2006 Mumbai Train Blasts : મુંબઈમાં લોકલ ટ્રેન બ્લાસ્ટ કેસમાં તમામ 12 આરોપીને નિર્દોષ જાહેર, પ્રેશરકૂકરમાં કર્યા હતા બોમ્બ સેટ

મુંબઈ હાઈકોર્ટે સોમવારે 2006ના મુંબઈ ટ્રેન બ્લાસ્ટ કેસમાં 12 લોકોને નિર્દોષ જાહેર કર્યા છે. પુરાવાના અભાવે કોર્ટ દ્વારા આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. કોર્ટે કહ્યું હતું કે ફરિયાદ પક્ષ તેમની સામેનો કેસ સાબિત કરવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગયો છે. મુંબઈના પશ્ચિમ રેલ્વે નેટવર્કને હચમચાવી નાખનારા આતંકવાદી હુમલાના 19 વર્ષ પછી આ નિર્ણય આવ્યો છે. આ હુમલામાં 180 થી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા અને ઘણા લોકો ઘાયલ થયા હતા.

કોર્ટે કહ્યું હતું કે, ‘પ્રોસિક્યુશન સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ રહ્યું હતું’

હાઈકોર્ટની ખાસ બેન્ચે પોતાના ચુકાદામાં કહ્યું હતું કે ‘કેસમાં રજૂ કરાયેલા પુરાવા વિશ્વસનીય નહોતા’ અને ‘ઘણા સાક્ષીઓની જુબાની શંકાના દાયરામાં હતી’. કોર્ટે એ પણ સ્વીકાર્યું હતું કે આરોપીઓની બળજબરીથી પૂછપરછ કરવામાં આવી હતી અને તેમના નિવેદનો લેવામાં આવ્યા હતા, જે કાયદેસર રીતે માન્ય નથી. ઓળખ પરેડને પડકારતી બચાવ પક્ષની દલીલોને વાજબી માનવામાં આવી હતી. કેટલાક સાક્ષીઓ વર્ષો સુધી ચૂપ રહ્યા અને પછી અચાનક આરોપીઓને ઓળખી કાઢ્યા, જે ‘અસામાન્ય’ છે. આવા કેસોમાં અગાઉ ઘણા સાક્ષીઓ હાજર થયા હતા, જેના કારણે તેમની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા. કથિત RDX અને અન્ય સામગ્રીની રિકવરી અંગે કોઈ નક્કર વૈજ્ઞાનિક પુરાવા રજૂ કરવામાં આવ્યા ન હતા.

‘પુરાવા મજબૂત નહોતા’

કોર્ટે કહ્યું હતું કે, ‘જુબાની, તપાસ અને પુરાવા મજબૂત નહોતા. આરોપીઓ સાબિત કરવામાં સફળ રહ્યા કે તેમની પાસેથી બળજબરીથી કબૂલાત લેવામાં આવી હતી.’ ન્યાયાધીશોએ કહ્યું, ‘અમે અમારી ફરજ બજાવી છે. તે અમારી જવાબદારી હતી.’ વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા જોડાયેલા દોષિતો અમરાવતી, નાસિક, નાગપુર અને પુણેની જેલમાંથી રડતા જોવા મળ્યા. કોઈએ ખુશી વ્યક્ત કરી નહીં, બધાની આંખોમાં આંસુ હતા.

સરકારી વકીલે ચુકાદાને ‘માર્ગદર્શક’ ગણાવ્યો

આ કેસમાં આરોપીઓ વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ યુગ મોહિત ચૌધરીએ કહ્યું, ‘આ ચુકાદો વર્ષોથી ન્યાયની રાહ જોઈ રહેલા તમામ લોકો માટે આશાનું કિરણ છે.’ સરકારી વકીલ રાજા ઠાકરેએ પણ ચુકાદાને ‘માર્ગદર્શક’ ગણાવ્યો.

2006નો તે કાળો દિવસ

11 જુલાઈ, 2006ના રોજ, મુંબઈની લોકલ ટ્રેનોમાં 11 મિનિટની અંદર સાત સ્થળોએ થયેલા વિસ્ફોટોમાં 189 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા અને 827 મુસાફરો ઘાયલ થયા. ATSએ કેસની તપાસ કરી અને MCOCA અને UAPA જેવી કડક કલમો હેઠળ 13 લોકોની ધરપકડ કરી, જ્યારે 15 અન્ય ફરાર હોવાનું જાણવા મળ્યું, જેમાંથી કેટલાક પાકિસ્તાનમાં હોવાનું કહેવાય છે.

આ પણ વાંચો : રાજકોટ ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર 11,520 ફલાઈટમાં 25 વાર પક્ષીઓની ‘ટક્કર’: આ વર્ષે બગલાં દેખાયાં, જાણો બર્ડહિટ ક્યારે થાય છે?

ટ્રાયલ અને અપીલ યાત્રા

2015માં, ખાસ કોર્ટે 12 આરોપીઓને દોષિત ઠેરવ્યા હતા. 5 આરોપીઓને મૃત્યુદંડ અને 7 આરોપીઓને આજીવન કેદની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. આ પછી, રાજ્ય સરકારે મૃત્યુદંડની સજાને સમર્થન આપવા માટે હાઇકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી, જ્યારે આરોપીઓએ તેમની સજા અને દોષિત ઠેરવવાને પડકારતી અપીલ દાખલ કરી હતી.

આ પણ વાંચો : આજથી સંસદમાં મોનસૂન સત્ર : વિપક્ષી વાદળ ઘેરાયા; સંસદમાં સાંબેલાધારે સવાલનો સંકેત,હોબાળાની શક્યતા

પુરાવાઓની સંખ્યા વધુ હોવાથી કેસ લાંબા સમય સુધી મુલતવી રાખવામાં આવ્યો હતો. 2023માં, એહતેશામ સિદ્દીકી નામના આરોપીએ અપીલની સુનાવણી ઝડપી બનાવવા માટે હાઇકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી. આ પછી, એક ખાસ બેન્ચની રચના કરવામાં આવી હતી, જેણે લગભગ 6 મહિના સુધી સતત કેસની સુનાવણી કરી અને પછી 6 મહિના સુધી ચુકાદા પર કામ કર્યું.

પ્રેશર કુકરનો ઉપયોગ કરીને 7 વિસ્ફોટ

આતંકી સંગઠન લશ્કર-એ-તૈયબાના આતંકવાદીઓએ મુંબઈમાં 11 જુલાઈ 2006 ના રોજ સાંજે 6:24 થી 6:35 વાગ્યાની વચ્ચે એક પછી એક સાત વિસ્ફોટ થયા હતા. આ બધા વિસ્ફોટ મુંબઈના પશ્ચિમ રેલ્વે પર લોકલ ટ્રેનોના પ્રથમ વર્ગના ડબ્બામાં કરવામાં આવ્યા હતા.

આ વિસ્ફોટ ખાર, બાંદ્રા, જોગેશ્વરી, માહિમ, બોરીવલી, માટુંગા અને મીરા-ભાયંદર રેલ્વે સ્ટેશન નજીક થયા હતા. ટ્રેનોમાં લગાવવામાં આવેલા બોમ્બ RDX, એમોનિયમ નાઈટ્રેટ, ફ્યુલ ઓઇલ અને ખીલીઓથી બનેલા હતા, જે સાત પ્રેશર કુકરમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા અને ટાઈમરનો ઉપયોગ કરીને ઉડાવી દેવામાં આવ્યા હતા.