સુરેન્દ્રનગરના મૂળી પંથકમાં BPCL પાઇપલાઇન સામે ખેડૂતોનો ઉગ્ર વિરોધ: જંત્રીના 4 ગણા વળતરની માંગ સાથે 100 વીઘામાં કામ અટકાવ્યું
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મૂળી તાલુકામાં ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (BPCL) ની ભૂગર્ભ પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટ સામે સ્થાનિક ખેડૂતોએ બળવો પોકાર્યો છે. તાલુકાના ત્રણ મુખ્ય ગામોના ખેડૂતોએ કંપની તરફથી અપાતા નજીવા વળતર, પાક નુકસાની અને યોગ્ય માટીકામ ન કરવાના મુદ્દે એકત્ર થઈને ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શિત કર્યો છે. યોગ્ય અને ન્યાયિક વળતર ન મળવાને કારણે ખેડૂતોએ અંદાજે 100 વીઘા જમીનમાં ચાલી રહેલી પાઇપલાઇનની કામગીરી અટકાવી દીધી છે. ખેડૂતોએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચીમકી ઉચ્ચારી છે કે જ્યાં સુધી જંત્રીના 4 ગણા વળતર સહિતના પડતર પ્રશ્નોનું નિરાકરણ નહીં આવે ત્યાં સુધી કોઈપણ સંજોગોમાં પાઇપલાઇનનું કામ આગળ વધવા દેવામાં આવશે નહીં.
સુરેન્દ્રનગર BPCL પાઇપલાઇન વિરોધની મુખ્ય વિગતો
| પરિમાણ / પાસું | વિરોધ અને ખેડૂતોની માંગણી સંબંધિત વિગતો |
| પ્રોજેક્ટ એજન્સી | ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (BPCL) |
| અસરગ્રસ્ત તાલુકો અને ગામો | મૂળી તાલુકો (ધર્મેન્દ્રગઢ, ઉમરડા અને ચોરવીરા ગામ) |
| ખોરંભે ચડેલી જમીનનું ક્ષેત્રફળ | આશરે 100 વીઘા જેટલી ખેતીની જમીન |
| હાલ મળતું વળતર (આક્ષેપ) | માત્ર ₹12 પ્રતિ ચોરસ મીટર |
| ખેડૂતોની મુખ્ય માંગણી | વર્તમાન જંત્રી દરના સીધા 4 ગણા વળતરની ચુકવણી |
| અન્ય મહત્વના મુદ્દાઓ | ખોદકામ બાદ મૂળ સ્થિતિ મુજબ માટીકામ અને 5 વર્ષના પાક નુકસાનની ભરપાઈ |
| વહીવટી રજૂઆત | મામલતદાર અને ડેપ્યુટી કલેક્ટર સમક્ષ અગાઉ અનેકવાર રજૂઆતો |
100 વીઘા જમીનમાં કામકાજ ઠપ: 3 ગામોનો સંયુક્ત મોરચો
મૂળી તાલુકાના ધર્મેન્દ્રગઢ, ઉમરડા અને ચોરવીરા ગામમાંથી પસાર થતી BPCL ની પાઇપલાઇન નાખવાની કામગીરી સામે ખેડૂતોએ એકસંપ થઈને મોરચો ખોલ્યો છે. વિરોધ એટલો પ્રચંડ બન્યો છે કે આ ત્રણેય ગામોની આશરે 100 વીઘા જમીન પર ચાલી રહેલા હેવી મશીનરી અને ખોદકામના કામને સ્થળ પર જ અટકાવી દેવામાં આવ્યું છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે કંપની તેમની ફળદ્રુપ જમીનનો ઉપયોગ કરી રહી છે પરંતુ તેના બદલામાં પૂરતી સલામતી કે યોગ્ય વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી નથી.
જંત્રીના 4 ગણા વળતરની માગ: ₹12 પ્રતિ ચોરસ મીટર સામે રોષ
ખેડૂતોએ કંપનીની વળતર નીતિ સામે આક્રોશ વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે એક ચોરસ મીટર જમીનના બદલામાં તેમને માત્ર ₹12 જેવી નજીવી રકમ ચૂકવવામાં આવી રહી છે, જે આજની મોંઘવારીમાં જમીનના વાસ્તવિક મૂલ્ય સામે હાંસ્યાસ્પદ છે. ખેડૂતોની સ્પષ્ટ માંગણી છે કે:
પાઇપલાઇન માટે સંપાદિત કે વપરાશમાં લેવાતી જમીનનું વળતર વર્તમાન સરકારી જંત્રીના ઓછામાં ઓછું 4 ગણું ચૂકવવામાં આવે.
પાઇપલાઇન નાખ્યા બાદ જમીન બિનઉપયોગી બની જવાથી આગામી 5 વર્ષ સુધી ખેતરમાં પાક ન લઈ શકવા બદલ પાક નુકસાનીનું વિશેષ પેકેજ જાહેર કરાય.
ખોદકામ બાદ કંપની દ્વારા અગાઉ વચન આપ્યા મુજબનું લેવલિંગ અને માટીકામ કરી આપવામાં આવે, જેથી ખેતરનું ધોવાણ ન થાય.
વહીવટી તંત્ર સામે આંખ આડા કાનનો આક્ષેપ
આંદોલનકારી ખેડૂતોએ જણાવ્યું હતું કે તેઓએ આ પ્રશ્ને સ્થાનિક મામલતદાર તેમજ ડેપ્યુટી કલેક્ટર કચેરી ખાતે અગાઉ લેખિત અને મૌખિક સ્વરૂપે વારંવાર રજૂઆતો કરી હતી. તેમ છતાં વહીવટી તંત્ર કે કંપનીના જવાબદાર અધિકારીઓ દ્વારા કોઈ સકારાત્મક પગલાં ભરવામાં આવ્યા નથી. અધિકારીઓની ઉપેક્ષાથી કંટાળીને ખેડૂતોએ આખરે ગાંધી ચિંધ્યા માર્ગે મેદાને ઉતરીને કામ રોકવાની ફરજ પડી છે.
ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ઊર્જા પરિવહન માટે પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટ્સ મહત્વના છે, પરંતુ તેના નિર્માણમાં ધરતીપુત્રોના હિતો અને આજીવિકાનો ભોગ ન લેવાય તે જોવાની જવાબદારી વહીવટી તંત્રની છે. સુરેન્દ્રનગરના ત્રણ ગામોના ખેડૂતોની જંત્રીના 4 ગણા વળતર અને માટીકામની વ્યાજબી માંગણીઓનો તાકીદે ઉકેલ લાવવા માટે સ્થાનિક પ્રશાસને મધ્યસ્થી બનીને કંપની સાથે ત્રિપક્ષીય બેઠક યોજવી જરૂરી બની છે, અન્યથા આ આંદોલન વધુ ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.
