ખેડૂત એ આ દેશનો અન્નદાતા છે, જે આખો દિવસ પરસેવો પાડીને દુનિયાનું પેટ ભરે છે. પરંતુ જ્યારે કુદરત જ રૂઠી જાય અને તેની સાથે અન્ય મુશ્કેલીઓ ઉમેરાય, ત્યારે આ અન્નદાતારી હાલત કફોડી બની જાય છે. હાલમાં સૌરાષ્ટ્ર પંથકમાંથી કંઈક આવી જ ચિંતાજનક અને હૃદયદ્રાવક તસવીરો સામે આવી છે, જ્યાં વરસાદના અભાવે ખેડૂતોના મોં પર ચિંતાની રેખાઓ સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે.
ઓગસ્ટમાં મેઘરાજાની લાંબી વિદાય અને ખેડૂતોની ચિંતા
સૌરાષ્ટ્રમાં જુલાઈ મહિના દરમિયાન સાર્વત્રિક અને સારો વરસાદ વરસતા ખેડૂતોમાં ખુશીની લહેર છવાઈ ગઈ હતી. દરેકના ચહેરા પર સારી પેદાશની આશા હતી, પરંતુ ઓગસ્ટ મહિનો ખેડૂતો માટે મુસીબત લઈને આવ્યો. છેલ્લા એક મહિનાથી વધુ સમયથી વરસાદે મોં ફેરવી લેતા ખેતરોમાં પાણીની તંગી વર્તાવા લાગી છે. આગામી એક સપ્તાહ સુધી પણ વરસાદની કોઈ જ આશા ન હોવાથી ખેડૂતોની ચિંતા ચરમસીમાએ પહોંચી ગઈ છે અને તેઓ કુદરત સામે લાચાર બન્યા છે.
મુખ્ય પાકો પર તોળાઈ રહ્યું છે નિષ્ફળ જવાનું જોખમ
જૂનાગઢ જિલ્લાના અજાબ અને આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સ્થિતિ સૌથી ગંભીર છે. ખેતરોમાં મગફળીનો પાક હાલ લીલોછમ દેખાઈ રહ્યો છે, પરંતુ આ હરિયાળી પાછળ ખેડૂતોની અનહદ મહેનત અને સંઘર્ષ છુપાયેલો છે. વરસાદ ન હોવાના કારણે ખેડૂતો કૂવા અને બોરવેલના સહારે પાકને પિયત આપી રહ્યા છે. પરંતુ લાંબા સમયથી વરસાદ ન વરસવાને કારણે હવે કૂવા અને બોરના તળિયા દેખાવા લાગ્યા છે અને ભૂગર્ભ જળ સ્તર પણ ઝડપથી નીચે જઈ રહ્યા છે. મગફળી ઉપરાંત સૌરાષ્ટ્રના મુખ્ય રોકડિયા પાક ગણાતા કપાસ અને સોયાબીન પર પણ મોટું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.
વીજ કાપ અને લો-વોલ્ટેજે કરી દીધી ‘પડતા પર પાટુ’ જેવી હાલત
એક તરફ કુદરતી વરસાદ નથી વરસી રહ્યો, તો બીજી તરફ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં વીજળીની અનિયમિતતાએ ખેડૂતોની કમર તોડી નાખી છે. પાકને બચાવવા માટે જ્યારે પિયતની સૌથી વધુ જરૂર છે, ત્યારે જ વીજ કંપની દ્વારા વારંવાર પાવર કટ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, લો-વોલ્ટેજની ગંભીર સમસ્યાના કારણે ખેડૂતોની પાણી ખેંચવાની મોટરો પણ બળી રહી છે, જે ખેડૂતો માટે ‘પડતા પર પાટુ’ સમાન સાબિત થઈ રહી છે. મોંઘા બિયારણ, ખાતર અને મજૂરી પાછળ કરેલો ખર્ચ માથે પડે તેવી દયનીય સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
સૌરાષ્ટ્રના ખેડૂતો આજે કુદરતી માર અને વહીવટી અસુવિધાઓ વચ્ચે ઘેરાયેલા છે. જો સમયસર વરસાદ નહીં આવે અથવા વીજળી જેવી પ્રાથમિક જરૂરિયાતો સુધરશે નહીં, તો જગતના તાતની મહેનત પાણીમાં ફેરવાઈ જશે અને વ્યાપક આર્થિક સંકટ સર્જાઈ શકે છે.
