વર્ષોની અરજી છતાં પાકિસ્તાન BRICS બહાર, ભારતના વીટો પાવરની તાકાત
વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાઓના મહત્વપૂર્ણ સંગઠન એવા ‘બ્રિક્સ’ (BRICS) માં જોડાવા માટે દુનિયાભરના દેશો ઉત્સુક છે. આ કડીમાં પાકિસ્તાન દ્વારા પણ સભ્યપદ મેળવવા માટેના પ્રયાસો તેજ કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ ભારતની કૂટનીતિક શક્તિ અને વીટો પાવરના કારણે પાકિસ્તાનની આ મહત્વાકાંક્ષાને મોટો ફટકો પડ્યો છે.
પાકિસ્તાનની સદસ્યતા માટેની અરજી અને આર્થિક કારણો
બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકા સહિતના ઉભરતા દેશોના બનેલા ‘બ્રિક્સ’ સંગઠનમાં જોડાવા માટે ૨૯ દેશોએ અરજી કરી છે, જેમાં પાકિસ્તાન પણ સામેલ છે. પાકિસ્તાને ૨૦૨૩માં જ આ બ્લોકમાં જોડાવા માટે અરજી કરી હતી. દેશના ગંભીર આર્થિક પડકારો અને નબળા જીડીપી વૃદ્ધિ દર (૩.૭૦ ટકા) વચ્ચે વર્લ્ડ બેંક અને આઈએમએફ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે પાકિસ્તાને બ્રિક્સ સમર્થિત ન્યૂ ડેવલપમેન્ટ બેંકમાં $૫૮૦ મિલિયનનું હિસ્સાકીય રોકાણ પણ કર્યું છે.
આ પણ વાંચો: ગીર-કેસરી પર રોગચાળાનો ગંભીર પ્રકોપ: સરકારી દાવાઓ પોકળ સાબિત થતાં સિંહપ્રેમીઓમાં રોષ
ભારતનો વીટો પાવર અને સર્વસંમતિના નિયમો
ગત વર્ષે બ્રિક્સમાં ઇજિપ્ત, ઇથોપિયા, ઇરાન અને યુએઈ જેવા નવા સભ્યોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હોવા છતાં, પાકિસ્તાનની એન્ટ્રી હજુ સુધી અટકેલી છે. રશિયા અને બેઇજિંગ તરફથી સમર્થન મળવા છતાં, ભારતનો વીટો પાવર અને બ્લોકના સર્વસંમતિ આધારિત નિયમો પાકિસ્તાનના પ્રવેશ માટે સૌથી મોટો અવરોધ બન્યા છે. પાકિસ્તાનના રાજદૂત મોસ્કો અને અન્ય સભ્ય દેશો સાથે સતત સંપર્ક સાધીને સમર્થન મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, છતાં ભારતનું મજબૂત વલણ યથાવત છે.
બ્રિક્સ જૂથનું વધતું મહત્વ અને ભારતની વ્યાપારી સ્થિતિ
વિસ્તૃત થયેલું આ બ્રિક્સ જૂથ હાલ વૈશ્વિક વસ્તીના આશરે ૪૯ ટકા અને વૈશ્વિક જીડીપીના લગભગ ૪૦ ટકા હિસ્સાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ સંગઠન સાથે ભારતના વ્યાપારી સંબંધો પણ મજબૂત થયા છે, જેના પરિણામે બ્રિક્સ દેશો સાથેની ભારતની નિકાસ ૪૮.૮ ટકા વધીને USD ૬૪.૩ બિલિયનથી વધીને USD ૯૫.૭ બિલિયન પર પહોંચી ગઈ છે.
સારરૂપે કહીએ તો, આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો પર ભારતનું વધતું કદ અને કૂટનીતિક રણનીતિ પાકિસ્તાનના દરેક પ્રયાસો પર ભારે પડી રહી છે. બ્રિક્સમાં પાકિસ્તાનનો પ્રવેશ અટકાવીને ભારતે પોતાની વૈશ્વિક મજબૂતીનું સ્પષ્ટ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે.
