મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ: ભારતને મળી મોટી રાહત, 30 દિવસ સુધી રશિયન ઓઇલ ખરીદવાની અમેરિકા દ્વારા છૂટ આપવામાં આવી

ઇરાન યુદ્ધ અને મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ વચ્ચે ભારતને ઊર્જા સપ્લાય મામલે મહત્વપૂર્ણ રાહત મળી છે. અમેરિકાના ટ્રેઝરી સચિવ સ્કોટ બેસેન્ટે શુક્રવારે જાહેરાત કરી કે ભારતીય રિફાઈનરીઓને રશિયન કાચા તેલની ખરીદી માટે 30 દિવસની તાત્કાલિક છૂટ આપવામાં આવી છે.

અમેરિકાના ટ્રેઝરી વિભાગના ઓફિસ ઓફ ફોરેન એસેટ્સ કંટ્રોલ (OFAC) દ્વારા જારી કરાયેલા ખાસ લાયસન્સ મુજબ 5 માર્ચ 2026 સુધી જહાજોમાં લોડ થયેલા રશિયન મૂળના કાચા તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની ડિલિવરી અને વેચાણ ભારત માટે મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે. આ વ્યવહારો 3 એપ્રિલ 2026 સુધી માન્ય રહેશે.અમેરિકાએ જણાવ્યું કે મધ્ય પૂર્વમાં વધતી તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિ વચ્ચે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોને સ્થિર રાખવા માટે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.

આ પણ વાંચો :અનિલ અંબાણીની માલિકીની રિલાયન્સ પાવર કંપની ઉપર EDના દરોડા: આઠ સ્થળો ઉપર 15 ટીમ દ્વારા તપાસ

ટ્રેઝરી સચિવ બેસેન્ટે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે ભારત અમેરિકા માટે એક મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર છે અને વૈશ્વિક બજારમાં તેલનો પ્રવાહ ચાલુ રહે તે માટે આ તાત્કાલિક પગલું લેવામાં આવ્યું છે.જો કે તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ છૂટ માત્ર ટૂંકા ગાળાની છે અને સમુદ્રમાં અટવાયેલા તેલના સોદા માટે જ લાગુ પડશે, તેથી રશિયન સરકારને મોટા નાણાકીય લાભની શક્યતા નથી. સાથે સાથે અમેરિકાએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે ભારત આગામી સમયમાં અમેરિકન તેલની ખરીદી પણ વધારશે.

તેલ પૂરવઠો ખોરવાયો તેમ છતાં ભારતમાં ભાવ નહી વધે

મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધના કારણે તેલ ઉત્પાદન પર ગંભીર અસર પડી છે. ખાસ કરીને ઇરાને હોર્મુઝ જળમાર્ગને અવરોધતા વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય પર દબાણ વધ્યું છે. વિશ્વના લગભગ 20 ટકા તેલ પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતો આ જળમાર્ગ હાલમાં સંઘર્ષના કેન્દ્રમાં છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં સાઉદી અરેબિયાના રાસ તનુરા રિફાઈનરી અને ઇરાકના રુમૈલા તેલક્ષેત્ર જેવા મોટા ઊર્જા કેન્દ્રો પર પણ હુમલાઓ થયા છે. આ કારણે વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો છે અને બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ શુક્રવારે પ્રતિ બેરલ 83.07 ડોલર સુધી પહોંચ્યો.વીતેમ છતાં ભારત સરકારના સૂત્રોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવ વધ્યા હોવા છતાં દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધારવાની હાલ કોઈ યોજના નથી.

ભારતની રશિયન તેલ ખરીદીમાં ઘટાડો અને વધારો

યુક્રેન પર આક્રમણ બાદ રશિયા પર દબાણ વધારવા માટે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગયા નવેમ્બરમાં લુકોઇલ અને રોસનેફ્ટ જેવી રશિયન તેલ કંપનીઓ પર પ્રતિબંધ લગાવ્યા હતા. તેના પરિણામે ભારતની રશિયન કાચા તેલની આયાત જાન્યુઆરીમાં ઘટીને લગભગ 11 લાખ બેરલ પ્રતિ દિવસ રહી હતી, જે નવેમ્બર 2022 પછીનો સૌથી નીચો સ્તર હતો. તે સમયે ભારતની કુલ તેલ આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો લગભગ 21.2 ટકા રહ્યો હતો. જોકે ફેબ્રુઆરીમાં ફરીથી રશિયન તેલની ખરીદીમાં વધારો થયો અને આ હિસ્સો લગભગ 30 ટકા સુધી પહોંચી ગયો હતો.