વિદેશી રોકાણકારોની આડેધડ વેચવાલીથી ભારતીય શેરબજાર લાલઘૂમ: 2026માં ₹4 લાખ કરોડ ઉપાડી લેવાતા રોકાણકારોમાં ફફડાટ

દેશના નાણાકીય બજારમાં છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી અભૂતપૂર્વ ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. વૈશ્વિક આર્થિક પ્રવાહો અને સ્થાનિક નીતિગત કારણોસર ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટ સતત દબાણ હેઠળ છે. સામાન્ય રીતે વિદેશી બજારો તૂટે ત્યારે સ્થાનિક બજારોમાં ઘટાડો સ્વાભાવિક ગણાતો હોય છે, પરંતુ વૈશ્વિક બજારોની મજબૂતી વચ્ચે પણ ભારતીય સૂચકાંકોમાં જોવા મળતી સતત નરમાઈ હવે રોકાણકારો માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય બની છે. છેલ્લા 10 મહિનાથી ચાલી રહેલા આ નકારાત્મક ટ્રેન્ડે બજારના મુખ્ય સૂચકાંક નિફ્ટીને તેની સર્વોચ્ચ સપાટી પરથી 15% કરતાં વધુ નીચે ધકેલી દીધો છે.

FIIનું જંગી આઉટફ્લો: બજારના ઘટાડાનું મુખ્ય પરિબળ

શેરબજારમાં સર્જાયેલા આ ધબડકાનું મુખ્ય કારણ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) દ્વારા કરવામાં આવી રહેલી આક્રમક વેચવાલી છે. વર્ષ 2026 દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય શેરબજારમાંથી ₹4 લાખ કરોડથી વધુની મૂડી પાછી ખેંચી લીધી છે. છેલ્લા માત્ર 9 દિવસના ટૂંકા ગાળામાં જ અંદાજે ₹60,000 કરોડની રકમ બજારમાંથી ઉપાડી લેવામાં આવી છે, જેના કારણે બજાર પર ભારે વેચવાલીનું દબાણ સર્જાયું છે.

વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય બજારથી કેમ વિમુખ થયા?

બજાર વિશ્લેષકોના મતે, જટિલ કર માળખું અને વૈશ્વિક પરિબળો FIIને ભારતીય બજારમાંથી નાણાં ખેંચવા મજબૂર કરી રહ્યા છે:

આ પણ વાંચો: યુદ્ધ વચ્ચે અમેરિકા અને રશિયા વચ્ચે મોટા ડીઝલ પુરવઠાનો કરાર: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિર્ણય સામે યુક્રેનિયન પ્રમુખ ઝેલેન્સ્કીનો આક્રોશ

સ્થાનિક રિટેલ રોકાણકારોની મર્યાદિત તાકાત

વિદેશી રોકાણકારોની આડેધડ વેચવાલી સામે ભારતીય બજારને જો કોઈ પરિબળે તૂટતું બચાવ્યું હોય તો તે સ્થાનિક રિટેલ રોકાણકારો છે. સીધા ઇક્વિટી રોકાણ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ (SIP) મારફતે સામાન્ય નાગરિકોએ બજારમાં સતત મૂડી રોકીને સૂચકાંકોને મોટા ક્રેશથી બચાવી રાખ્યા છે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે FIIની ભાગીદારી વિના માત્ર રિટેલ મૂડીના સહારે લાંબા સમય સુધી બજારને સ્થિર રાખવું મુશ્કેલ છે, અને હવે નાના રોકાણકારોના પોર્ટફોલિયો પણ ભારે ધોવાણનો સામનો કરી રહ્યા છે.

અપેક્ષાઓ વિરુદ્ધના નીતિગત નિર્ણયો અને નિરાશા

અગાઉ બજેટ દરમિયાન આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી હતી કે સરકાર બજારને ટેકો આપવા રાહતો જાહેર કરશે. પરંતુ તેના બદલે F&O ટ્રેડિંગ પર STT વધારી દેવાતા સેન્ટિમેન્ટ વધુ ખરડાયું હતું. માર્ચ મહિનામાં જ્યારે બજારમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો ત્યારે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ઉદ્યોગ જગતના નિષ્ણાતો સાથે ચર્ચા કરવાની ખાતરી આપી હતી, જેનાથી કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સ કે STTમાં સુધારાની આશા બંધાઈ હતી. જોકે, ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને ચલણના અવમૂલ્યન વચ્ચે આ સંદર્ભે કોઈ નક્કર પગલાં ન લેવાતા અનિશ્ચિતતા વધુ ઘેરી બની છે.

ભારતીય અર્થતંત્રમાં નાના રોકાણકારોએ સિસ્ટમ પર ભરોસો રાખીને પોતાની જીવનભરની બચત રોકી છે. કરવેરાના ભારણ અને FIIના આઉટફ્લો વચ્ચે હવે માત્ર આશ્વાસનો કે સમીક્ષાઓ પૂરતી નથી, પરંતુ સરકારે તાકીદે નીતિગત સ્તરે ટેક્સ રિફોર્મ્સ અને માર્કેટ-ફ્રેન્ડલી નિર્ણયો લેવા અનિવાર્ય બન્યા છે, જેથી નાના રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ડગમગતો અટકાવી શકાય.