PM મોદી અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ વચ્ચેની મુલાકાત બાદ દિલ્હીમાં યોજાનારી BRICS સમિટ પર દુનિયાભરની નજર
અમેરિકાના સખત પ્રતિબંધો અને મિડલ ઈસ્ટના તણાવ વચ્ચે ઈરાને ભારત સાથેના પોતાના સંબંધોને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યા છે. તાજેતરમાં જ કિર્ગિસ્તાનની રાજધાની બિશ્કેક ખાતે યોજાયેલી SCO સમિટ દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઈરાનના પ્રમુખ મસૂદ પેઝેશ્કિયન વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી. હવે આગામી 11 થી 13 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી BRICS શિખર સંમેલન અગાઉ ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા ભારત સાથેના ગાઢ સંબંધોની પ્રશંસા કરવામાં આવી છે.
ભારત-ઈરાન સંબંધો અને ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયનું નિવેદન
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બગેઈએ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું કે, ભારત અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો રહ્યા છે. વૈશ્વિક સ્તરે ભારે દબાણ છતાં ભારતે ઈરાન સામે ક્યારેય નકારાત્મક વલણ અપનાવ્યું નથી અને તટસ્થતા જાળવી રાખી છે. આગામી BRICS સમિટમાં બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટોને નવી દિશા આપવા અને આર્થિક સહયોગ વધારવા પર વિશેષ ચર્ચા થશે.
ચર્ચાના મુખ્ય મુદ્દાઓ: ચાબહાર પોર્ટ અને વેપાર
ચાબહાર બંદર (Chabahar Port): ભારત અને ઈરાન વચ્ચે ચાબહાર પ્રોજેક્ટ અત્યંત વ્યૂહાત્મક મહત્વ ધરાવે છે. આ પોર્ટ દ્વારા ભારત મધ્ય એશિયા અને અફઘાનિસ્તાન સુધી દરિયાઈ માર્ગે પહોંચ બનાવી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ પાકિસ્તાન અને ચીનના ગ્વાદર પોર્ટ સામે એક મોટો કાઉન્ટર માનવામાં આવે છે, જેના કારણે પાકિસ્તાન અને ચીનની ચિંતાઓ વધી ગઈ છે.
અમેરિકાના પ્રતિબંધોનો પડકાર: અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર કડક આર્થિક પ્રતિબંધો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે અને સેકન્ડરી સેંક્શન દ્વારા ઈરાન સાથે વેપાર કરતા દેશો પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. અમેરિકન વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયોએ પણ ચેતવણી આપી છે કે કોઈ દેશે ઈરાનને પ્રતિબંધોમાંથી બચવામાં મદદ કરવી જોઈએ નહીં. આમ છતાં, ભારત અને ઈરાન પોતાના આર્થિક અને વેપારી હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને આગળ વધી રહ્યા છે.
સારાંશરૂપે, અમેરિકાની કડક નજર અને વૈશ્વિક દબાણ છતાં ભારત અને ઈરાન પોતાના પરંપરાગત અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને મજબૂત કરવા પ્રતિબદ્ધ છે. દિલ્હીમાં યોજાનારી BRICS સમિટમાં ચાબહાર પોર્ટ અને દ્વિપક્ષીય વેપારને લઈને થનારી ચર્ચાઓ આગામી સમયમાં ભૌગોલિક રાજકારણમાં મોટો વળાંક સાબિત થઈ શકે છે.
