ભારતના કોર્પોરેટ સેક્ટરનો નફો સૌથી વધુ, પણ પગારધોરણો બંધાયેલા !! વાંચો વિશેષ અહેવાલ

               ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયન ચેમ્બર્સ ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રી (FICCI) અને ક્વેસ કોર્પ લિમિટેડનો નવો અહેવાલ ભારતના ખાનગી ક્ષેત્રમાં ચિંતાજનક વલણ દર્શાવે છે. જ્યારે કોર્પોરેટ નફો 15 વર્ષની સૌથી ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યો છે, ત્યારે કામદારોના વેતનમાં ન્યૂનતમ અથવા તો નકારાત્મક વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. દેશનો જીડીપી, દેશનો ફુગાવો, રૂપિયાનું ફોરેક્સ માર્કેટમાં મુલ્ય અને આ હકીકત – આ બધાને ધ્યાનમાં લેતા દેશના આર્થીક સ્વાસ્થ્ય અંગે થોડી ચિંતા થાય.

અહેવાલના મુખ્ય તારણો

અહેવાલ દર્શાવે છે કે 2019 અને 2023 ની વચ્ચે, ભારતમાં ખાનગી સેક્ટરમાં કોર્પોરેટ પ્રોફિટ ચાર ગણો વધ્યો, પરંતુ સરેરાશ વેતન વૃદ્ધિ નિરાશાજનક રહી. ઔપચારિક અને અનૌપચારિક બંને ક્ષેત્રોના કામદારોએ વાસ્તવિક આવકમાં સ્થિરતા અથવા ઘટાડો અનુભવ્યો છે – ફૂગાવાને ધ્યાનમાં લેતા. નફા અને વેતન વચ્ચેના આ વધી રહેલા અંતરને કારણે કન્ઝમ્પશન ઘટી રહ્યું છે. ખાનગી ક્ષેત્રનો વપરાશ ભારતના અર્થતંત્ર માટે બહુ મહત્વનો છે, અર્થકારણની ભાષામાં અહીએ તો તે મહત્વનું ચાલકબળ છે.

છ મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં વેતનની વૃદ્ધિનો દર ઓછો હતો:

1. એન્જિનિયરિંગ, મેન્યુફેક્ચરિંગ, પ્રોસેસ એન્ડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (EMPI): 0.8%
2. ફાસ્ટ-મૂવિંગ કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ (FMCG): 5.4% (સૌથી વધુ)
3. બેંકિંગ, નાણાકીય સેવાઓ અને વીમો (BFSI): 2.8%
4. રીટેલ: 3.7%
5. ઇન્ફર્મેશન ટેકનોલોજી (IT): 4%
6. લોજિસ્ટિક્સ: 4.2%

2023 માં, FMCG ક્ષેત્રમાં સરેરાશ માસિક પગાર ₹19,023 અને IT ક્ષેત્રમાં ₹49,076 સુધીનો હતો. જો કે, પગારના આ આંકડા સરેરાશ છે. જુદી જુદી નોકરીઓમાં પગારધોરણ બદલાઈ શકે.

આર્થિક વિકાસ માટે અવરોધ

નાણાકીય વર્ષ 2024-25 ના બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતનો GDP વૃદ્ધિ ધીમો પડી 5.4% થયો, જેના કારણે ભારતની આર્થિકનીતિના ઘડવૈયાઓને અસંતુલન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પ્રેર્યા. નીચા વેતનનો અર્થ ખર્ચ કરવાની શક્તિમાં ઘટાડો થાય છે, જેના પરિણામે માલ અને સેવાઓની માંગમાં ઘટાડો થાય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે વેતનમાં આ બંધન કોવિડ પછી ભારતની સંપૂર્ણ આર્થિક પુનઃપ્રાપ્તિમાં નોંધપાત્ર અવરોધ છે.

               મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર વી. અનંત નાગેશ્વરને ધ્યાન દોર્યું છે કે સતત વૃદ્ધિ માટે, નફો અને વેતન વચ્ચે આવકનું યોગ્ય વિતરણ હોવું જોઈએ. તાજેતરમાં એક કાર્યક્રમમાં બોલતા, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઓછું વેતન માત્ર કામદારોને જ નહીં પરંતુ કોર્પોરેટ ક્ષેત્રને પણ નુકસાન પહોંચાડે છે. તેમના ઉત્પાદનોની પૂરતી માંગ વિના, વ્યવસાયો મંદીમાં સપડાઈ જાય છે.

વધતી જતી મોંઘવારી અને વાસ્તવિક વેતનની સમસ્યા

અહેવાલ એ પણ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે ફુગાવાએ પાછલા પાંચ વર્ષોમાં કામદારોની ખરીદ શક્તિમાં ઘટાડો કર્યો છે:

2019-20: 4.8%

2020-21: 6.2%

2021-22: 5.5%

2022-23: 6.7%

2023-24: 5.4%

પરિણામે, સાધારણ વેતન વધારો પણ વધતી કિંમતો સાથે તાલમેલ જાળવી રાખવામાં નિષ્ફળ જાય છે, જેના કારણે કર્મચારીઓ પાસે ખર્ચ કરવા અથવા બચત કરવા માટે પણ થોડો સમય મળતો જ નથી.

સરકાર અને કોર્પોરેટ પ્રતિભાવ

FICCI-QUESના તારણોએ અર્થશાસ્ત્રીઓનું ધ્યાન દોર્યું છે. સૂત્રો સૂચવે છે કે સરકાર શહેરી વિસ્તારોમાં વપરાશનું ધોરણ વધારવા માટે વધુ સારી વેતનની વૃદ્ધિની જરૂરિયાતનું મહત્વ માને છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતના ખાનગી ક્ષેત્રે આ અસમાનતાને દૂર કરવા સક્રિય ભૂમિકા ભજવવી જોઈએ.

               આર્થિક વૃદ્ધિ જાળવવા માટે કોર્પોરેટ નફો અને કામદારોના વેતન વચ્ચે તંદુરસ્ત સંતુલન મહત્વપૂર્ણ છે. જ્યારે નોકરીયાતો વધુ કમાય છે, ત્યારે તેઓ વધુ ખર્ચ કરે છે પરિણામે માલ અને સેવાઓની માંગમાં વધારો થાય છે. આ વૃદ્ધિનું સકારાત્મક ચક્ર બનાવે છે, જેનાથી વ્યવસાયો અને સમગ્ર અર્થતંત્ર બંનેને ફાયદો થાય છે.

               ભારતનું ખાનગી ક્ષેત્ર એક સિગ્નલ પર ઉભું હોય એવું લાગે છે. જ્યારે રેકોર્ડ-બ્રેકિંગ નફો મજબૂતાઈનો સંકેત આપે છે, વેતનની વૃદ્ધિની અવગણના કરવાથી લાંબા ગાળાની ટકાઉપણું નબળી પડી શકે છે. પોલીસી મેકર્સ   અને ઇન્ડસ્ટ્રી લીડર્સે બંનેએ લાંબા ગાળાની આર્થિક વૃદ્ધિની ખાતરી કરવા માટે આ વધતા જતા વિભાજન માટે સાથે મળીને પગલા ભરવાની જરૂર છે.

               વાજબી તકોનું સર્જન કરીને અને નોકરિયાતોના વળતરમાં સુધારો કરીને, ભારત તેની સંપૂર્ણ આર્થિક ક્ષમતાને ઉજાગર કરી શકે છે અને તેના કર્મચારીઓ અને વ્યવસાયો માટે વધુ સ્થિતિસ્થાપક તથા બેહતર ભવિષ્યનું નિર્માણ કરી શકે છે.