અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનનો અજીબોગરીબ નિર્ણય: નવા હોર્ડિંગ્સ પાસે ઘટાદાર વૃક્ષો વાવવા પર પ્રતિબંધ, રિવરફ્રન્ટ ગંદકી બદલ એજન્સીને ₹1 લાખનો દંડ
અમદાવાદ શહેરમાં ગ્રીન કવર વધારવા અને પર્યાવરણ જાળવણીના દાવાઓ વચ્ચે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) ની સ્ટેન્ડિંગ કમિટીએ એક ચોંકાવનારો અને વિચિત્ર નીતિગત નિર્ણય લીધો છે. શહેરમાં ખાનગી જાહેરાતોના મોટા હોર્ડિંગ્સ વ્યવસ્થિત દેખાય તે હેતુથી એજન્સીઓ દ્વારા રસ્તા અને ડિવાઇડર પરના વૃક્ષોનું આડેધડ ટ્રીમિંગ કરી બુઠ્ઠા બનાવી દેવાના વધતા કિસ્સાઓ રોકવાને બદલે, તંત્રએ નવા હોર્ડિંગ્સની આસપાસ મોટા અને ઘટાદાર વૃક્ષો વાવવા પર જ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. આ ઉપરાંત, સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પર ગંદકી અને કાટમાળ ફેલાવવા બદલ સફાઈ એજન્સીને ₹1 લાખનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે, જ્યારે નાગરિકો માટે ટ્રીમિંગ ચાર્જ ઓનલાઇન ભરવાની નવી સુવિધા જાહેર કરાઈ છે.
પર્યાવરણ સામે જાહેરાતોને પ્રાથમિકતા: હોર્ડિંગ આસપાસ વૃક્ષો પર રોક
તાજેતરમાં જ જાહેરાત એજન્સીઓ દ્વારા હોર્ડિંગ્સ ઢંકાઈ ન જાય તે માટે રસ્તાઓ અને ડિવાઇડર પર ઊભેલા લીલાછમ વૃક્ષોની ડાળીઓ નિર્દયતાથી કાપી નાખવામાં આવી હતી, જેના પગલે એજન્સીઓ સામે દંડનીય કાર્યવાહી કરાઈ હતી. જોકે, આ સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ તરીકે AMC સ્ટેન્ડિંગ કમિટીએ ઉલટો રસ્તો અપનાવ્યો છે:
મોટા વૃક્ષો પર પ્રતિબંધ: નવા હોર્ડિંગ્સ જ્યાં મંજૂર કરવામાં આવશે તેની આસપાસ મોટા કે ઘટાદાર વૃક્ષો વાવી શકાશે નહીં; માત્ર સીમિત ઊંચાઈ ધરાવતા નાના છોડ જ વાવવાની છૂટ મળશે.
નાગરિકોમાં સવાલો: શાહીબાગ, એરપોર્ટ રોડ અને રિવરફ્રન્ટ જેવા મુખ્ય માર્ગો પર દર 100 થી 200 મીટરના અંતરે મોટા હોર્ડિંગ્સ આવેલા છે. આવા સંજોગોમાં શહેરમાં વૃક્ષારોપણ ક્યાં કરવું તે અંગે પર્યાવરણપ્રેમીઓમાં ભારે આશ્ચર્ય અને નારાજગી ફેલાઈ છે.
સ્ટેન્ડિંગ કમિટીની બેઠકના મુખ્ય નિર્ણયો
AMC સ્ટેન્ડિંગ કમિટી દ્વારા લેવાયેલા મહત્વના નિર્ણયો અને વહીવટી પગલાંની રૂપરેખા નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / વિષય | મંજૂર નિર્ણય / વહીવટી કાર્યવાહી | અસર / લાભાર્થી |
| હોર્ડિંગ્સ આસપાસ વૃક્ષારોપણ | નવા હોર્ડિંગ્સ પાસે મોટા ઘટાદાર વૃક્ષો વાવવા પર પ્રતિબંધ | માત્ર નાની ઊંચાઈના છોડ વાવી શકાશે |
| રિવરફ્રન્ટ પર ગંદકી | સફાઈ સંભાળતી ‘હેતંરજ એજન્સી’ ને ₹1 લાખનો દંડ | સુભાષ બ્રિજ કાટમાળ અને કચરા મામલે પગલાં |
| ટ્રીમિંગ ચાર્જ સુવિધા | ₹200 નો ચાર્જ ભરવા માટે ઓનલાઇન પોર્ટલ સુવિધા | સિવિક સેન્ટરના ધક્કામાંથી નાગરિકોને મુક્તિ |
| બિન-ચૂકવણી પ્લોટ્સ | અગાણજ અને મોટેરામાં ₹50 કરોડના પ્લોટ્સ પરત લેવાયા | રકમ ન ચૂકવનાર અન્ય પ્લોટ્સની યાદી બનશે |
| પાણીની ટાંકીઓની સફાઈ | 243 માંથી માત્ર 96 ટાંકી સાફ થઈ હોવાથી તાકીદ | બાકીની 147 ટાંકીઓ તાત્કાલિક સાફ કરવાનો આદેશ |
રિવરફ્રન્ટ પર ગંદકી બદલ દંડ અને જમીન પરત લેવાની કાર્યવાહી
બેઠકમાં માત્ર વૃક્ષો જ નહીં પરંતુ સ્વચ્છતા અને એસ્ટેટ વિભાગને લગતા આકરા નિર્ણયો પણ લેવામાં આવ્યા હતા:
હેતંરજ એજન્સીને દંડ: સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પર સુભાષ બ્રિજ નજીક બાંધકામનો કાટમાળ અને ઠેર-ઠેર ગંદકી જણાતાં સફાઈ કામગીરી કરતી એજન્સીને ₹1 લાખનો આકરો દંડ કરવામાં આવ્યો છે.
જમીન રી-કબજો: વર્ષ 2023 માં સબ ડિવિઝન ઓફિસ બનાવવા માટે અગાણજ અને મોટેરા ખાતે આપવામાં આવેલા ₹50 કરોડની કિંમતના બે પ્લોટની રકમ UGVCL દ્વારા ન ચૂકવાતાં બંને પ્લોટ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને પરત લઈ લીધા છે. આવા અન્ય તમામ પ્લોટ્સની યાદી તૈયાર કરી જમીન પરત લેવા એસ્ટેટ વિભાગને આદેશ અપાયો છે.
નાગરિક સુવિધા અને આરોગ્ય સંબંધિત નિર્દેશો
ટ્રીમિંગ ફી ઓનલાઇન: સોસાયટી કે ખાનગી પરિસરમાં આવેલા વૃક્ષોનું ટ્રીમિંગ કરાવવા માટે નાગરિકોએ ₹200 ભરવા સિટી સિવિક સેન્ટર સુધી લાંબા થવું નહીં પડે, તેના માટે ટૂંક સમયમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ પોર્ટલ ઉપલબ્ધ કરાશે.
પીવાના પાણીની ટાંકીઓની સફાઈ: શહેરમાં આવેલી કુલ 243 ઓવરહેડ/અંડરગ્રાઉન્ડ પાણીની ટાંકીઓ પૈકી છેલ્લા છ મહિનામાં માત્ર 96 ટાંકીઓની જ સફાઈ થઈ હોવાનું સામે આવતાં તંત્ર ચોંકી ઊઠ્યું હતું. જાહેર આરોગ્યને ધ્યાને રાખી બાકી રહેલી તમામ ટાંકીઓની સમયસર અને સઘન સફાઈ પૂર્ણ કરવા સબંધિત ઇજનેરોને કડક તાકીદ કરવામાં આવી છે.
એક તરફ ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને વધતા તાપમાન સામે લડવા માટે અમદાવાદમાં ગ્રીન કવર વધારવાની તાતી જરૂરિયાત છે, ત્યારે જાહેરાતના હોર્ડિંગ્સ બચાવવા માટે વૃક્ષારોપણ સીમિત કરવાનો નિર્ણય શહેરી આયોજનના વિરોધાભાસને છતો કરે છે. તંત્રએ સફાઈ એજન્સીઓ અને પ્લોટ ડિફોલ્ટર્સ સામે કડક વલણ દાખવ્યું છે તે આવકાર્ય છે, પરંતુ જાહેર આરોગ્ય અને પર્યાવરણના ભોગે કોમર્શિયલ હોર્ડિંગ્સને અપાતું પ્રોત્સાહન આગામી દિવસોમાં મોટા વિવાદનું કારણ બની શકે છે.
