NEET-UG પેપરલીક વિવાદ: કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પરીક્ષા પ્રણાલીને ગણાવી ‘ફૂલપ્રૂફ’

દેશભરમાં ચર્ચાનો વિષય બનેલા NEET-UG પરીક્ષા અને પેપરલીક વિવાદ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં મોટું નિવેદન આપ્યું છે. બુધવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશમાં નીટ-યુજી પરીક્ષા યોજવા માટેની વર્તમાન પ્રણાલી સંપૂર્ણપણે ‘ફૂલ પ્રૂફ’ એટલે કે સુરક્ષિત છે, જોકે આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ક્યાંક ને ક્યાંક માનવીય હસ્તક્ષેપ (Human Intervention) રહેતો હોવાનો સ્વીકાર પણ કરવામાં આવ્યો છે. સરકાર તરફથી પક્ષ રજૂ કરતા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કોર્ટ સમક્ષ પ્રશ્નપત્ર નિર્માણથી લઈને પ્રિન્ટિંગ પ્રેસ સુધીની અત્યંત જટિલ અને સુરક્ષિત પ્રક્રિયાની વિગતવાર માહિતી રજૂ કરી હતી.

પ્રશ્નપત્ર તૈયાર કરવાની તબક્કાવાર અને સુરક્ષિત પ્રક્રિયા

સુપ્રીમ કોર્ટમાં પ્રક્રિયાની સ્પષ્ટતા કરતા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ ફિઝિક્સના ૧૦૦ પ્રશ્નોના પેપરનું ઉદાહરણ આપીને સમજાવ્યું હતું કે આ પ્રક્રિયા કઈ રીતે કામ કરે છે:

ક્વેશ્ચન બેંક નિર્માણ: સૌથી પહેલા મોડરેટર્સના વિવિધ ગ્રુપો ભેગા મળીને કુલ ૫૦૦ પ્રશ્નોની એક વિશાળ ક્વેશ્ચન બેંક તૈયાર કરે છે.

પેપર સેટિંગ: ત્યારબાદ અન્ય મોડરેટર્સ આ બેંકમાંથી ૧૦૦-૧૦૦ પ્રશ્નો પસંદ કરીને અલગ-અલગ ૪ પ્રશ્નપત્રો તૈયાર કરે છે.

આખરી પસંદગી: આ તૈયાર થયેલા ૪ પેપરમાંથી નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA)ના ડાયરેક્ટર જનરલ (DG) પોતાની અંતિમ પસંદગી તરીકે કોઈપણ ૨ પેપર પસંદ કરે છે.

આ પણ વાંચો: જામનગરમાં ત્રણ અલગ-અલગ સ્થળે દરોડા પાડી ૨૩ જુગારીઓને ઝડપી પાડ્યા

ડિજિટલ લોક અને CISFની આકરી સુરક્ષા વચ્ચે પ્રિન્ટિંગ

પસંદ કરાયેલા પેપરોની સુરક્ષા અંગે માહિતી આપતા જણાવ્યું કે આ પેપરોને સીસીટીવી કેમેરા અને સીઆઈએસએફ (CISF)ની કડક સુરક્ષા વચ્ચે સીલબંધ બોક્સમાં બે અલગ-અલગ પ્રિન્ટિંગ પ્રેસમાં મોકલવામાં આવે છે. આ સુરક્ષિત બોક્સના ઈન્ચાર્જ પાસે ડિજિટલ ચાવી હોય છે. પ્રિન્ટિંગ પ્રેસના માલિકે એનટીએના ડીજી સાથે સંપર્ક કરીને ગુપ્ત કોડ મેળવવો પડે છે, ત્યારબાદ જ આ બોક્સ ખોલી શકાય છે. બોક્સ ખુલ્યા બાદ કોઈપણ બહારની વ્યક્તિને પ્રેસની અંદર પ્રવેશ આપવામાં આવતો નથી અને આખી પ્રક્રિયાનું ફરજિયાત વીડિયો રેકોર્ડિંગ પણ કરવામાં આવે છે.

સીલબંધ કવર, ઓએમઆર શીટ અને ગુપ્તતાના કડક ધોરણો

સોલિસિટર જનરલે કોર્ટને વધુમાં જણાવ્યું હતું કે પ્રિન્ટિંગ પ્રેસમાં કામ કરતી સામાન્ય વ્યક્તિને પણ એ વાતની કોઈ જાણકારી હોતી નથી કે કયા પ્રશ્નપત્રો કયા ચોક્કસ પરીક્ષા કેન્દ્ર પર મોકલવામાં આવશે. પ્રશ્નપત્ર અને ઓએમઆર (OMR) શીટને અત્યંત સુરક્ષિત સીલબંધ કવરોમાં રાખવામાં આવે છે, જેને માત્ર પરીક્ષા ખંડમાં જ વિદ્યાર્થીઓની હાજરીમાં સીલ તોડીને ખોલી શકાય છે. સરકારના આ દાવાઓ દ્વારા સ્પષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરાયો છે કે સિસ્ટમ સ્તરે સુરક્ષાના તમામ કડક નિયમોનું પાલન કરવામાં આવે છે.

એક તરફ વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો રસ્તા પર રઝળીને સિસ્ટમ સામે સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પોતાની પરીક્ષા પ્રણાલીને ‘ફૂલપ્રૂફ’ ગણાવીને તેના બચાવમાં તર્ક રજૂ કર્યા છે. ભલે તંત્ર દ્વારા અત્યાધુનિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને ડિજિટલ લોક જેવા દાવા કરવામાં આવતા હોય, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે માનવીય હસ્તક્ષેપ અને ક્યારેક થતી ચૂક મોટી દુર્ઘટનાઓ સર્જે છે. ન્યાયાલય સમક્ષ રજૂ થયેલી આ વિગતો વચ્ચે હવે અંતિમ નિર્ણય અને ન્યાય કોર્ટના વલણ પર જ આધારિત રહેશે, જેથી ભવિષ્યમાં વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે ચેડા ન થાય.