ઈરાન-અમેરિકા સંઘર્ષમાં US એરફોર્સને ભયાનક ફટકો: 81 વિમાન અને ડ્રોન નષ્ટ કે ક્ષતિગ્રસ્ત, મિડ-ટર્મ ચૂંટણી સુધી ટ્રમ્પે હુમલા સ્થગિત કર્યા
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા સૈન્ય સંઘર્ષમાં યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ (US) ને અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો અને અણધાર્યો વ્યૂહાત્મક તેમજ નાણાકીય આંચકો લાગ્યો છે. યુએસ સંસદની સ્વાયત્ત અને વિશ્વસનીય સંસ્થા ‘કોંગ્રેસનલ રિસર્ચ સર્વિસ’ (CRS) ના તાજેતરના અહેવાલમાં સનસનાટીભર્યો ખુલાસો થયો છે કે, ઈરાનની મજબૂત એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને વળતી કાર્યવાહી સામે અમેરિકાના અત્યાધુનિક 81 સૈન્ય વિમાનો અને ડ્રોન કાં તો સંપૂર્ણ નષ્ટ થઈ ચૂક્યા છે અથવા ગંભીર રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત થયા છે. આ જંગી નુકસાન અને ઘરઆંગણે ઊભા થયેલા રાજકીય દબાણ વચ્ચે અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આગામી 3 નવેમ્બરની મિડ-ટર્મ (મધ્યાવધિ) ચૂંટણીઓ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ઈરાન પરના તમામ નવા સૈન્ય હુમલાઓ સ્થગિત કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરવી પડી છે.
CRS રિપોર્ટમાં તબાહ થયેલા હથિયારોનો પર્દાફાશ
પેન્ટાગોન અને યુએસ આર્મી દ્વારા યુદ્ધમાં થયેલા નુકસાનની વિગતો લાંબા સમયથી સત્તાવાર રીતે છુપાવવામાં આવી રહી હતી, પરંતુ કોંગ્રેસનલ રિસર્ચ સર્વિસના વિગતવાર રિપોર્ટમાં અમેરિકન એરફોર્સના નુકસાનની સચોટ યાદી સામે આવી છે:
MQ-9 રીપર ડ્રોન (45 નષ્ટ): અમેરિકાના અત્યંત ઘાતક અને અબજો ડોલરના કિલર ડ્રોન્સ પૈકી 45 રીપર ડ્રોન ગુપ્ત મિશન અને સર્વેલન્સ દરમિયાન ઈરાની મિસાઈલોનો શિકાર બન્યા છે.
F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલ જેટ્સ (12 ક્ષતિગ્રસ્ત/નષ્ટ): એર સુપિરિયોરિટી ધરાવતા 12 આક્રમક ફાઈટર જેટ્સને મોટો ફટકો પડ્યો છે.
KC-135 સ્ટ્રેટોટેંકર (7 વિમાન): યુદ્ધ વિમાનોમાં હવામાં ઈંધણ ભરતા 7 મહાકાય ટેન્કર વિમાનો ક્ષતિગ્રસ્ત થયા છે, જેનાથી અમેરિકી એર ઓપરેશન્સની ગતિ ધીમી પડી છે.
F-35A લાઈટનિંગ II (1 સ્ટીલ્થ જેટ): પાંચમી પેઢીનું અતિ-આધુનિક સ્ટીલ્થ ફાઈટર જેટ પણ આ સંઘર્ષની લપેટમાં આવી ગયું છે.
પાયલટ રેસ્ક્યૂ મિશન: ઈરાની સીમામાં કટોકટી વખતે બે ફસાયેલા અમેરિકન પાઇલટોને બચાવવા માટે મોકલાયેલા ખાસ ઓપરેશન દરમિયાન પણ કેટલાક વિમાનો નષ્ટ થયાનું સેનાએ સ્વીકારવું પડ્યું છે.
અમેરિકન સૈન્ય નુકસાન અને રાજકીય નિર્ણયોની રૂપરેખા
CRS રિપોર્ટ અને પ્રમુખ ટ્રમ્પના તાજા નિર્ણયની વિગતો નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / પાસું | ચોક્કસ માહિતી અને સત્તાવાર વિગત |
| અહેવાલ આપનાર સંસ્થા | કોંગ્રેસનલ રિસર્ચ સર્વિસ (Congressional Research Service – CRS) |
| કુલ નુકસાન (વિમાન/ડ્રોન) | 81 અમેરિકન સૈન્ય વિમાનો અને ડ્રોન (નષ્ટ અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત) |
| MQ-9 રીપર ડ્રોન | 45 ડ્રોન તબાહ (સૌથી મોટો હિસ્સો) |
| F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલ | 12 લડાયક વિમાનો |
| KC-135 સ્ટ્રેટોટેંકર | 7 એરિયલ રિફ્યુઅલિંગ વિમાનો |
| F-35A સ્ટીલ્થ જેટ | 1 પાંચમી પેઢીનું લડાકુ વિમાન |
| ટ્રમ્પનો તાત્કાલિક નિર્ણય | 3 નવેમ્બરની મિડ-ટર્મ ચૂંટણી સુધી ઈરાન પર નવા હુમલા સ્થગિત |
મિડ-ટર્મ ચૂંટણીઓ સુધી ટ્રમ્પ દ્વારા હુમલા સ્થગિત
યુએસ એરફોર્સના વિમાનોના ઉપરાછાપરી પતન અને જંગી જાનમાલના નુકસાને વોશિંગ્ટનમાં રાજકીય ભૂકંપ સર્જ્યો છે:
ચૂંટણીનું દબાણ: અમેરિકામાં આગામી 3 નવેમ્બરે અત્યંત મહત્વની મિડ-ટર્મ ચૂંટણીઓ યોજાવા જઈ રહી છે. વિપક્ષ ડેમોક્રેટ્સ દ્વારા યુદ્ધ ખર્ચ અને સૈનિકોના જોખમ અંગે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને ભીંસમાં લેવામાં આવી રહ્યું છે.
સોશિયલ મીડિયા પર જાહેરાત: રિપબ્લિકન પાર્ટીના પ્રચાર દરમિયાન ઈરાનને ખતમ કરવાની મોટી ચેતવણીઓ આપ્યા બાદ, પ્રમુખ ટ્રમ્પે ગુરુવારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર જાહેરાત કરી કે ચૂંટણી પ્રક્રિયા સંપન્ન ન થાય ત્યાં સુધી ઈરાન સામે કોઈ નવા હવાઈ કે લશ્કરી હુમલા કરવામાં આવશે નહીં.
રણનીતિમાં પીછેહઠ: વિશ્લેષકોના મતે આ નિર્ણય યુદ્ધવિરામ જેવી સ્થિતિ ઊભી કરે છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે સતત થતા નુકસાનથી ટ્રમ્પ પ્રશાસન હાલ બેકફૂટ પર આવી ગયું છે.
અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી અને સ્ટીલ્થ ક્ષમતાના દાવાઓ વચ્ચે 81 જેટલા મહામૂલા વિમાનો અને ડ્રોન ગુમાવવા એ અમેરિકન સેના માટે આધુનિક યુદ્ધ ઇતિહાસનો સૌથી મોટો આંચકો માનવામાં આવે છે. ઈરાનની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ સામે યુએસ જેટ્સની નબળાઈઓ ખુલ્લી પડી જતાં પેન્ટાગોનની યુદ્ધ રણનીતિ સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. મિડ-ટર્મ ચૂંટણી સુધી હુમલા રોકીને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઘરઆંગણે રાજકીય ડેમેજ કંટ્રોલ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, પરંતુ 3 નવેમ્બર પછી પશ્ચિમ એશિયામાં આ યુદ્ધ કઈ દિશા પકડે છે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે.
