રાત્રે 11 થી સવારે 5 વાગ્યા સુધી ટ્રેનમાં મોબાઈલ ચાર્જિંગ બંધ: રેલવે બોર્ડનો કડક આદેશ
દેશભરમાં દરરોજ લાખો મુસાફરોને મંજિલ સુધી પહોંચાડતી ભારતીય રેલવેએ મુસાફરોની સલામતીને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપતાં એક મહત્વપૂર્ણ નિયમનો કડક અમલ શરૂ કર્યો છે. ટ્રેનની સફર દરમિયાન રાત્રિના સમયે ચાર્જિંગ સોકેટ્સનો બેફામ ઉપયોગ અને તેના કારણે ઉદ્ભવતા અકસ્માતોને ધ્યાને રાખીને રેલવે બોર્ડે તમામ ઝોનને રાત્રે 11:00 થી સવારે 05:00 વાગ્યા સુધી કોચમાં ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સનો મુખ્ય પાવર સપ્લાય ફરજિયાતપણે બંધ રાખવા આદેશ જારી કર્યો છે. તાજેતરમાં પાવર બેંક ફાટવાના લીધે સર્જાયેલા જોખમ બાદ તંત્ર સફાળું જાગ્યું છે અને ચાલુ ટ્રેનમાં શોર્ટ સર્કિટ તેમજ અગ્નિકાંડની સંભાવનાઓ રોકવા માટે આ સુરક્ષા પ્રોટોકોલને કોઈપણ છૂટછાટ વિના લાગુ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
રેલવે નાઈટ ચાર્જિંગ પ્રતિબંધની મુખ્ય રૂપરેખા
| વિગત / નિયમ | સત્તાવાર જોગવાઈ અને માર્ગદર્શિકા |
| ચાર્જિંગ બંધ રાખવાનો સમય | રાત્રે 11:00 વાગ્યાથી સવારે 05:00 વાગ્યા સુધી (કુલ 6 કલાક) |
| લાગુ થવાનું ક્ષેત્ર | તમામ ઝોનલ રેલવેના તમામ પેસેન્જર કોચ |
| મુખ્ય કારણ | શોર્ટ સર્કિટ, ઓવરહીટિંગ અને આગ અકસ્માત અટકાવવા |
| તાજો બનાવ | દક્ષિણ પૂર્વ રેલવેમાં ચાર્જિંગ દરમિયાન પાવર બેંક બ્લાસ્ટ |
| અગાઉના આદેશો | 19 June 2014 અને March 2021 માં પણ અપાઈ હતી સૂચના |
| તપાસ વ્યવસ્થા | ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને સુપરવાઈઝર્સ દ્વારા સરપ્રાઈઝ ચેકિંગ |
| બેદરકારી પર કાર્યવાહી | ફરજ પર હાજર ઓનબોર્ડ સ્ટાફ સામે ખાતાકીય પગલાં |
પાવર બેંક બ્લાસ્ટની ઘટના બાદ તંત્રનું કડક વલણ
આ કડક કાર્યવાહી પાછળ દક્ષિણ પૂર્વ રેલવે ક્ષેત્રમાં બનેલી એક ગંભીર દુર્ઘટના મુખ્ય નિમિત્ત બની છે. ચાલુ મુસાફરી દરમિયાન ચાર્જિંગ પોઈન્ટ પર મૂકવામાં આવેલી એક પાવર બેંક અતિશય ગરમ થઈને અચાનક ધડાકાભેર ફાટી હતી. આ દુર્ઘટનાની ખાતાકીય તપાસમાં ચોંકાવનારો ઘટસ્ફોટ થયો હતો કે નિયત સમય વીતી ગયો હોવા છતાં કોચમાં સ્ટાફ દ્વારા ચાર્જિંગ લાઇનનો પાવર સપ્લાય બંધ કરવામાં આવ્યો નહોતો. બેટરી ઓવરહીટિંગ અને વાયરીંગમાં શોર્ટ સર્કિટના લીધે ટ્રેનના ડબ્બામાં મોટી આગ ન ભભૂકી ઊઠે તે હેતુથી રેલવે બોર્ડે 19 June 2014 અને March 2021 ના જૂના પરિપત્રોને ફરીથી તાકીદ કરી ઝીરો ટોલરન્સ નીતિ અપનાવી છે.
સ્ટાફની જવાબદારી નક્કી: અચાનક નિરીક્ષણ હાથ ધરાશે
નિયમ માત્ર કાગળ પર ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે રેલ્વે બોર્ડે ટ્રેનમાં ફરજ બજાવતા એસ્કોર્ટિંગ સ્ટાફ, એસી એટેન્ડન્ટ્સ અને ટેકનિકલ કર્મચારીઓની વ્યક્તિગત જવાબદારી નક્કી કરી છે. રાત્રે બરાબર 11:00 વાગ્યે મેઈન સ્વીચબોર્ડ પરથી તમામ સોકેટ્સનો પાવર કટ કરવો અનિવાર્ય રહેશે. નિયમનું પાલન થાય છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે સુપરવાઈઝર્સ અને ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડને વિવિધ સ્ટેશનો વચ્ચે અચાનક (સરપ્રાઈઝ) ચેકિંગ કરવા આદેશ અપાયો છે. જો કોઈ કોચમાં નિર્ધારિત સમયગાળા દરમિયાન ચાર્જિંગ ચાલુ જણાશે, તો સંબંધિત સ્ટાફ સામે શિસ્તભંગના આકરા પગલાં લેવાશે.
મુસાફરો માટે અગાઉથી ચાર્જિંગ રાખવાની સલાહ
રેલવે પ્રશાસને દૈનિક અને લાંબા અંતરની મુસાફરી કરતા મુસાફરોને જાહેર અપીલ કરી છે કે તેઓ સ્ટેશન પર પહોંચતા પહેલાં કે મુસાફરી શરૂ કરતાં પૂર્વે જ પોતાના મોબાઈલ, લેપટોપ કે અન્ય ઈલેક્ટ્રોનિક ગેજેટ્સ સંપૂર્ણ ચાર્જ કરી લે. રાત્રિના 6 કલાક દરમિયાન ચાર્જિંગ પોઈન્ટ બંધ રહેવાના કારણે કટોકટીના સમયે મુશ્કેલી ન પડે તે માટે પાવર બેંક સંપૂર્ણ ચાર્જ રાખવી અથવા રાત્રિ પહેલાં જરૂરી કૉલ્સ પૂર્ણ કરી લેવા હિતાવહ રહેશે.
ટ્રેનમાં લાખો મુસાફરો ગાઢ નિંદ્રામાં હોય તેવા સમયે ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોમાં શોર્ટ સર્કિટથી લાગતી આગ અત્યંત વિનાશક સાબિત થઈ શકે છે. રાત્રિ દરમિયાન ચાર્જિંગ સુવિધા બંધ રાખવાનો આ નિર્ણય મુસાફરો માટે સામાન્ય અસુવિધાજનક લાગી શકે છે, પરંતુ સલામતીના દ્રષ્ટિકોણથી તે અતિ અનિવાર્ય અને આવકાર્ય પગલું છે. નિયમોનું ચુસ્ત પાલન અને મુસાફરોની સજાગતા જ રેલવે મુસાફરીને ખરા અર્થમાં સુરક્ષિત બનાવી શકશે.
