નાના બાળકોના સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અને કડક નિર્ણય લીધો છે. શરદી, ઉધરસ અને એલર્જીની સારવાર માટે વ્યાપકપણે વપરાતી અમુક દવાઓ પર સરકારે પ્રતિબંધ મુક્યો છે. કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના આ આદેશ બાદ હવે ૪ વર્ષથી નાની વયના બાળકોને આ જોખમી દવાઓ આપી શકાશે નહીં.
કઈ દવાઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે?
કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના નવા આદેશ અનુસાર, Chlorpheniramine Maleate અને Phenylephrine Hydrochloride ના મિશ્રણથી બનતી ફિક્સ્ડ-ડોઝ કોમ્બિનેશન (FDC) દવાઓ હવે ૪ વર્ષથી નાની ઉંમરના બાળકોને આપી શકાશે નહીં. સરકારે આ પ્રકારની તમામ દવાઓના ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ પર સખત પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે. અગાઉ આ પ્રતિબંધ અમુક જ દવાઓ સુધી મર્યાદિત હતો, પરંતુ હવે આવા તમામ કોમ્બિનેશન ધરાવતા સિરપ, ડ્રોપ્સ અને અન્ય બનાવટોને આ નિયમ હેઠળ આવરી લેવામાં આવી છે.
પેકિંગ પર ફરજિયાત ચેતવણી છાપવી પડશે
સરકારના આ આદેશ મુજબ, દવા બનાવતી કંપનીઓએ પોતાના દરેક પેક, લેબલ, બોક્સમાં મૂકાતા માહિતીપત્રક (Package Insert) અને પ્રચાર સામગ્રી (Promotional Material) પર સ્પષ્ટપણે ‘૪ વર્ષથી નાના બાળકો માટે ઉપયોગ કરવો નહીં’ તેવી વૈધાનિક ચેતવણી છાપવી અનિવાર્ય બનશે. આ નિયમનું પાલન ન કરનાર ઉત્પાદકો, ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ અને રિટેલરો સામે ડ્રગ્સ એક્ટ હેઠળ કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
આ પણ વાંચો: રક્ષાબંધન અને સાતમ-આઠમના તહેવારોમાં આવશે વરસાદ: અંબાલાલ પટેલની આગાહી
આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ શું છે?
સામાન્ય રીતે આ દવાનું કોમ્બિનેશન બંધ નાક, વહેતું નાક, છીંક આવવી, એલર્જી અને સામાન્ય ફ્લૂના લક્ષણોમાંથી રાહત મેળવવા માટે અપાતું હતું. જોકે, નિષ્ણાતોની કમિટી અને ડ્રગ્સ ટેકનિકલ એડવાઇઝરી બોર્ડ (DTAB) એ પોતાની સમીક્ષામાં નોંધ્યું કે શિશુઓ અને ૪ વર્ષથી નાની વયના બાળકોમાં આ દવાઓનો ઉપયોગ ગંભીર આડઅસરો અને સ્વાસ્થ્ય જોખમો ઊભા કરી શકે છે. આ વયજૂથના બાળકો માટે બજારમાં અન્ય સુરક્ષિત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોવાથી આ હાઇ-રિસ્ક કોમ્બિનેશનના અંધાધૂંધ વપરાશ પર રોક લગાવવી જરૂરી હતી.
કયા કાયદા હેઠળ લેવાયો આ નિર્ણય?
કેન્દ્ર સરકારે આ સખત પગલું ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, ૧૯૪૦ની કલમ 26A (Section 26A) હેઠળ મળેલા અધિકારોનો ઉપયોગ કરીને ઉઠાવ્યું છે. આ આદેશ સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થવાની સાથે જ સમગ્ર દેશમાં તાત્કાલિક અસરથી લાગુ થઈ ગયો છે.
નિષ્કર્ષરૂપે કહી શકાય કે સરકારનો આ નિર્ણય બાળકોના સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા માટે એક આવકારદાયક અને સરાહનીય પગલું છે. માતા-પિતાએ પણ કોઈપણ કફ કે એલર્જીની દવા આપતા પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી અને પેકિંગ પરની ચેતવણીઓ ચોક્કસ તપાસવી હિતાવહ છે.
