પ્રાઈવેટ બાઇક-સ્કૂટરને ટેક્સી તરીકે ચલાવવા નીતિન ગડકરીનો રાજ્યોને અનુરોધ, 20 કરોડ લોકોને રોજગારીની તક
વધતી જતી મોંઘવારી અને શહેરી ટ્રાફિકની સમસ્યા વચ્ચે સામાન્ય માણસ માટે વધારાની આવક ઊભી કરવી અને મુસાફરીને સસ્તી બનાવવી એ સમયની માંગ છે. ઘરના આંગણે પાર્ક રહેલું ટુ-વ્હીલર જો આવકનું સાધન બની જાય, તો મધ્યમ અને ગરીબ વર્ગના લાખો પરિવારોનું જીવનધોરણ બદલાઈ શકે છે. આ જ વિચારધારાને આગળ વધારતા કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ દેશની તમામ રાજ્ય સરકારોને એક ક્રાંતિકારી અપીલ કરી છે, જેનાથી પરિવહન ક્ષેત્રે મોટું પરિવર્તન આવી શકે છે.
એગ્રીગેટર પ્લેટફોર્મ પર પ્રાઈવેટ બાઇક ચલાવવાની અપીલ
કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ તમામ રાજ્યોને અનુરોધ કર્યો છે કે ખાનગી (પ્રાઈવેટ) રીતે રજિસ્ટર્ડ થયેલી બાઇક અને સ્કૂટરના માલિકોને Rapido, Uber અને Ola જેવા એગ્રીગેટર પ્લેટફોર્મ મારફતે બાઇક ટેક્સી ચલાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવે. ‘રાઈડ: એ શોકેસ ઓફ એગ્રીગેટર એન્ડ ડિલિવરી સર્વિસીસ’ કાર્યક્રમને સંબોધતા તેમણે રાજ્ય પરિવહન કમિશનરોને જુલાઈ 2025 માં જાહેર કરાયેલી ‘મોટર વ્હીકલ એગ્રીગેટર ગાઈડલાઈન્સ 2025’ નો અમલ કરવા આગ્રહ કર્યો હતો. આ નિયમો મોટર વાહન અધિનિયમની કલમ 67(3) હેઠળ રાજ્યોને ખાનગી ટુ-વ્હીલર વાહનોને પેસેન્જર સેવાઓ આપવાની પરવાનગી આપવાનો અધિકાર આપે છે, જેના માટે તેમણે તમામ રાજ્યોને પત્રો પણ લખ્યા છે.
20 કરોડ લોકોને રોજગારી અને પ્રદૂષણમાં ઘટાડાનો લક્ષ્યાંક
ગડકરીએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ પહેલથી દેશના 15 થી 20 કરોડ લોકોને આજીવિકા અને રોજગારીની નવી તકો મળી શકે છે, જેનાથી ગરીબી અને બેરોજગારી દૂર કરવામાં મોટી મદદ મળશે. વધારાની આવક થવાથી સામાન્ય પરિવારોની જીવનશૈલીમાં સુધારો થશે, બાળકોનો અભ્યાસ સરળ બનશે અને રહેવાની સારી સુવિધા ઉપલબ્ધ થશે. આ ઉપરાંત, ભીડભાડવાળા શહેરોમાં મુસાફરોને ઓછા ખર્ચે સસ્તું પરિવહન મળવાથી ટ્રાફિકનું ભારણ અને વાહનોથી થતું પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં પણ મોટી સહાય મળશે.
રાજ્યોમાં અમલીકરણની સ્થિતિ અને ચાલકો માટેની જોગવાઈઓ
| મુદ્દો | મુખ્ય વિગતો |
| સંપૂર્ણ અમલ કરનાર રાજ્ય | સમગ્ર દેશમાં અત્યાર સુધી માત્ર રાજસ્થાન |
| આંશિક પગલાં ભરનાર રાજ્યો | હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશ |
| ચાલકોનો ભાડામાં હિસ્સો | મુસાફરીના કુલ ભાડામાં ઓછામાં ઓછો 80% હિસ્સો |
| ચાલકો માટે અન્ય સુરક્ષા | સ્વાસ્થ્ય અને ટર્મ વીમા સુરક્ષા, વિવિધ પ્લેટફોર્મ પર કામ કરવાની સ્વતંત્રતા અને ફરિયાદ નિવારણ તંત્ર |
અમલીકરણમાં રાજ્યોની મંજૂરી જરૂરી
કેન્દ્રીય મંત્રીએ એ વાત પર ખેદ વ્યક્ત કર્યો હતો કે કેન્દ્ર સરકારની ગાઈડલાઈન્સ જાહેર થઈ હોવા છતાં રાજ્યોમાં તેનો અમલ ઘણો મર્યાદિત છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કેન્દ્રના આ દિશાનિર્દેશો દેશભરમાં આપમેળે લાગુ થતા નથી, તેથી તેને લાગુ કરવા માટે સંબંધિત રાજ્ય સરકારોની મંજૂરી અત્યંત જરૂરી છે. નવા એગ્રીગેટર માળખામાં મુસાફરોની સુરક્ષાની સાથે સાથે ચાલકોના હિતોનું પણ ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું છે, જેમાં કુલ ભાડાનો 80% હિસ્સો અને વીમા કવચ જેવી સુવિધાઓ સામેલ છે.
નીતિન ગડકરીની આ પહેલ શહેરી પરિવહન વ્યવસ્થાને વધુ સુગમ બનાવવાની સાથે સામાન્ય નાગરિકોને આર્થિક રીતે સશક્ત બનાવવાની દિશામાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ કદમ છે. જો રાજસ્થાનની જેમ દેશના અન્ય રાજ્યો પણ ‘મોટર વ્હીકલ એગ્રીગેટર ગાઈડલાઈન્સ 2025’ નો ઝડપથી સ્વીકાર કરે, તો કરોડો યુવાનો અને ટુ-વ્હીલર માલિકો માટે સ્વરોજગારના નવા દ્વાર ખુલશે અને શહેરોને ટ્રાફિક તથા પ્રદૂષણમાંથી મોટી રાહત મળશે.
