આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાન અને જિનેટિક ટેકનોલોજીએ કેન્સર સામેની જંગમાં એક ઐતિહાસિક સફળતા હાંસલ કરી છે. ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રની દિગ્ગજ કંપનીઓ Moderna અને Merck દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસાવવામાં આવેલી પર્સનલાઇઝ્ડ mRNA કેન્સર વેક્સિને લેટ-સ્ટેજ ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં અત્યંત પ્રોત્સાહક પરિણામો આપ્યા છે. સ્કીન કેન્સર (મેલાનોમા) જેવા ગંભીર રોગ સામે આ રસીએ દર્દીઓમાં કેન્સરને પાછું આવતું અને ફેલાતું અટકાવવામાં મોટી સિદ્ધિ મેળવી છે, જે સમગ્ર માનવજાત માટે આશાનું એક નવું કિરણ લઈને આવી છે.
પર્સનલાઇઝ્ડ mRNA કેન્સર વેક્સિન કેવી રીતે કામ કરે છે?
સામાન્ય રસીઓ રોગ કે ચેપને અટકાવવા માટે આપવામાં આવે છે, જ્યારે આ રસી બિલકુલ અલગ અને અદ્યત રીતે કાર્ય કરે છે. આ એક પર્સનલાઇઝ્ડ (વ્યક્તિગત) વેક્સિન છે જે દર્દીના પોતાના ટ્યુમરના DNA પ્રોફાઇલ પર આધારિત હોય છે. જ્યારે સર્જરી દ્વારા દર્દીના શરીરમાંથી ટ્યુમર દૂર કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેના જિનેટિક મ્યુટેશનનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ Moderna ની mRNA ટેકનોલોજીની મદદથી પ્રત્યેક દર્દી માટે ખાસ રસી તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ રસી દર્દીની રોગપ્રતિકારક શક્તિ (ઇમ્યુન સિસ્ટમ) ને તાલીમ આપે છે, જેથી તે કેન્સરના કોષોને ઓળખીને તેનો નાશ કરી શકે.
આ પણ વાંચો: પ્રથમવાર સમગ્ર રાજ્યમાં ‘સંસ્કૃત સપ્તાહ’ની ભવ્ય ઉજવણી કરાશે
‘કીટ્રુડા’ સાથેની કોમ્બિનેશન થેરાપીના ચમત્કારિક પરિણામો
આ ફેઝ-3 ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં હાઇ-રિસ્ક સ્ટેજ IIB થી IV મેલાનોમાના ૧,૧૩૭ દર્દીઓને સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. દર્દીઓને Merck ની પ્રખ્યાત ઇમ્યુનોથેરાપી દવા ‘કીટ્રુડા’ (Keytruda) સાથે આ mRNA રસીનું મિશ્રણ અથવા માત્ર કીટ્રુડા આપવામાં આવ્યા હતા. સંશોધનના પરિણામો દર્શાવે છે કે આ મિશ્રિત થેરાપીથી માત્ર કીટ્રુડા આપવાની સરખામણીમાં કેન્સર પાછું આવવાનું (Recurrence) અથવા શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાવાનું જોખમ ૪૯% જેટલું ઘટી ગયું છે.
ભવિષ્યની ઓન્કોલોજી સારવાર માટે નવી આશા
મેલાનોમા એ સ્કીન કેન્સરનું સૌથી ખતરનાક અને જટિલ સ્વરૂપ છે, જે એકવાર ફેલાઈ જાય પછી તેની સારવાર મુશ્કેલ બને છે. સર્જરી પછી પણ કેન્સર ફરી ન ઉથલે તે નિષ્ણાતો માટે મોટો પડકાર રહ્યો છે. પાર્કર ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર કેન્સર ઇમ્યુનોથેરાપીના CEO કારેન નુડસેનના જણાવ્યા અનુસાર, આ શોધ સોલિડ ટ્યુમર સામેની લડાઈમાં ઇમ્યુનોથેરાપીના નવા યુગની શરૂઆત છે. Moderna ના પ્રેસિડેન્ટ સ્ટીફન હોજના મતે, રેગ્યુલેટરી મંજૂરી મળ્યા બાદ આ થેરાપી ટૂંક સમયમાં જ દર્દીઓ માટે વ્યાપકપણે ઉપલબ્ધ બનશે. આ પર્સનલાઇઝ્ડ ટેકનોલોજી ભવિષ્યમાં ફેફસાં, સ્તન (Breast) અને સ્વાદુપિંડ (Pancreatic) જેવા અન્ય જટિલ કેન્સરની સારવારમાં પણ અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
કેન્સર સામેની આ વૈજ્ઞાનિક ક્રાંતિ દર્શાવે છે કે આધુનિક વિજ્ઞાન હવે વ્યક્તિગત જિનેટિક્સના આધારે રોગોને મૂળમાંથી નાબૂદ કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. mRNA વેક્સિનની આ સફળતા માત્ર સ્કીન કેન્સરના દર્દીઓ માટે જ નહીં, પરંતુ ઓન્કોલોજીના સમગ્ર ક્ષેત્ર માટે એક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થઈ છે, જે આગામી સમયમાં લાખો લોકોના જીવન બચાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
