કરાર આધારિત ખેતીમાં કંપનીઓ સામે અન્યાયના આક્ષેપો: ઉત્તર ગુજરાતના બટાકા પકવતા ખેડૂતો ખાટલા બેઠકો યોજી લડી લેવાના મૂડમાં

ઉત્તર ગુજરાતમાં બટાકા પકવતા ખેડૂતો અને ખાનગી કંપનીઓ વચ્ચે કરાર આધારિત ખેતી (કોન્ટ્રાક્ટ ફાર્મિંગ) ને લઈને વિવાદ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. શરૂઆતમાં નફાકારક લાગતી આ ખેતી હવે ખેડૂતો માટે મુસીબત સમાન બની ગઈ છે. કંપનીઓની મનસ્વી શરતો, વજનમાં કપાત અને શોષણયુક્ત નીતિઓથી કંટાળીને ખેડૂતોએ હવે રણશિંગુ ફૂંકી દીધું છે અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ખાટલા બેઠકો યોજીને ઉગ્ર આંદોલનની ચીમકી ઉચ્ચારી છે.

કંપનીઓની મનસ્વી કપાત અને ખેડૂતો પર આર્થિક ભારણ

ખેડૂતો દ્વારા ખાનગી કંપનીઓની જોહુકમી સામે ગંભીર આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા છે. કંપનીઓ દ્વારા દર 100 કિલો બટાકાની આવક પર કોઈપણ સ્પષ્ટ વ્યાજબી કારણ વગર 1 કિલો 600 ગ્રામની મનસ્વી કપાત કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, માલ લોડિંગ કરવા માટેનો મજૂરી ખર્ચ પણ કંપનીઓ ઉઠાવતી નથી, જેને કારણે કંગાળ હાલતમાં જીવતા ખેડૂતોના શિરે વધારાનું આર્થિક ભારણ આવી પડે છે અને તેમની મહેનત પર પાણી ફરી જાય છે.

મોંઘવારી વચ્ચે નીચા ભાવ અને અંગ્રેજી કરારની જાળ

એક તરફ ડીઝલ, ખાતર અને જંતુનાશક દવાઓના ભાવ આસમાનને આંબી રહ્યા છે, ત્યારે કંપનીઓ ખેડૂતોને અગાઉથી નક્કી કરેલા નીચા અને શોષણયુક્ત ભાવ જ ચૂકવે છે. વધુમાં, મોટાભાગની ખાનગી કંપનીઓ કરારના દસ્તાવેજો માત્ર અંગ્રેજી ભાષામાં જ તૈયાર કરે છે. ગ્રામીણ વિસ્તારના ઓછા ભણેલા ભોળા ખેડૂતો આ જટિલ અંગ્રેજી શરતો સમજી શકતા નથી અને વિશ્વાસમાં સહી કરી દે છે, જે પાછળથી તેમના માટે કાયદાકીય ફાંસો સાબિત થાય છે.

આ પણ વાંચો: વાવ-થરાદમાં શિક્ષણ જગતને કલંક, આચાર્યએ 15 વર્ષીય વિદ્યાર્થિની પર દુષ્કર્મ આચર્યું

ખાટલા બેઠકો અને આગામી આંદોલનની રણનીતિ

કંપનીઓની આ અન્યાયી અને શોષણખોર નીતિઓ સામે સાબરકાંઠાના હિંમતનગર તાલુકાના ખેડૂતો હવે એકજૂથ થઈ ગયા છે. ખેડૂતોએ રાત્રિ સભાઓ અને ખાટલા બેઠકોનો દોર શરૂ કર્યો છે. જો કંપનીઓ પોતાની મનસ્વી શરતો પાછી નહીં ખેંચે અને ખેડૂતોને ન્યાય નહીં આપે, તો આગામી દિવસોમાં રાજ્યવ્યાપી ઉગ્ર આંદોલન કરવામાં આવશે તેવી ચીમકી ખેડૂત આગેવાનો દ્વારા ઉચ્ચારવામાં આવી છે.

અન્નદાતા સમાન ખેડૂતોનું આ પ્રકારે ખાનગી કંપનીઓ દ્વારા થતું આર્થિક શોષણ અત્યંત ચિંતાજનક વિષય છે. જો સમયસર તંત્ર કે સબંધિત સત્તાધીશો આ મામલે હસ્તક્ષેપ નહીં કરે, તો ઉત્તર ગુજરાતનો બટાકા ઉદ્યોગ અને ખેડૂતો બંને મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકે છે. ખેડૂતોના હિત રક્ષણ માટે કડક નિયમો બનાવવા અનિવાર્ય બન્યા છે.