ગુજરાત ડાયાલિસિસ પ્રોગ્રામમાં ભરતી વિવાદ: 52% ટેકનિશિયનો પાસે અમાન્ય સર્ટિફિકેટ હોવાનો ઘટસ્ફોટ
રાજ્યના ગરીબ અને સામાન્ય પરિવારો માટે જીવાદોરી સમાન ‘ગુજરાત ડાયાલિસિસ પ્રોગ્રામ’ ગંભીર વહીવટી અને તબીબી વિવાદમાં ઘેરાયો છે. કેગ (CAG) ના અહેવાલના આધારે સામે આવેલી વિગતો અનુસાર, દર્દીઓનું ડાયાલિસિસ કરતા અડધાથી વધુ હિમોડાયાલિસિસ ટેકનિશિયનોની શૈક્ષણિક અને વ્યાવસાયિક લાયકાત સામે મોટા સવાલો ખડા થયા છે. સરકારી બોર્ડ કે માન્ય યુનિવર્સિટીના બદલે ખાનગી સંસ્થાના સર્ટિફિકેટના આધારે 300થી વધુ ટેકનિશિયનોને નોકરીએ રાખી દેવાયા હોવાનું બહાર આવ્યું છે. માનવ જિંદગી સાથે સીધા જોડાયેલા આ સંવેદનશીલ ક્ષેત્રમાં થયેલી બેદરકારીને પગલે આરોગ્ય વિભાગની દેખરેખ અને આઉટસોર્સિંગ પ્રક્રિયા સામે આક્રોશ વ્યાપ્યો છે.
ગુજરાત ડાયાલિસિસ સ્ટાફ ભરતી વિવાદની રૂપરેખા
| વિગત | સત્તાવાર / નોંધાયેલી માહિતી |
| સંચાલિત કાર્યક્રમ | ગુજરાત ડાયાલિસિસ પ્રોગ્રામ (અમદાવાદ કિડની ઇન્સ્ટિટ્યૂટ હેઠળ) |
| કુલ કાર્યરત ડાયાલિસિસ સેન્ટર્સ | 250 થી વધુ |
| રાજ્યભરમાં કુલ ટેકનિશિયનો | 662 |
| વિવાદાસ્પદ સર્ટિફિકેટ ધરાવતા ટેકનિશિયન | 346 (કુલ સ્ટાફના આશરે 52%) |
| સર્ટિફિકેટ આપનાર સંસ્થા | ભારત સેવક સમાજ (BSS) |
| ચોંકાવનારી શરત | નોકરી મળ્યાના 1 વર્ષમાં ધોરણ 12 પાસ કરવાનો ઉલ્લેખ |
| મુખ્ય માંગણી | હાઇ-લેવલ કમિટી દ્વારા શૈક્ષણિક લાયકાતની ઉચ્ચસ્તરીય તપાસ |
662 માંથી 346 ટેકનિશિયનોની લાયકાત સામે સવાલ
અમદાવાદ સ્થિત સરકારી કિડની ઇન્સ્ટિટ્યૂટ અંતર્ગત સમગ્ર રાજ્યમાં 250 થી વધુ ડાયાલિસિસ સેન્ટરો ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યાં કુલ 662 હિમોડાયાલિસિસ ટેકનિશિયનો સેવા આપી રહ્યા છે. પ્રાપ્ત અહેવાલ મુજબ, આ પૈકીના 52 ટકા એટલે કે 346 ટેકનિશિયનોએ કોઈ માન્ય મેડિકલ કોલેજ કે સરકારી યુનિવર્સિટીના પ્રમાણપત્ર વગર માત્ર ‘ભારત સેવક સમાજ’ નામની સંસ્થાના સર્ટિફિકેટના આધારે નિયુક્તિ મેળવી લીધી છે. ડાયાલિસિસ દરમિયાન દર્દીના રક્ત પરિભ્રમણ અને તબીબી સ્થિતિ પર સતત ધ્યાન રાખવું અનિવાર્ય હોવાથી પૂરતી તાલીમ વિનાના સ્ટાફની હાજરીથી દર્દીઓની સુરક્ષા જોખમાઈ રહી છે.
ઓફર લેટરમાં વિચિત્ર શરત: 1 વર્ષમાં ધોરણ 12 પાસ કરવું!
આ ભરતી કૌભાંડમાં સૌથી વધુ ચોંકાવનારી બાબત આઉટસોર્સિંગ એજન્સી દ્વારા ઉમેદવારોને અપાયેલા ઓફર લેટરમાંથી સામે આવી છે. કેટલાક ઓફર લેટરમાં ઉમેદવારે નોકરીમાં જોડાયાના એક વર્ષની અંદર ધોરણ 12 પાસ કરવાની શરત મૂકવામાં આવી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. આ શરત જ એ સાબિત કરે છે કે ધોરણ 12 પાસ પણ ન હોય તેવા ઉમેદવારોને ટેકનિકલ હોદ્દા પર બેસાડી દેવાયા હતા. આ પ્રકારના માપદંડોને લીધે ભરતી પ્રક્રિયામાં નિયમોના ઉલ્લંઘન અને ગંભીર ગેરરીતિની આશંકા વધુ પ્રબળ બની છે.
ખાનગી એજન્સીઓ અને આરોગ્ય વિભાગ સામે ઉચ્ચસ્તરીય તપાસની માંગ
સરકારી સેન્ટરોમાં આઉટસોર્સિંગ દ્વારા કરાયેલી આ ભરતીમાં ખાનગી કોન્ટ્રાક્ટરોની મનમાની અને આરોગ્ય તંત્રની ઢીલી નીતિ સામે ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. કિડનીના ગંભીર રોગથી પીડાતા નિર્દોષ દર્દીઓના સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડાં ન થાય તે માટે સમગ્ર મામલે ઉચ્ચસ્તરીય તપાસ સમિતિ નીમવાની માંગ બુલંદ બની છે. તમામ 662 ટેકનિશિયનોના પ્રમાણપત્રોની ફોરેન્સિક ચકાસણી કરી, ગેરકાયદે ભરતી કરનારી એજન્સીઓ અને નિયમો નેવે મૂકનારા જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કડક ફોજદારી પગલાં ભરવા રજૂઆતો કરવામાં આવી છે.
સરકારી ડાયાલિસિસ સેન્ટરોમાં ગરીબ દર્દીઓ ભરોસા સાથે સારવાર લેવા પહોંચતા હોય છે, ત્યારે 52% જેટલા સ્ટાફ પાસે યોગ્ય શૈક્ષણિક લાયકાત ન હોવાનો ખુલાસો તબીબી તંત્રની વિશ્વસનીયતા પર કાળો ડાઘ સમાન છે. માનવ જિંદગી સાથે જોડાયેલી આ બેદરકારી માત્ર વહીવટી ખામી નથી પરંતુ ગંભીર અપરાધ છે. જો તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક ધોરણે તમામ સર્ટિફિકેટ્સની કડક ચકાસણી કરીને યોગ્ય તાલીમબદ્ધ સ્ટાફની પુનઃનિમણૂક કરવામાં નહીં આવે, તો નિર્દોષ દર્દીઓના જીવ જોખમમાં મુકાતા રહેશે.
