Gen Z પછી હવે Gen Alpha મેદાને, ત્રણ રાજ્યોમાં તરુણોએ માથું ઊંચક્યું

દેશની ઊગતી પેઢીએ શિક્ષણ વ્યવસ્થા સામે કર્યા સવાલો

સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ, પેપર લીક અને શિક્ષણ નીતિ સામે Gen Zના વિરોધ પ્રદર્શન પછી હવે દેશની સૌથી નાની પેઢી Gen Alpha પણ પોતાના હક્ક માટે રસ્તા પર ઉતરી છે. ઉત્તર પ્રદેશ, રાજસ્થાન અને બિહારમાં સરકારી શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓએ શિક્ષકોની અછત, પીવાના પાણી, સ્વચ્છ શૌચાલય, પંખા, બેસવાની વ્યવસ્થા અને અન્ય પ્રાથમિક સુવિધાઓના અભાવ સામે વિરોધ નોંધાવી શિક્ષણ વ્યવસ્થાના વાસ્તવિક ચિત્ર તરફ સરકારનું ધ્યાન દોર્યું છે.

સરકારી શાળાઓમાં વર્ષોથી ચાલતી સમસ્યાઓનો ઉકેલ ન આવતા હવે વિદ્યાર્થીઓએ જ અવાજ ઉઠાવવાનો માર્ગ પસંદ કર્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશના ફતેહપુર સ્થિત સર્વોદય ઇન્ટર કોલેજમાં આશરે 1,500 વિદ્યાર્થીઓએ છ કલાક સુધી ધરણા કરીને શાળામાં વીજળી, પંખા, સ્વચ્છ શૌચાલય, પીવાનું પાણી, પૂરતી બેન્ચો અને કેમ્પસની જાળવણી જેવી મૂળભૂત સુવિધાઓની માંગ કરી હતી. વિદ્યાર્થીઓએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે વર્ષોથી રજૂઆતો છતાં કોઈ કાર્યવાહી થઈ નહોતી. વિરોધ બાદ જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારીએ શાળાની મુલાકાત લઈ સમસ્યાઓ ઉકેલવાની ખાતરી આપી હતી.

રાજસ્થાનમાં પણ શિક્ષકોની ભારે અછત સામે વિદ્યાર્થીઓ રસ્તા પર ઉતર્યા છે. બાડમેરમાં સરકારી સિનિયર સેકન્ડરી સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓએ શાળાના દરવાજા બંધ કરી ધરણા યોજીને કાયમી ભરતી ન થાય ત્યાં સુધી તાત્કાલિક શિક્ષકોની નિમણૂક કરવાની માંગ કરી હતી. જાલોર જિલ્લાના મેગલવા ગામમાં પણ વિદ્યાર્થીઓએ સૂત્રોચ્ચાર કરીને જણાવ્યું હતું કે અનેક વિષયોમાં શિક્ષકો ન હોવાથી અભ્યાસ અને પરીક્ષાની તૈયારી ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થઈ રહી છે. વિદ્યાર્થીઓએ લેવલ-1, લેવલ-2 સહિત પ્રથમ, દ્વિતીય અને તૃતીય શ્રેણીના શિક્ષકોની તાત્કાલિક નિમણૂક કરવાની માંગ કરી હતી.

આ પણ વાંચો: ‘1942: અ લવ સ્ટોરી’ ની રી-રીલીઝ અને નોસ્ટાલ્જિયાનો કરોડોનો વેપાર!

આ વિરોધની લહેર હવે બિહાર સુધી પહોંચી છે. ગયા જિલ્લાના સિમુઆરા મિડલ સ્કૂલના 40થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ 30 જુલાઈએ ટિકારી સબ-ડિવિઝનલ ઓફિસ સુધી રેલી કાઢી શાળાની બેદરકારી સામે રજૂઆત કરી હતી. વિદ્યાર્થીઓએ મધ્યાહ્ન ભોજનની નબળી ગુણવત્તા, ખરાબ પડેલા હેન્ડપંપ, ગંદા શૌચાલયો અને રમતગમતના સાધનોના અભાવ અંગે ફરિયાદ કરી હતી. વિદ્યાર્થીઓએ અધિકારીઓને સીધી રજૂઆત કરવાની જીદ રાખતા એસડીએમ પ્રવીણ કુન્દને પાંચ દિવસમાં સમસ્યાઓ ઉકેલવાનો આદેશ આપ્યો હતો તેમજ સમગ્ર મામલે તપાસ માટે ત્રણ સભ્યોની સમિતિની રચના કરી હતી.

નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ માત્ર કાગળ ઉપર જ

આ ઘટનાઓ એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP-2020) દરેક બાળકને ગુણવત્તાયુક્ત અને સમાન શિક્ષણ આપવાનું વચન આપે છે. તેમ છતાં દેશની અનેક સરકારી શાળાઓ આજે પણ શિક્ષકોની ખાલી જગ્યાઓ, નબળી માળખાકીય સુવિધાઓ અને જાળવણીના અભાવથી ઝઝૂમી રહી છે. Gen Alphaના આ વિરોધ પ્રદર્શન એ સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે કે નવી પેઢી હવે માત્ર વચનોથી સંતોષ માનવા તૈયાર નથી; તેઓ સુરક્ષિત, સુવિધાસભર અને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ માટે પોતાનો અવાજ બુલંદ કરી રહી છે.

વર્ગખંડની બહારનો મોટો સંદેશ

Gen Alphaના વિરોધ પ્રદર્શન માત્ર શાળાની સુવિધાઓ સુધી મર્યાદિત નથી. તે દેશની શિક્ષણ વ્યવસ્થાની ખામીઓ સામે ઊભો થયેલો મજબૂત સંદેશ છે. વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓ અત્યંત સામાન્ય છે—પૂરતા શિક્ષકો, સ્વચ્છ શૌચાલય, પીવાનું પાણી, પંખા, બેસવાની વ્યવસ્થા અને અભ્યાસ માટે યોગ્ય વાતાવરણ. પરંતુ જ્યારે આટલી મૂળભૂત જરૂરિયાતો માટે પણ વિદ્યાર્થીઓને રસ્તા પર ઉતરવું પડે, ત્યારે તે શિક્ષણ વ્યવસ્થાની ગંભીર સ્થિતિ તરફ ઈશારો કરે છે. નવી પેઢી હવે માત્ર નીતિગત વચનો નહીં, પરંતુ શાળાના રોજિંદા જીવનમાં વાસ્તવિક પરિવર્તનની અપેક્ષા રાખી રહી છે.