ગુજરાતમાં માત્ર ₹5,400 માં લગાવો સોલાર સિસ્ટમ: કેબિનેટ બેઠકમાં 90% સુધી સબસિડીની મોટી જાહેરાત
રાજ્યમાં વધી રહેલી વીજળીની માંગ અને સામાન્ય ગ્રાહકો પર વધી રહેલા મોંઘા વીજ બિલના આર્થિક બોજને હળવો કરવા માટે ગુજરાત સરકારે એક ઐતિહાસિક અને પ્રજાલક્ષી નિર્ણય લીધો છે. કેન્દ્ર સરકારની લોકપ્રિય ‘પીએમ સૂર્ય ઘર: મુફ્ત બિજલી યોજના’ હેઠળ સોલાર રૂફટોપ સ્થાપિત કરતા પરિવારોને હવે રાજ્ય સરકાર તરફથી પણ માતબર વધારાની સ્ટેટ સબસિડી આપવાની કેબિનેટ બેઠકમાં જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ નવીન જોગવાઈના અમલથી હવે કેન્દ્ર અને રાજ્ય બંનેની સંયુક્ત સહાય મળીને સોલાર સિસ્ટમ પર કુલ 90 ટકા સુધીની માતબર સબસિડી ઉપલબ્ધ થશે. જેના પગલે સામાન્ય નાગરિકો માટે માત્ર ₹5,400 ના નજીવા ખર્ચે પોતાના ઘરની છત પર સોલાર પ્લાન્ટ લગાવવાનો માર્ગ મોકળો બન્યો છે.
1 kW અને 2 kW સોલાર સિસ્ટમમાં સબસિડીનું સંપૂર્ણ ગણિત
| સિસ્ટમ ક્ષમતા | કુલ બેન્ચમાર્ક ખર્ચ | કેન્દ્ર સરકારની સહાય | રાજ્ય સરકારની સબસિડી (સામાન્ય વર્ગ) | રાજ્ય સરકારની સબસિડી (SC/ST વર્ગ) | ગ્રાહકે ચૂકવવાની રકમ (સામાન્ય: 10%) | ગ્રાહકે ચૂકવવાની રકમ (SC/ST: 5%) | અગાઉ થતો અંદાજિત ખર્ચ |
| 1 kW | ₹54,000 | ₹32,400 | ₹16,200 | ₹18,900 | ₹5,400 | ₹2,700 | ₹21,600 |
| 2 kW | ₹1,07,200 | ₹62,800 | ₹33,680 | ₹39,040 | ₹10,720 | ₹5,360 | ₹44,400 |
કેન્દ્ર સાથે રાજ્યની ડબલ સબસિડી: ગ્રાહકોને માત્ર 5% થી 10% ખર્ચ
અગાઉ અમલી નિયમો મુજબ જો કોઈ લાભાર્થી કેન્દ્ર સરકારની યોજના અંતર્ગત સબસિડી મેળવતો હોય, તો તેને રાજ્ય સરકાર તરફથી અલગ સહાય મળવાપાત્ર રહેતી નહોતી. પરંતુ નવી નીતિ હેઠળ રાજ્ય સરકારે કેન્દ્રની સબસિડી સાથે પોતાની વધારાની સબસિડી જોડી દીધી છે. આ વ્યવસ્થાથી સામાન્ય કેટેગરીના ગ્રાહકે નિયત બેન્ચમાર્ક ખર્ચના માત્ર 10 ટકા રકમ જ પોતાના ખિસ્સામાંથી ભરવાની રહેશે. જ્યારે અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) કેટેગરીના લાભાર્થીઓએ કુલ ખર્ચના માત્ર 5 ટકા રકમ જ ચૂકવવી પડશે, જેના કારણે સોલાર અપનાવવું અત્યંત સુલભ બનશે.
₹1,000 કરોડના વધારાના ખર્ચે 3 લાખ પરિવારોને સીધો લાભ
ગુજરાત સરકારના આ કલ્યાણકારી નિર્ણયથી રાજ્યના 3 લાખથી વધુ સામાન્ય અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારોને સીધો આર્થિક ફાયદો પહોંચશે. આ યોજનાના વ્યાપક અમલીકરણ માટે રાજ્ય સરકારે પોતાના બજેટમાંથી અંદાજે ₹1,000 કરોડનો વધારાનો નાણાકીય બોજ ઉઠાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, ગુજરાતમાં પહેલેથી જ 8.5 લાખથી પણ વધુ રહેણાંક ઘરોની છત પર સોલાર રૂફટોપ સિસ્ટમ કાર્યરત છે અને રિન્યુએબલ એનર્જીના ક્ષેત્રમાં સમગ્ર દેશમાં અગ્રેસર સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે.
જૂની પદ્ધતિ કરતાં ખર્ચમાં ધરખમ ઘટાડો
આ નવી સબસિડી વ્યવસ્થાથી સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પરનો બોજ મોટા પાયે ઘટી ગયો છે:
1 કિલોવોટ પ્લાન્ટ: ₹54,000 ના કુલ ખર્ચ સામે કેન્દ્રની ₹32,400 અને સામાન્ય વર્ગ માટે રાજ્યની ₹16,200 સહાય બાદ ગ્રાહકે માત્ર ₹5,400 ચૂકવવા પડશે, જે અગાઉ ₹21,600 ચૂકવવા પડતા હતા. જ્યારે SC/ST વર્ગના પરિવારોએ રાજ્યની ₹18,900 સબસિડી મળતાં માત્ર ₹2,700 જ ભરવાના રહેશે.
2 કિલોવોટ પ્લાન્ટ: ₹1,07,200 ના કુલ ખર્ચ સામે કેન્દ્ર તરફથી ₹62,800 અને રાજ્ય તરફથી ₹33,680 ની મદદ મળવાથી સામાન્ય નાગરિકનો હિસ્સો ઘટીને માત્ર ₹10,720 થઈ જાય છે, જે અગાઉ ₹44,400 જેટલો તોતિંગ હતો. આ જ સિસ્ટમ SC/ST કેટેગરીના ગ્રાહકોને માત્ર ₹5,360 માં ઉપલબ્ધ બનશે.
ગુજરાત સરકાર દ્વારા સોલાર રૂફટોપ પર જાહેર કરાયેલી 90 ટકા સુધીની આ જંગી સબસિડી સામાન્ય પરિવારોને દર મહિને આવતા મોંઘા વીજ બિલમાંથી કાયમી મુક્તિ અપાવશે. નજીવા રોકાણમાં સ્વચ્છ અને અવિરત સૌર ઊર્જા મેળવવાની આ તકથી ગ્રીન એનર્જીનો વ્યાપ તો વધશે જ, સાથે-સાથે પરંપરાગત પાવર ગ્રીડ પરનું ભારણ ઘટતાં રાજ્યમાં વીજ કટોકટી જેવી પરિસ્થિતિઓ સામે પણ લાંબા ગાળાનું નક્કર સમાધાન સાબિત થશે.
