સેવા તીર્થ તરીકે ઓળખાશે PMO કાર્યાલય: બધા મંત્રાલયો એક છત નીચે, 78 વર્ષ બાદ બદલાયું સરનામું, જુઓ કેવું દેખાય છે PMનું નવું કાર્યાલય
પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલયનું નવું સરનામું સેવા તીર્થ હશે… પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી આજે સેવા તીર્થ અને કર્તવ્ય ભવનનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું . સેવા તીર્થ સંકુલ દારા શિકોહ રોડ પર સ્થિત છે અને આશરે 2.26 લાખ ચોરસ ફૂટ વિસ્તારને આવરી લે છે. તે આશરે ₹1,189 કરોડના ખર્ચે બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ નવું બિલ્ડિંગ સંકુલ આધુનિક, ભવિષ્ય માટે તૈયાર સુવિધાઓમાં વહીવટી કાર્યોને એકીકૃત કરીને આ સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવે છે. સેવા તીર્થમાં પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સચિવાલય અને કેબિનેટ સચિવાલય છે, જે અગાઉ અલગ-અલગ સ્થળોએ સ્થિત હતા. તે હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ, પેપરલેસ કાર્ય સંસ્કૃતિ માટે ડિજિટલ આર્કાઇવ્સ અને અત્યાધુનિક કોન્ફરન્સ રૂમ સાથેનું સંપૂર્ણપણે “સ્માર્ટ ઓફિસ” છે. ચાલો તમને જણાવીએ કે નવા “પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય” ને શું ખાસ બનાવે છે.
સેવા તીર્થમાં પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સચિવાલય અને કેબિનેટ સચિવાલય છે, જે અગાઉ અલગ અલગ સ્થળોએ સ્થિત હતા. સંકુલમાં ત્રણ મુખ્ય ઇમારતો છે: સેવા તીર્થ-1, જેમાં પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય છે. સેવા તીર્થ-2 માં કેબિનેટ સચિવાલય છે, અને સેવા તીર્થ-3 માં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સચિવાલયની કચેરીઓ છે. દક્ષિણ અને ઉત્તર બ્લોક્સને ખાલી કરીને જાહેર ઉપયોગ માટે સંગ્રહાલયોમાં રૂપાંતરિત કરવાની યોજના છે. નોર્થ બ્લોકમાં પીરિયડ મ્યુઝિયમ પર પણ કામ શરૂ થઈ ગયું છે. ડ્યુટી બિલ્ડીંગ 1 અને 2 માં કાયદા, સંરક્ષણ, નાણાં, આરોગ્ય, કૃષિ અને અન્ય ઘણા મહત્વપૂર્ણ મંત્રાલયોના કાર્યાલયો છે.
A New Chapter in India’s Governance Begins Today.
— MyGovIndia (@mygovindia) February 13, 2026
नागरिक देवो भवः
With the inauguration of Seva Teerth by PM @narendramodi, key institutions now work together under one roof, strengthening coordination and efficiency. From legacy corridors to a future ready ecosystem,… pic.twitter.com/LnZlHMHNSZ
બંને બિલ્ડિંગ કોમ્પ્લેક્સમાં ડિજિટલી ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓફિસો, સ્ટ્રક્ચર્ડ પબ્લિક ઇન્ટરેક્શન એરિયા અને સેન્ટ્રલ રિસેપ્શન સુવિધાઓ છે. 4-સ્ટાર GRIHA (ગ્રીન રેટિંગ ફોર ઇન્ટિગ્રેટેડ હેબિટેટ એસેસમેન્ટ) ધોરણો અનુસાર ડિઝાઇન કરાયેલ, આ કોમ્પ્લેક્સમાં નવીનતમ ઉર્જા પ્રણાલીઓ, પાણી સંરક્ષણ પગલાં, કચરો વ્યવસ્થાપન ઉકેલો અને ભવ્ય હોલ સ્ટ્રક્ચર્સનો સમાવેશ થાય છે. આ બિલ્ડિંગ કોમ્પ્લેક્સ સ્માર્ટ એક્સેસ કંટ્રોલ સિસ્ટમ્સ, મોનિટરિંગ નેટવર્ક્સ અને અદ્યતન ઉર્જા પ્રતિભાવ માળખા જેવા વ્યાપક સુરક્ષા પગલાંથી સજ્જ છે, જે અધિકારીઓ અને મુલાકાતીઓ માટે સલામત અને સુરક્ષિત વાતાવરણ સુનિશ્ચિત કરે છે.
સેવા તીર્થ વિશે શું ખાસ છે
1. સેવા તીર્થ આશરે 2.26 લાખ ચોરસ ફૂટમાં ફેલાયેલું છે. તેના બાંધકામમાં ₹1189 કરોડનો ખર્ચ થયો છે. આ સંકુલમાં ત્રણ મુખ્ય ઇમારતો છે: સેવા તીર્થ-1, સેવા તીર્થ-2અને સેવા તીર્થ-3. સેવા તીર્થમાં પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સચિવાલય અને કેબિનેટ સચિવાલય છે, જે અગાઉ અલગ અલગ સ્થળોએ સ્થિત હતા.
2. સેવા તીર્થ-૨માં કેબિનેટ સચિવાલયનું નવું મુખ્ય મથક છે. સેવા તીર્થ-૩માં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પરિષદ સચિવાલય (NSCS) અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) ની કચેરીઓ હશે.
3. સેવા તીર્થને ખુલ્લા માળની ડિઝાઇન સાથે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. તેનો હેતુ ઔપચારિકતાઓ ઘટાડવા, અધિકારીઓ વચ્ચે સંકલન વધારવા અને પારદર્શિતાની ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
4. સેવા તીર્થ એન્ક્રિપ્ટેડ કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ્સ, અદ્યતન સાયબર સુરક્ષા નેટવર્ક્સ અને એકીકૃત સુરક્ષા સ્થાપત્યથી સજ્જ છે. આ ઇમારત ભૂકંપ-પ્રતિરોધક છે.
5. કર્તવ્ય ભવન ૧ અને ૨ માં કાયદા, સંરક્ષણ, નાણાં, આરોગ્ય, કૃષિ અને અન્ય ઘણા મહત્વપૂર્ણ મંત્રાલયોના કાર્યાલયો છે. બંને ઇમારત સંકુલમાં ડિજિટલી સંકલિત કચેરીઓ, માળખાગત જાહેર સંપર્ક વિસ્તારો અને કેન્દ્રિયકૃત સ્વાગત સુવિધાઓ છે.
6. ૪-સ્ટાર GRIHA (સંકલિત આવાસ મૂલ્યાંકન માટે ગ્રીન રેટિંગ) ધોરણો અનુસાર ડિઝાઇન કરાયેલ, આ સંકુલમાં નવીનીકરણીય ઉર્જા પ્રણાલીઓ, પાણી સંરક્ષણ પગલાં, કચરો વ્યવસ્થાપન ઉકેલો અને ઉચ્ચ-પ્રદર્શન ઇમારત માળખાંનો સમાવેશ થાય છે.
7. આ ઇમારત સંકુલમાં સ્માર્ટ ઍક્સેસ નિયંત્રણ, સર્વેલન્સ નેટવર્ક્સ અને અદ્યતન કટોકટી પ્રતિભાવ માળખા જેવી વ્યાપક સુરક્ષા સુવિધાઓ છે, જે અધિકારીઓ અને મુલાકાતીઓ માટે સલામત અને સુરક્ષિત વાતાવરણ સુનિશ્ચિત કરે છે.
સાઉથ બ્લોકમાં છેલ્લી કેબિનેટ બેઠક
સાઉથ બ્લોકમાં પહેલી કેબિનેટ બેઠક 15 ઓગસ્ટ, 1947 ના રોજ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુની અધ્યક્ષતામાં યોજાઈ હતી. સાઉથ બ્લોકમાં છેલ્લી કેબિનેટ બેઠક 13 ફેબ્રુઆરીના રોજ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં યોજાઈ હતી. કેબિનેટ બેઠકો સામાન્ય રીતે વડા પ્રધાનના નિવાસસ્થાન, 7 લોક કલ્યાણ માર્ગ ખાતે યોજાતી હતી, જ્યાં કેબિનેટ બેઠકો માટે એક અલગ રૂમ બનાવવામાં આવ્યો છે. જોકે, સેવા તીર્થમાં સ્થળાંતર પહેલાં સાઉથ બ્લોકમાં આ છેલ્લી કેબિનેટ બેઠક છે.
