પીએમ મોદીની ફેસબુક પોસ્ટ ગાયબ થવાનો મામલો: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મેટાના અધિકારીઓને દિલ્હીનું તેડું

દેશના સર્વોચ્ચ પદ પર બિરાજમાન વડાપ્રધાનના સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ પરથી કોઈ મહત્વપૂર્ણ પોસ્ટ અચાનક અદ્રશ્ય થઈ જાય અને કંપની તેને માત્ર એક સાદી ‘ટેકનિકલ ભૂલ’ ગણાવીને હાથ ધોઈ નાખવા માગે—આ વાત ભારત સરકારને બિલકુલ મંજૂર નથી. કેન્દ્ર સરકારે આ મામલે અત્યંત કડક વલણ અપનાવતા સોશિયલ મીડિયા જાયન્ટ ‘મેટા’ (Meta) પર સકંજો કੱਸ્યો છે અને કંપનીના વરિષ્ઠ અધિકારીઓને દિલ્હીમાં તલબ કર્યા છે. લોકશાહીના સૌથી મોટા દેશમાં ડિજિટલ પ્લેટફોર્મની આ મુદ્રા હવે ગંભીર ચર્ચાનો વિષય બની છે.

મુખ્ય મુદ્દાઓ

મંત્રાલયનું સમન્સ: ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા મેટાના સિનિયર અધિકારીઓને આગામી ૭ થી ૧૦ દિવસમાં દિલ્હી હાજર રહેવા આદેશ.

અપૂરતી સ્પષ્ટતા: મેટા દ્વારા આપવામાં આવેલી પ્રારંભિક માફી અને સ્પષ્ટતાને કેન્દ્ર સરકારે ફગાવી દીધી.

નવો પ્રોટોકોલ લાગુ: વિવાદ બાદ મેટાએ ૨૮ જુલાઈથી હાઈ-પ્રોફાઈલ એકાઉન્ટ્સ માટે ખાસ અને કડક દેખરેખના નવા નિયમો અમલમાં મૂક્યા છે.

આ પણ વાંચો: આજે રાજકોટ બનશે રફીમય : ૪૦ કલાકારોનાં કાફલા સાથે એક અવિસ્મરણીય કાર્યક્રમ

વિવાદનું મૂળ: પીએમ મોદીની વીડિયો પોસ્ટ અને પ્રતિબંધ

તાજેતરમાં, ગત ૨૩ જુલાઈએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ફેસબુક પર એક મહત્વપૂર્ણ વીડિયો શેર કરવામાં આવ્યો હતો. આ વીડિયોમાં તેમણે દેશના યુવાનોને સંબોધિત કરતા તાજેતરના NEET પરીક્ષા પેપર લીક મામલે સરકાર દ્વારા લેવામાં આવી રહેલા કડક પગલાંઓની ખાતરી આપી હતી.

પરંતુ આશ્ચર્યજનક રીતે, આ હાઈ-પ્રોફાઈલ પોસ્ટ પર અચાનક અસ્થાયી પ્રતિબંધ (Temporary Restriction) મૂકવામાં આવ્યો હતો અને તે ફેસબુક પરથી હટી ગઈ હતી. જોકે, બાદમાં મેટાએ આ ઘટના પાછળ ‘ટેકનિકલ ખામી’ જવાબદાર હોવાનું કહીને પલ્લું ઝાડી નાખવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

સરકારનું આક્રમક વલણ: ‘માત્ર ટેકનિકલ ભૂલ’ નહીં ચાલે

મેટાની આ સ્પષ્ટતાથી અસંતુષ્ટ કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવી દીધું છે કે માત્ર ‘ટેકનિકલ ભૂલ’ કહીને આ ગંભીર બાબતમાંથી છટકી શકાશે નહીં. મંત્રાલયના સચિવ એસ. ક્રિષ્નને જણાવ્યું હતું કે, ભારત સરકાર આ મામલે પોતાની ગંભીર ચિંતાઓ સીધી રીતે મેટા સમક્ષ રજૂ કરવા માગે છે.

સરકારે કંપની પાસેથી માત્ર મૌખિક ખુલાસો નહીં, પરંતુ નીતિગત (Policy) અને ટેકનિકલ (Technical) સ્તરે એક વિગતવાર અહેવાલ માંગ્યો છે. ભવિષ્યમાં આવી હાઈ-પ્રોફાઈલ ભૂલો ફરીથી ન થાય તે માટે કંપની કયા નક્કર પગલાં લઈ રહી છે, તેનો હિસાબ આપવો જ પડશે.

મેટા દ્વારા સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં ફેરફાર (નવા પ્રોટોકોલ્સ)

આ સમગ્ર વિવાદ બાદ દબાણમાં આવેલી મેટા કંપનીએ તાત્કાલિક ધોરણે પોતાની આંતરિક સિસ્ટમમાં સુધારો કર્યો છે.

૨૮ જુલાઈથી નવો પ્રોટોકોલ: મેટાએ સરકારને જાણકારી આપી છે કે તેમણે ૨૮ જુલાઈથી એક નવો સ્પેશિયલ પ્રોટોકોલ અમલમાં મૂક્યો છે.

વધારે દેખરેખ: આ નવા નિયમ અંતર્ગત વડાપ્રધાન તેમજ દેશના અન્ય તમામ વીઆઈપી અને હાઈ-પ્રોફાઈલ એકાઉન્ટ્સ પર અપલોડ થતા કન્ટેન્ટની વધારાની અને વિશેષ દેખરેખ રાખવામાં આવશે, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ ટેકનિકલ કે સિસ્ટમની ભૂલના કારણે આવી ઘટનાઓ ફરી ન સર્જાય.