120 કિમીની ઝડપે ત્રાટકશે ‘મુરાસુ’ વાવાઝોડું: આંધ્ર કાંઠે લેન્ડફોલ, 11 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદનું રેડ એલર્ટ
બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલું અતિ ગંભીર ચક્રવાતી વાવાઝોડું ‘મુરાસુ’ (Cyclone Murasu) ભારતના પૂર્વ દરિયાકાંઠે તબાહી મચાવવા આગળ વધી રહ્યું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ની સત્તાવાર આગાહી અનુસાર, આ વાવાઝોડું 2 November ની મધ્યરાત્રિથી 3 November ની વહેલી સવાર દરમિયાન આંધ્ર પ્રદેશના નેલ્લોર અને નરસાપુર વચ્ચે ઓંગોલના દક્ષિણ કાંઠે લેન્ડફોલ કરશે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન 100 થી 120 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની સંહારક ઝડપે પવન ફૂંકાવાની આશંકા છે. અગાઉ ત્રાટકેલા ‘અર્નબ’ વાવાઝોડાના નુકસાનમાંથી કાંઠા વિસ્તારો હજુ કળ્યા નથી ત્યાં ‘મુરાસુ’ની એન્ટ્રીથી દક્ષિણ અને મધ્ય ભારતના 11 રાજ્યોમાં જળબંબાકારની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. સ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાને લઈને અનેક વિસ્તારોમાં શાળાઓ બંધ રાખવામાં આવી છે અને ફ્લાઇટ સેવાઓ રદ કરી દેવાઈ છે.
ચક્રવાત ‘મુરાસુ’ અને હવામાનની સ્થિતિનું વિશ્લેષણ
| પરિમાણ / પાસું | હવામાન વિભાગ (IMD) ના સત્તાવાર તથ્યો |
| ચક્રવાતનું નામ | ‘મુરાસુ’ (તમિલ અર્થ: જોખમની ચેતવણી આપતો મોટો ઢોલ) |
| સંભવિત લેન્ડફોલ સમય | 2 November મધ્યરાત્રિથી 3 November સવાર વચ્ચે |
| લેન્ડફોલ પોઈન્ટ | આંધ્ર પ્રદેશ (નેલ્લોર અને નરસાપુર વચ્ચે, ઓંગોલની દક્ષિણે) |
| પવનની સંભવિત ઝડપ | 100 થી 110 કિમી/કલાક (ઝાટકા સાથે 120 કિમી/કલાક સુધી) |
| દરિયાઈ મોજાંની ઊંચાઈ | 4 થી 6 મીટર ઊંચા તોફાની મોજાં ઉછળવાની ચેતવણી |
| મુખ્ય અસરગ્રસ્ત રાજ્યો | આંધ્ર પ્રદેશ, તમિલનાડુ, તેલંગાણા, ઓડિશા અને કેરળ |
| ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ | ચેન્નઈ, મછલીપટ્ટનમ અને વિશાખાપટ્ટનમના ડોપ્લર રડાર |
વાવાઝોડાની ગતિ અને વર્તમાન ભૌગોલિક સ્થિતિ
છેલ્લા 6 કલાક દરમિયાન ચક્રવાત ‘મુરાસુ’ 14 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પશ્ચિમ-ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. 2 November ના રોજ સવારે 11:30 વાગ્યાની સ્થિતિએ આ તોફાન નેલ્લોરથી આશરે 120 કિમી દક્ષિણ-પૂર્વમાં, કવાલીથી 140 કિમી દક્ષિણ-પૂર્વમાં, ચેન્નઈથી 170 કિમી ઉત્તર-પૂર્વમાં અને ઓંગોલથી 180 કિમી દક્ષિણ-પૂર્વમાં કેન્દ્રિત હતું. હવામાન તંત્ર ચેન્નઈ, મછલીપટ્ટનમ અને વિશાખાપટ્ટનમના અત્યાધુનિક ડોપ્લર રડાર નેટવર્ક દ્વારા તેની પ્રત્યેક ક્ષણની ગતિવિધિ પર નજર રાખી રહ્યું છે.
11 રાજ્યોમાં વરસાદનું એલર્ટ અને તોફાની પવનોની ચેતવણી
હવામાન વિભાગે દેશના 11 રાજ્યોમાં એલર્ટ આપતાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે:
આંધ્ર પ્રદેશ અને રાયલસીમા: 2 અને 3 November દરમિયાન દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં અત્યંત ભારે વરસાદ તૂટી પડશે. આંધ્ર અને યનમમાં 80 થી 90 કિમી (ઝાટકા સાથે 115 કિમી) જ્યારે રાયલસીમામાં 90 કિમીની ગતિએ પવન ફૂંકાશે.
તેલંગાણા: 2 અને 3 November ના રોજ ભારે વરસાદની આગાહી છે, જેમાં 3 તારીખે અત્યંત વિકટ પરિસ્થિતિ અને 50 થી 70 કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે.
તમિલનાડુ, પુડુચેરી અને કરાઈકલ: તમિલનાડુમાં 2 તારીખે અતિભારે તેમજ 3 થી 7 November દરમિયાન સતત વરસાદ ચાલુ રહેશે, જ્યારે દરિયાકાંઠે 40 થી 60 કિમીની ઝડપે પવન રહેશે.
અન્ય રાજ્યો: ઓડિશા અને કેરળમાં 2 થી 4 November વચ્ચે ભારે વરસાદ થશે. આ ઉપરાંત કર્ણાટક, મધ્ય મહારાષ્ટ્ર, મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ, ઝારખંડ, બિહાર અને પૂર્વોત્તર ભારતમાં પણ ચક્રવાતી સિસ્ટમથી વરસાદનું જોર જોવા મળશે.
નોંધનીય છે કે 2 November સવારે 8:30 વાગ્યા સુધીના 24 કલાકમાં તમિલનાડુ અને મહારાષ્ટ્રમાં 12 થી 21 સેન્ટિમીટર જેટલો જંગી વરસાદ પહેલેથી જ ખાબકી ચૂક્યો છે.
શાળાઓ બંધ, ફ્લાઇટ્સ રદ અને મુખ્યમંત્રીનો પ્રવાસ સ્થગિત
વાવાઝોડાના સંકટને પહોંચી વળવા આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડુએ પોતાનો દિલ્હી પ્રવાસ રદ કરીને કટોકટી સમીક્ષા બેઠક યોજી છે. આંધ્ર પ્રદેશના દરિયાકાંઠાના 10 જિલ્લાઓમાં હાઈ એલર્ટ જારી કરી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં તાત્કાલિક રજા જાહેર કરી દેવામાં આવી છે. ચેન્નઈમાં ભારે વરસાદના પગલે શાળાઓ બંધ રખાઈ છે અને એરપોર્ટ પરથી અનેક ફ્લાઇટ્સ રદ કરવી પડી છે. ઓડિશા સરકારે પણ તકેદારીના ભાગરૂપે સંવેદનશીલ જિલ્લાઓમાં શાળાઓ બંધ રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે.
4 થી 6 મીટર ઊંચા મોજાં અને વ્યાપક નુકસાનની આશંકા
લેન્ડફોલ સમયે સમુદ્રમાં 4 થી 6 મીટર ઊંચા વિનાશક મોજાં ઉછળવાની ભીતિ છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, કાચા મકાનો, ઝૂંપડાં, પતરાં કે સિમેન્ટની છત ધરાવતી ઇમારતોને ભારે નુકસાન થઈ શકે છે. દરિયાકાંઠાના બગીચાઓ, નાળિયેરી, કેળ અને ઊભા પાકનો સોથ વળી જવાની દહેશત છે. નીચાણવાળા વિસ્તારો અને શહેરોમાં પૂર ભરાવાથી માર્ગ અને રેલ વાહનવ્યવહાર ઠપ્પ થઈ શકે છે. તંત્ર દ્વારા માછીમારોને દરિયો ન ખેડવા અને જોખમી ઇમારતો ખાલી કરી સલામત આશ્રયસ્થાનોમાં ખસી જવા તાકીદ કરાઈ છે.
‘અર્નબ’ વાવાઝોડા બાદ તરત જ ત્રાટકી રહેલું ‘મુરાસુ’ વાવાઝોડું દક્ષિણ ભારતના દરિયાકાંઠા માટે અગ્નિપરીક્ષા સમાન બની ગયું છે. 120 કિલોમીટરની ઝડપે ફૂંકાનારા પવનો અને જળબંબાકાર જેવી પરિસ્થિતિ સામે વહીવટી તંત્ર દ્વારા સ્ટેન્ડબાય રાખવામાં આવેલી એનડીઆરએફ (NDRF) અને એસડીઆરએફ (SDRF) ની ટીમો સતર્ક છે. દરિયાકાંઠાના નાગરિકો સત્તાવાર સૂચનાઓનું ચુસ્ત પાલન કરે અને આગામી 48 કલાક સુધી બિનજરૂરી બહાર નીકળવાનું ટાળે તે જ જાનમાલની સુરક્ષા માટે સર્વોચ્ચ ઉપાય છે.
