સૌથી વધુ નાપસંદ દેશોમાં ચીન પ્રથમ, અમેરિકા બીજા સ્થાને જ્યારે ભારત ટોપ-10માં સામેલ
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિ, વિદેશ નીતિઓ અને સરકારી નિર્ણયો કોઈપણ દેશની વૈશ્વિક છબી નક્કી કરવામાં સૌથી મોટી ભૂમિકા ભજવતા હોય છે. ‘વર્લ્ડ પોપ્યુલેશન રિવ્યૂ’ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા તાજેતરના વૈશ્વિક અહેવાલે દુનિયાભરમાં ભારે ચર્ચા જગાવી છે, જેમાં સૌથી વધુ નાપસંદ કરાતા દેશોની યાદી જાહેર કરવામાં આવી છે. આ યાદીમાં વિશ્વની મહાસત્તાઓથી લઈને ભારત અને પાકિસ્તાન જેવા દેશોના ચોંકાવનારા ક્રમાંક સામે આવ્યા છે, જે સરકારોના આક્રમક વલણ અને નિર્ણયોને આભારી છે.
વૈશ્વિક અહેવાલ અને શીર્ષ સ્થાને રહેલા દેશો
‘વર્લ્ડ પોપ્યુલેશન રિવ્યૂ’ (World Population Review) ના તાજેતરના ગ્લોબલ રિપોર્ટ અનુસાર, દુનિયામાં સૌથી વધુ નાપસંદ (Disliked) કરાતા દેશોની યાદીમાં ચીન પ્રથમ ક્રમે છે, જ્યારે વિશ્વની સૌથી શક્તિશાળી મહાસત્તા ગણાતું અમેરિકા બીજા સ્થાને અને રશિયા ૩જા સ્થાને છે. આ યાદી કોઈ દેશના સામાન્ય નાગરિકોના સ્વભાવ કે સંસ્કૃતિની નથી, પરંતુ તે દેશોની સરકારોના આક્રમક વલણ, રાજકીય નિર્ણયો અને વૈશ્વિક પ્રભાવ પ્રત્યે દુનિયાના દ્રષ્ટિકોણને દર્શાવે છે.
ચીન, અમેરિકા અને રશિયા કેમ નાપસંદગીના નિશાના પર?
આ યાદીમાં શીર્ષ સ્થાન મેળવનાર દેશો પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
ચીન (પ્રથમ ક્રમ): કડક સરકારી નિયંત્રણો, માનવાધિકારોનું ઉલ્લંઘન, તાઇવાન અને દક્ષિણ ચીન સાગરમાં આક્રમક વલણ તેમજ ‘ડેટ-ટ્રેપ ડિપ્લોમસી’.
અમેરિકા (બીજો ક્રમ): વૈશ્વિક બાબતોમાં બિનજરૂરી સૈન્ય હસ્તક્ષેપ, એકતરફી આર્થિક પ્રતિબંધો અને આંતરિક રાજકીય ધ્રુવીકરણ.
રશિયા (ત્રીજો ક્રમ): યુક્રેન યુદ્ધ, અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા પર પ્રતિબંધ અને પશ્ચિમી દેશો સાથેનો સતત તણાવ.
પાકિસ્તાન છઠ્ઠા અને ભારત ૧૦મા સ્થાને
આ વૈશ્વિક યાદીમાં ઉત્તર કોરિયા, ઇઝરાયલ, ઇરાન, સીરિયા અને ઇરાક જેવા દેશો પણ સામેલ છે. ઉત્તર કોરિયા અને ઇરાન પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમો તથા આંતરિક દમનને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે અસંતુષ્ટ છે, જ્યારે ઇઝરાયલ અને સીરિયા મધ્ય પૂર્વના સૈન્ય સંઘર્ષોના કારણે ટીકાનો ભોગ બન્યા છે. બીજી તરફ, પાકિસ્તાન આ યાદીમાં છઠ્ઠા ક્રમે છે, જેની પાછળ રાજકીય અસ્થિરતા, ચરમપંથ અને પડોશી દેશો સાથેનો સીમા તણાવ મુખ્ય કારણો છે. જ્યારે વિશાળ લોકશાહી અને ઝડપથી ઊભરતી અર્થવ્યવસ્થા હોવા છતાં ભારત આ યાદીમાં ૧૦મા સ્થાને છે, જેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયામાં થતી ચર્ચાઓ અને રાજકીય બાબતોનો પ્રભાવ રહે છે.
વિકસિત દેશો પણ કેમ આ યાદીમાં સામેલ?
આ યાદીમાં માત્ર વિકાસશીલ કે સંઘર્ષગ્રસ્ત દેશો જ નહીં, પરંતુ UK, જાપાન, જર્મની, ઇટાલી અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ અને વિકસિત દેશો પણ ટોપ-૨૦ માં સ્થાન પામ્યા છે. આ વિકસિત દેશોના આ યાદીમાં આવવાનું મુખ્ય કારણ તેમનો ઐતિહાસિક સંસ્થાનવાદી પ્રભાવ, કડક રાજકીય નિર્ણયો અને પ્રાદેશિક તણાવ છે.
સારરૂપે કહી શકાય કે આ વૈશ્વિક અહેવાલ દર્શાવે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર કોઈપણ દેશની છબી માત્ર તેની આર્થિક પ્રગતિથી નહીં, પરંતુ તેની વિદેશ નીતિઓ અને માનવાધિકારના રેકોર્ડથી નક્કી થાય છે. ભારત અને પાકિસ્તાન જેવા એશિયન દેશોની સ્થિતિ પણ વૈશ્વિક સમુદાયમાં ચાલી રહેલા રાજકીય સમીકરણો અને પ્રાદેશિક ઘટનાઓ પર આધારિત છે.
