અમદાવાદના વર્લ્ડક્લાસ રેલવે સ્ટેશનનું 4 વર્ષમાં માત્ર 20% કામ: રૂ. 1,026.58 કરોડના ખર્ચ છતાં ગોકળગાયની ગતિ
અમદાવાદના કાલુપુર રેલવે સ્ટેશનને આધુનિક સુવિધાઓથી સજ્જ કરીને વર્લ્ડક્લાસ બનાવવાના મોટા દાવાઓ વચ્ચે જમીની હકીકત કંઈક અલગ જ ચિત્ર રજૂ કરી રહી છે. કેન્દ્ર સરકારના 150 કરોડ કે તેથી વધુ ખર્ચના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ પર દેખરેખ રાખતી કચેરીના તાજેતરના રિપોર્ટમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. કરોડો રૂપિયાનો ખર્ચ થઈ ચૂક્યો હોવા છતાં કાલુપુર સ્ટેશનના પુનઃનિર્માણનું કામ અત્યંત ધીમી ગતિએ ચાલી રહ્યું છે, જે રેલવે તંત્રની કાર્યક્ષમતા સામે ગંભીર સવાલો ઊભા કરે છે.
4 વર્ષમાં માત્ર પાંચમા ભાગનું જ કામ પૂર્ણ, 80% કામગીરી હજુ બાકી
સરકારી કચેરી દ્વારા જારી કરાયેલી યાદી મુજબ, રેલવે લેન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (RLDA) દ્વારા હાથ ધરાયેલા અમદાવાદ રેલવે સ્ટેશનના રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટને 24 January, 2023 ના રોજ મંજૂરી મળી હતી. રૂ. 2,379 કરોડના મૂળ ખર્ચ ધરાવતા આ પ્રોજેક્ટને 30 June, 2027 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાની સમયમર્યાદા નક્કી કરાઈ છે. જોકે, અત્યાર સુધીમાં રૂ. 1,026.58 કરોડનો જંગી ખર્ચ થઈ ચૂક્યો હોવા છતાં ભૌતિક પ્રગતિ માત્ર 20% જ નોંધાઈ છે. 4 વર્ષ જેટલા સમયગાળામાં માત્ર પાંચમા ભાગનું જ કામ થયું હોવાથી બાકીનું 80% કામ નિર્ધારિત સમયમાં કેવી રીતે પૂર્ણ થશે તે મોટો પ્રશ્ન છે.
ગુજરાતમાં વર્ષોથી અટવાયેલા રેલવે પ્રોજેક્ટ્સની લાંબી યાદી
માત્ર કાલુપુર સ્ટેશન જ નહીં, પરંતુ ભારતીય રેલવે હેઠળ ગુજરાતમાં હાલ કુલ 27 રેલવે પ્રોજેક્ટ ચાલી રહ્યા છે, જેમાંથી અનેક પ્રોજેક્ટ વર્ષોથી અધૂરા છે. આંકડા મુજબ, 2008 માં મંજૂર થયેલા અમદાવાદ-હિંમતનગર-ઉદયપુર પ્રોજેક્ટનું કામ હજુ 91% જ થયું છે. તેવી જ રીતે, 2007 માં મંજૂર થયેલા છોટાઉદેપુર-ધાર પ્રોજેક્ટની પ્રગતિ 58% અને જૂના દાહોદ-ઈન્દોર પ્રોજેક્ટની કામગીરી હજુ 57% સુધી જ પહોંચી શકી છે, જે રેલવેની લાંબી અને ધીમી પ્રક્રિયા દર્શાવે છે.
મુંબઈ-અમદાવાદ ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમના કામમાં પણ 1 વર્ષનો વિલંબ
મુસાફરોની સુરક્ષા અને ટ્રેન અકસ્માતો રોકવા માટે મુંબઈ સેન્ટ્રલ-અમદાવાદ રેલવે રૂટ પર ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ લગાવવાની કામગીરીમાં પણ ભારે વિલંબ થયો છે. રૂ. 311 કરોડના મૂળ ખર્ચવાળા આ પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ વધીને રૂ. 379.61 કરોડ સુધી પહોંચ્યો છે અને તેમાંથી રૂ. 234.90 કરોડ ખર્ચાઈ ચૂક્યા છે, તેમ છતાં માત્ર 20% જ કામ પૂર્ણ થયું છે અને 80% કામ બાકી છે. પરિણામે, December 2025 માં પૂર્ણ થનારા આ પ્રોજેક્ટની મુદત વધારીને December 2026 કરવામાં આવી છે.
ગુજરાતમાં ચાલતા અને મુદત લંબાવાયેલા મુખ્ય રેલવે પ્રોજેક્ટ્સ
| પ્રોજેક્ટનું નામ | ખર્ચ (રૂ. કરોડમાં) | કામ પૂર્ણ (%) | મૂળ સમયમર્યાદા | નવી સમયમર્યાદા |
| અમદાવાદ-હિંમતનગર-ઉદયપુર | રૂ. 2,837.80 | 91% | March 2024 | March 2026 |
| મુંબઈ સેન્ટ્રલ-અમદાવાદ ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ | રૂ. 379.61 | 20% | December 2025 | December 2026 |
| નળિયા-જખૌ પોર્ટ નવી બ્રોડગેજ લાઈન | રૂ. 410.29 | 5% | January 2028 | February 2028 |
| સાબરમતી ટ્રેનસેટ મેઈન્ટેનન્સ સુવિધા | રૂ. 249.67 | 91% | December 2025 | May 2026 |
| બરેજડી-નાંદેજ-ગેરતપુર-સાણંદ ચોથી લાઈન | રૂ. 2,402.71 | 25% | March 2027 | July 2028 |
સરકારી રિપોર્ટના આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે કાગળ પર આકર્ષક દેખાતી રેલવે યોજનાઓ જમીની સ્તરે સમયમર્યાદા અને બજેટ બંને મોરચે પાછળ પડી રહી છે. કાલુપુર રેલવે સ્ટેશન સહિતના મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ્સમાં જો કામગીરીની ઝડપ વધારવામાં નહીં આવે, તો મુસાફરોને આધુનિક અને સુરક્ષિત સુવિધાઓ માટે હજુ લાંબી રાહ જોવી પડશે તેમજ પ્રોજેક્ટ ખર્ચમાં પણ વધુ વધારો થવાની ભીતિ રહેશે.
