શેરના ભાવ કૃત્રિમ રીતે વધારી રોકાણકારોને છેતરવાના કૌભાંડમાં EDના 29 સ્થળોએ દરોડા

શેરબજારમાં રાતોરાત અઢળક નફો કમાઈ લેવાની સામાન્ય રોકાણકારોની ઘેલછાનો ગેરલાભ ઉઠાવી છેતરપિંડી આચરતી ટોળકીઓ દિવસેને દિવસે વધુ સક્રિય બની રહી છે. સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં હવે છેતરપિંડીનું સ્વરૂપ પણ ડિજિટલ બની ગયું છે, જ્યાં બોગસ ટિપ્સ અને કૃત્રિમ તેજી ઊભી કરીને નિર્દોષ નાગરિકોની જીવનભરની મૂડી સ્વાહા કરી દેવામાં આવે છે. આવું જ એક સુનિયોજિત પમ્પ એન્ડ ડમ્પ કૌભાંડ તાજેતરમાં પ્રકાશમાં આવ્યું છે, જેમાં બે કંપનીઓના શેરના ભાવ ખોટી રીતે ઉછાળીને હજારો રોકાણકારો સાથે છેતરપિંડી આચરવામાં આવી છે. આ ગંભીર નાણાકીય કૌભાંડના મૂળ સુધી પહોંચવા માટે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) દ્વારા દેશભરમાં એકસાથે વ્યાપક સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે.

બે રાજ્યોના 6 શહેરોમાં EDની સઘન કાર્યવાહી

શેરના ભાવમાં ગેરરીતિ અને મની લોન્ડરિંગના આરોપો હેઠળ એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટે મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં એકસાથે તવાઈ બોલાવી હતી. તપાસ એજન્સીની જુદી-જુદી ટીમોએ કુલ 29 જેટલા શંકાસ્પદ સ્થળો પર સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું.

આ કાર્યવાહી દરમિયાન તપાસ અધિકારીઓએ બંને કંપનીઓ સાથે સંકળાયેલા દસ્તાવેજો, શેર ખરીદ-વેચાણના ટ્રાન્ઝેક્શન રેકોર્ડ્સ, મિલકતોના કાગળો તેમજ લેપટોપ અને મોબાઈલ ફોન જેવા ડિજિટલ ઉપકરણો જપ્ત કરીને વધુ પૃથક્કરણ હાથ ધર્યું છે.

વોટ્સએપ ગ્રૂપ મારફતે જાળ બિછાવાઈ

તપાસમાં બહાર આવેલી વિગતો મુજબ, આર એમ ડ્રિપ સ્પ્રિંકલર્સ સિસ્ટમ્સ અને આર એન્ડ બી ડેનિમ લિમિટેડ નામની બે લિસ્ટેડ કંપનીઓના શેર આ ગેરરીતિના કેન્દ્રમાં હતા. એપ્રિલ 2023થી માર્ચ 2024ના ગાળામાં આ બંને કંપનીઓએ અમુક ચોક્કસ જૂથો અને સંસ્થાઓને 3.5 કરોડથી પણ વધુ શેર તેમજ કન્વર્ટિબલ વોરંટ ફાળવ્યા હતા. ત્યારબાદ ડિસેમ્બર 2025થી ફેબ્રુઆરી 2026 દરમિયાન સોશિયલ મીડિયાનો સહારો લઈ આ શેરોને મલ્ટીબેગર ગણાવી રોજેરોજ ખરીદી કરવાની ભ્રામક ટિપ્સ આપવામાં આવતી હતી.

ભાવનગરથી દોરીસંચાર અને બોગસ સિમકાર્ડ

તપાસ એજન્સીના દાવા પ્રમાણે, આ સમગ્ર નેટવર્કનું સંચાલન ભાવનગરથી બેસીને કરવામાં આવતું હતું. કાયદાકીય પકડથી બચવા માટે સંચાલકોએ અત્યંત શાતિર પદ્ધતિ અપનાવી હતી. ગ્રૂપ ચલાવવા માટે હરિયાણા અને મુંબઈ ખાતે વસતા અન્ય ત્રીજી વ્યક્તિઓના નામે ખોટી રીતે મેળવેલા સિમકાર્ડનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ટેકનિકલ છટકબારીઓ દ્વારા 1 લાખથી વધુ સામાન્ય અને નાના રોકાણકારોને શેર ખરીદવા માટે લલચાવવામાં આવ્યા હતા.

અચાનક ગ્રૂપ ડિલીટ અને શેરમાં 70%નું ગાબડું

આ કાવતરાનો ભાંડો ત્યારે ફૂટ્યો જ્યારે 20 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ આ તમામ વોટ્સએપ ગ્રૂપને સંચાલકો દ્વારા રાતોરાત ડિલીટ કરી દેવામાં આવ્યા હતા. ટિપ્સ આપવાનું બંધ થતાં જ શેરબજારમાં બંને કંપનીઓના શેરોમાં ખરીદદારો ગાયબ થઈ ગયા અને તેમાં સતત લોઅર સર્કિટ લાગવા માંડી હતી. જોતજોતામાં થોડા જ દિવસોમાં શેરોના ભાવમાં આશરે 70% જેટલો તોતિંગ કડાકો બોલી ગયો હતો, જેના પગલે શેર ઊંચા મથાળે ખરીદીને બેસી ગયેલા નાના રોકાણકારોને કરોડો રૂપિયાનું આર્થિક નુકસાન વેઠવાનો વારો આવ્યો હતો.

ટેકનોલોજીના માધ્યમથી શેરના ભાવ કૃત્રિમ રીતે વધારીને સામાન્ય જનતા સાથે થતી છેતરપિંડી અત્યંત ચિંતાજનક બાબત છે. હાલ એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) હેઠળ આ સમગ્ર નાણાકીય વ્યવહારો અને મની ટ્રેઇલની કડીઓ જોડી રહી છે. આ દરોડા બાદ કૌભાંડમાં સામેલ કંપનીઓના પ્રમોટરો, બ્રોકરો અને સોશિયલ મીડિયા ઓપરેટરોની ભૂમિકાની સ્પષ્ટતા થશે, પરંતુ સાથે સાથે આ ઘટના શેરબજારના રોકાણકારો માટે અજાણી ટિપ્સ પર આંધળો વિશ્વાસ ન મૂકવાની એક મોટી ચેતવણી પણ આપે છે.