ચાલુ વાહને મુવી જોવી અને વીડિયો કોલ કરવા જેવો જોખમી ટ્રેન્ડ તાત્કાલિક બંધ કરાવો: ગુજરાત હાઈકોર્ટ
અમદાવાદ શહેર સહિત સમગ્ર રાજ્યમાં કથળતી જતી ટ્રાફિક વ્યવસ્થા અને માર્ગ અકસ્માતોની ગંભીર સ્થિતિ અંગે દાખલ થયેલી સુઓમોટો અરજીની સુનાવણી દરમિયાન ગુજરાત હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકાર અને પોલીસ તંત્રની કામગીરી સામે આકરા પ્રહારો કર્યા છે. એક્ટિંગ ચીફ જસ્ટિસની અધ્યક્ષતાવાળી ખંડપીઠે ટ્રાફિક નિયમોના નબળા અમલીકરણ સામે તીવ્ર નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. કોર્ટે લાલ આંખ કરતાં ટકોર કરી કે ગુજરાતમાં લોકો ચાલુ વાહને બેરોકટોક વીડિયો કોલ કરે છે અને ડેશબોર્ડ પર મોબાઈલ મૂકીને ફિલ્મો જોતાં જોતાં વાહન ચલાવે છે. આવા જોખમી ટ્રેન્ડ સામે પોલીસ મૂકપ્રેક્ષક બની રહેવાને બદલે તાત્કાલિક કડક કાર્યવાહી કરે તેવો સ્પષ્ટ આદેશ હાઈકોર્ટે આપ્યો છે.
‘ગુજરાત એકમાત્ર રાજ્ય જ્યાં હેલ્મેટ નથી પહેરાતું’: હાઈકોર્ટની ટકોર
અદાલતે ટુ-વ્હીલર ચાલકોની સુરક્ષા અને માર્ગ અકસ્માતો મુદ્દે રાજ્યની સ્થિતિ પર આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું હતું:
અન્ય રાજ્યો સાથે સરખામણી: હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે દેશના અન્ય તમામ રાજ્યોમાં વાહનચાલક તેમજ પાછળ બેસનાર (પીલિયન રાઇડર) બંને માટે હેલ્મેટ ફરજિયાત છે, જ્યારે ગુજરાત કદાચ એકમાત્ર એવું રાજ્ય છે જ્યાં મોટાભાગના લોકો ખુલ્લેઆમ હેલ્મેટ વિના ફરે છે અને નિયમનો અમલ થતો નથી.
ન્યાયાધીશો પણ ચોંકી જાય છે: ખંડપીઠે ટિપ્પણી કરી કે બીજા રાજ્યોમાંથી ગુજરાત આવતા હાઈકોર્ટના જજો પણ અહીં રસ્તાઓ પર લોકોની બેદરકારી અને હેલ્મેટ વગર વાહન ચલાવવાની છૂટ જોઈને ચોંકી ઊઠે છે.
નંબર પ્લેટ વગરના ડમ્પરો: શહેરમાં દર બીજા દિવસે ડમ્પર અને ટુ-વ્હીલર વચ્ચેના અકસ્માતોમાં નિર્દોષ નાગરિકો જીવ ગુમાવે છે. આ પૈકી અનેક ડમ્પરો નંબર પ્લેટ વિના બેફામ દોડતા હોવા છતાં પોલીસ તેમના પર અંકુશ મેળવવામાં નિષ્ફળ રહી છે.
ટ્રાફિક વ્યવસ્થા સુઓમોટો સુનાવણીની મુખ્ય વિગતો
| પરિમાણ / પાસું | હાઈકોર્ટનું અવલોકન અને સરકારી રજૂઆત |
| સુનાવણી અદાલત | ગુજરાત હાઈકોર્ટ (એક્ટિંગ ચીફ જસ્ટિસની બેન્ચ) |
| મુખ્ય મુદ્દો | અમદાવાદમાં ટ્રાફિક સમસ્યા, પાંજરાપોળ બ્રિજ અને માર્ગ સુરક્ષા |
| જોખમી ટ્રેન્ડ પર ટકોર | ચાલુ વાહને મુવી જોવી, વીડિયો કોલિંગ અને મોબાઈલ પર વાતચીત |
| હેલ્મેટ નિયમન | અન્ય રાજ્યોની જેમ ગુજરાતમાં પણ કડક અમલીકરણ કરવા નિર્દેશ |
| ડમ્પર અકસ્માતો | નંબર પ્લેટ વગર દોડતા ડમ્પરો સામે કડક પગલાં ભરવા ટકોર |
| સરકારનું સોગંદનામું | ૬૫૦ નવા ટ્રાફિક જવાનોની ભરતી પ્રક્રિયા હાથ ધરાઈ |
| TRB તાલીમ | ટ્રાફિક બ્રિગેડ (TRB) જવાનોને ૩૦ દિવસની ખાસ તાલીમ અપાશે |
પાંજરાપોળ ફ્લાયઓવર અને ચાલુ વાહને મોબાઇલના દુરુપયોગ પર નિર્દેશ
સુનાવણી દરમિયાન અમદાવાદના પાંજરાપોળ ચાર રસ્તા પર બની રહેલા ફ્લાયઓવર બ્રિજ અને તેની આસપાસ સતત સર્જાતી ટ્રાફિક જામની સમસ્યા અંગે કોર્ટે સરકાર પાસે ખુલાસો માગ્યો હતો:
મોબાઇલ આધારિત ડ્રાઇવિંગ: કોર્ટે ટકોર કરી કે રસ્તા પર દર બીજી વ્યક્તિ ચાલુ વાહને ફોન પર વાત કરતી દેખાય છે. હવે તો કારના ડેશબોર્ડ પર મોબાઈલ ગોઠવી મુવી જોવાનો અને વીડિયો કોલ કરવાનો જીવલેણ ટ્રેન્ડ વધ્યો છે, જેને તાબડતોબ ડામી દેવાની જરૂર છે.
પોલીસની ઢીલી નીતિ: ટ્રાફિક પોલીસ આવા ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે દંડનીય કે કડક કાર્યવાહી કરતી ન હોવાના કારણે લોકોમાં કાયદાનો ડર રહ્યો નથી.
સરકારની રજૂઆત: ૬૫૦ ટ્રાફિક જવાનોની ભરતી અને તાલીમ
ગુજરાત સરકાર વતી હાઈકોર્ટમાં સોગંદનામું રજૂ કરીને ટ્રાફિક વ્યવસ્થા સુધારવા માટે લેવાયેલા પગલાંની વિગતો આપવામાં આવી હતી:
નવા જવાનોની ભરતી: અમદાવાદ સહિતના શહેરોમાં ટ્રાફિક નિયમનને સુદ્રઢ બનાવવા માટે ૬૫૦ નવા ટ્રાફિક પોલીસ જવાનોની ભરતી કરવામાં આવી છે.
TRB જવાનોને સઘન તાલીમ: ટ્રાફિક બ્રિગેડ (TRB) ના જવાનોને ૩૦ દિવસની સ્પેશિયલ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે, જેથી તેઓ વ્યવસાયિક રીતે રસ્તાઓ પર વાહન વ્યવહાર નિયંત્રિત કરી શકે.
ગુજરાત હાઈકોર્ટની આ આકરી લાલ આંખ દર્શાવે છે કે શહેરોમાં માર્ગ સુરક્ષા માત્ર ઔપચારિક નિયમો સુધી સીમિત ન રહેવી જોઈએ. ચાલુ વાહને વીડિયો કોલિંગ કે મુવી જોવી એ માત્ર નિયમભંગ નથી પરંતુ રસ્તા પર ચાલતા અન્ય નિર્દોષ નાગરિકો માટે પણ જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. હાઈકોર્ટના કડક નિર્દેશો બાદ હવે રાજ્યનું ગૃહ વિભાગ અને ટ્રાફિક પોલીસ હેલ્મેટના ફરજિયાત અમલ, નંબર પ્લેટ વગરના ભારે વાહનો અને ડ્રાઇવિંગ દરમિયાન મોબાઇલના દુરુપયોગ સામે કેટલી સઘન ઝુંબેશ ચલાવે છે તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
