આગામી દિવસોમાં દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ફરી એકવાર મેઘરાજા તોફાની બેટિંગ કરવા માટે તૈયાર છે. ઝારખંડ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં સર્જાયેલા ‘લો-પ્રેશર’ (હવામાનનું હળવા દબાણનું ક્ષેત્ર) ની સીધી અસરને કારણે આગામી 26 થી 31 ઓગસ્ટ દરમિયાન ઉત્તર, પૂર્વ અને મધ્ય ભારતના વિવિધ રાજ્યોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ સમયગાળા દરમિયાન ગાજવીજ, વીજળીના કડાકા અને તોફાની પવનો સાથે ધોધમાર વરસાદ તૂટી પડશે, જ્યારે કેટલાક સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પૂરનું જોખમ પણ તોળાઈ રહ્યું છે.
ઝારખંડમાં સર્જાયું લો-પ્રેશર અને હવામાનની વર્તમાન સિસ્ટમ
હવામાન વિભાગના ડેટા મુજબ, ગંગા કિનારાના પશ્ચિમ બંગાળ, ઉત્તર ઓડિશા અને ઝારખંડ આસપાસ એક મજબૂત લો-પ્રેશર એરિયા સક્રિય થયો છે, જે આગામી 24 કલાકમાં પશ્ચિમ-ઉત્તરપશ્ચિમ તરફ આગળ વધશે. આ ઉપરાંત, નીચલા ટ્રોપોસ્ફેરિક સ્તરે ઉત્તર-પૂર્વ આસામ પર સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન સક્રિય છે અને ઉત્તર ભારતમાં વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ ટ્રફ પણ રચાયેલું છે. આ તમામ સિસ્ટમોના સંયુક્ત પ્રભાવને કારણે દેશભરમાં આગામી સપ્તાહ દરમિયાન વરસાદી માહોલ ભારે જમા રહેશે.
ઉત્તરાખંડ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં ભારે વરસાદ તથા પૂરનું જોખમ
પર્વતીય રાજ્ય ઉત્તરાખંડમાં 26 ઓગસ્ટે ભારે વરસાદની સંભાવના છે, જ્યારે 27 થી 29 ઓગસ્ટ દરમિયાન છૂટોછવાયો વરસાદ અને 30-31 ઓગસ્ટે ફરી વ્યાપક ભારે વરસાદનું અનુમાન છે. પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશમાં 26-27 ઓગસ્ટે ગાજવીજ સાથે ભારે વરસાદ પડી શકે છે. ખાસ કરીને, ઉત્તર પ્રદેશના મિર્ઝાપુર, વારાણસી, પ્રયાગરાજ, જૌનપુર, ચિત્રકૂટ, કૌશામ્બી, પ્રતાપગઢ, બાંદા, રાયબરેલી, અમેઠી, કાનપુર, ઉન્નાવ, મહોબા, ઝાંસી, હમીરપુર, જાલૌન, ઔરૈયા, ઇટાવા અને મૈનપુરી જિલ્લાના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની અને પૂર જેવી ગંભીર સ્થિતિ સર્જાવાનું જોખમ રહેલું છે.
મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ અને ઓડિશામાં તોફાની વરસાદી માહોલ
પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશમાં 26 અને 27 ઓગસ્ટે ભારે વરસાદની આગાહી છે, ત્યારબાદ 31 ઓગસ્ટ સુધી મધ્યમ વરસાદ ચાલુ રહેશે. પૂર્વી મધ્ય પ્રદેશ અને છત્તીસગઢમાં 26 થી 29 ઓગસ્ટ દરમિયાન વીજળીના ચમકારા સાથે ભારે વરસાદ પડશે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, પૂર્વી મધ્ય પ્રદેશના રીવા, સતના, છતરપુર, ટીકમગઢ, પન્ના તેમજ પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશના ભિંડ અને દતિયામાં અચાનક પૂર આવવાનું મધ્યમ જોખમ છે. બીજી તરફ, ઓડિશામાં 28 થી 30 ઓગસ્ટ દરમિયાન ભારેથી અતિભારે વરસાદની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
પૂર્વ અને પૂર્વોત્તર ભારતના રાજ્યોમાં મેઘરાજાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ
ગંગાના મેદાની પશ્ચિમ બંગાળ, ઝારખંડ, બિહાર અને સિક્કિમમાં 26 થી 29 ઓગસ્ટ દરમિયાન ભારે વરસાદ સાથે 30 થી 50 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે તોફાની પવન ફૂંકાઈ શકે છે. પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ અને મેઘાલયમાં 26 થી 31 ઓગસ્ટ દરમિયાન સતત વરસાદ રહેશે, જેમાં 28 ઓગસ્ટ પછી જોર વધુ વધશે. નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરામાં 29 અને 30 ઓગસ્ટે ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડવાની પ્રબળ સંભાવના છે.
પશ્ચિમ અને દક્ષિણ ભારતનું હવામાન: ગુજરાતમાં હળવા વરસાદની શક્યતા
દેશના અન્ય ભાગોની વાત કરીએ તો, ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના કેટલાક વિસ્તારોમાં 26 થી 31 ઓગસ્ટ દરમિયાન હળવાથી મધ્યમ છૂટોછવાયો વરસાદ ચાલુ રહેશે. દ્વીપકલ્પીય ભારતના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં વરસાદી ગતિવિધિ સામાન્ય કરતાં ઓછી રહેશે, તેમ છતાં મધ્ય મહારાષ્ટ્ર, કોંકણ, ગોવા, કોસ્ટલ કર્ણાટક અને કેરળમાં છૂટાછવાયા સ્થળોએ સારો વરસાદ થવાની સંભાવના છે. આંધ્ર પ્રદેશ, તેલંગાણા અને તમિલનાડુમાં પણ 40 થી 50 કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે.
દિલ્હી-NCR અને પાડોશી પર્વતીય રાજ્યોનું હવામાન
દિલ્હી-NCR વિસ્તારમાં 26 ઓગસ્ટે વાદળછાયા આકાશ વચ્ચે હળવા વરસાદની શક્યતા છે. 27 ઓગસ્ટે બપોરે છૂટાછવાયા ઝાપટાં પડી શકે છે, જ્યારે 28 ઓગસ્ટે આંશિક વાદળછાયું વાતાવરણ રહીને તાપમાનમાં સામાન્ય વધારો થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખમાં 26 થી 31 ઓગસ્ટ દરમિયાન વાદળછાયા વાતાવરણ વચ્ચે હળવાથી મધ્યમ વરસાદની ગતિવિધિ જળવાઈ રહેશે.
માછીમારો અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો માટે એલર્ટ
હવામાનની આ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિને કારણે દરિયો તોફાની બનવાની પૂરી શક્યતા છે. અરબી સમુદ્રમાં સોમાલિયા અને ઓમાન કિનારે 30 ઓગસ્ટ સુધી તેમજ કર્ણાટક, કેરળ અને લક્ષદ્વીપ કાંઠે 27 ઓગસ્ટ સુધી દરિયો તોફાની રહેશે. બંગાળની ખાડીમાં મન્નારની ખાડી અને અંડમાન સમુદ્રમાં પણ 30 ઓગસ્ટ સુધી ખરાબ હવામાન રહી શકે છે. આથી માછીમારોને આ સમયગાળા દરમિયાન દરિયો ન ખેડવાની કડક સલાહ આપવામાં આવી છે.
ખેડૂતો અને પશુપાલકો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા
ભારે વરસાદની ચેતવણીને પગલે મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, છત્તીસગઢ અને ઓડિશાના ખેડૂતો માટે ખાસ માર્ગદર્શિકા જારી કરવામાં આવી છે:
કપાસ, સોયાબીન, મકાઈ, શાકભાજી અને ડાંગરના ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ ન રહે તે માટે વધારાનું પાણી તાત્કાલિક બહાર કાઢવાની વ્યવસ્થા કરવી.
જમીનની સ્થિતિ સામાન્ય ન થાય ત્યાં સુધી ખેતરોમાં રાસાયણિક ખાતર નાખવાનું કે જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ કરવાનું ટાળવું.
તેજ પવન ફૂંકાવાની શક્યતા હોવાથી ખેતરમાં તૈયાર પડેલો પાક તાડપત્રીથી સુરક્ષિત રીતે ઢાંકી દેવો.
બાગાયતી પાકો અને વેલાવાળા શાકભાજીના છોડને લાકડી કે મજબૂત ટેકો આપવો.
પશુધનને સુરક્ષિત અને સૂકા શેડમાં રાખવું તથા પશુઆહાર પલળે નહીં તેની વિશેષ કાળજી લેવી.
સારરૂપે કહીએ તો, આગામી ઓગસ્ટના અંતિમ દિવસો દેશના અનેક રાજ્યો માટે ભારે વરસાદ અને પૂરના સંકટ લઈને આવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને ઉત્તર, મધ્ય અને પૂર્વ ભારતના નાગરિકો અને ખેડૂતોએ હવામાન વિભાગની ચેતવણીઓને ગંભીરતાથી લઈને સાવચેતીના પગલાં લેવા અનિવાર્ય છે. જો તમે ભારે વરસાદથી પ્રભાવિત થનાર આમાંથી કોઈ વિસ્તારમાં રહો છો, તો સ્થાનિક પ્રશાસનની સૂચનાઓનું ચુસ્તપણે પાલન કરો અને સુરક્ષિત રહો.
