો અગ્નિ-પ્રાઇમ અને લાંબા અંતરની K-4 જેવી નવી મિસાઈલો અને વિકાસશીલ ક્ષેત્રો માટે સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યા છે. વિશેષજ્ઞોના મતે, આ કોઈ વ્યવસ્થાકીય ખામી નથી પરંતુ પરમાણુ રણનીતિનો એક સામાન્ય અને સુઆયોજિત હિસ્સો છે, જેથી જરૂર પડ્યે નવી સિસ્ટમ તૈયાર થતાં જ હથિયારો તુરંત તહેનાત કરી શકાય.

આ પણ વાંચો: અમેરિકા-ઈરાનનો સંઘર્ષ બન્યો વધુ ભયાવહ; બહેરીનમાં અમેરિકન નૌસેનાના મુખ્ય મિલિટરી બેઝને ભારે નુકસાન!

વધારાના હથિયારો પાછળની આંતરિક વ્યૂહરચના

વધારાના હથિયારો રાખવા પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભવિષ્યની અનિશ્ચિત જરૂરિયાતો અને કટોકટીના સમયમાં ઝડપથી કાર્યવાહી કરવાનો છે. જ્યારે નવી ડિલિવરી સિસ્ટમ સેવામાં આવે ત્યારે અગાઉથી તૈયાર શસ્ત્રો ઉપલબ્ધ હોવાથી દેશની પ્રતિરોધક ક્ષમતા અનેકગણી મજબૂત બને છે. ભારતની પરમાણુ નીતિ હંમેશાં ‘વિશ્વસનીય ન્યૂનતમ પ્રતિરોધક ક્ષમતા’ પર ભાર મૂકે છે, જે આ સંતુલનને જાળવી રાખવામાં મદદરૂપ સાબિત થાય છે.

‘નો-ફર્સ્ટ-યુઝ’ નીતિ અને સ્વૈચ્છિક પરીક્ષણ રોક

આ તમામ સૈન્ય વિકાસ અને મજબૂતાઈ છતાં, સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે ભારત પોતાની ‘નો-ફર્સ્ટ-યુઝ’ એટલે કે પરમાણુ હથિયારોનો પહેલો ઉપયોગ નહીં કરવાની નીતિ પર સંપૂર્ણપણે અડગ છે. ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે આ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ માત્ર ત્યારે જ કરશે જ્યારે તેના પર શત્રુ દ્વારા પરમાણુ હુમલો કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ભારતે પોતાના પરમાણુ પરીક્ષણો પરની સ્વૈચ્છિક રોક પણ યથાવત રાખી છે, જે દેશના સંયમિત, શાંતિપ્રિય અને જવાબદાર વૈશ્વિક વલણને પ્રદર્શિત કરે છે.

ત્રણેય મોરચે ક્રમિક વિકાસ અને સુરક્ષાત્મક સંતુલન

ભારતની પરમાણુ શક્તિનો વિકાસ દશકોથી ચાલી રહ્યો છે, જેમાં લેન્ડ બેસ્ડ મિસાઈલો, સમુદ્ર આધારિત ક્ષમતાઓ અને હવાઈ પ્લેટફોર્મ ત્રણેય મોરચે સઘન કામ ચાલી રહ્યું છે. અગ્નિ-પ્રાઇમ અને K-4 જેવી અત્યાધુનિક મિસાઈલોના ઉમેરાથી દેશની એકંદર તાકાતમાં મોટો વધારો થયો છે. આ આખો અભિગમ આક્રમક કે અસંતુલિત વિસ્તરણને બદલે એક આયોજનબદ્ધ તૈયારી અને ઉત્તમ સુરક્ષાત્મક સંતુલનનું પ્રતીક છે.

અમેરિકી સંસ્થાના આ રિપોર્ટથી એ સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારત પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ક્ષેત્રીય અખંડિતતા બાબતે કોઈપણ પ્રકારની બાંધછોડ કરતું નથી. શાંતિ અને અહિંસાના માર્ગ પર ચાલવાની સાથે-સાથે પોતાની રક્ષા માટે પૂરતી તાકાત જાળવી રાખવી એ જ ભારતની ખરી પરમાણુ નીતિ છે, જે પાડોશી દેશો માટે પણ એક મોટો સંદેશ છે.