ચોમાસું પૂરું થયા વિના ગીર-ગિરનાર સફારી વહેલી શરૂ કરવાનો ફિયાસ્કો: 9 ઓક્ટોબરની 150 માંથી માત્ર 26 પરમિટ બુક, વીકેન્ડમાં પણ પ્રવાસીઓ ન ફરક્યા
ચોમાસાના ચાર મહિનાના સત્તાવાર સંવર્ધન વિરામ (વેકેશન) નો સમયગાળો પૂર્ણ થાય તે પહેલાં જ વન વિભાગ દ્વારા 9 ઓક્ટોબરથી સાસણ ગીર અને ગિરનાર નેચર સફારી વહેલી શરૂ કરવાનો લેવાયેલો નિર્ણય તદ્દન ફ્લોપ સાબિત થયો છે. વન્યજીવોના હિત, ચોમાસામાં જંગલના કાચા રસ્તાઓની સ્થિતિ અને ખાસ કરીને એશિયાટીક સિંહોના સંવર્ધન કાળ (બ્રીડિંગ પીરિયડ) જેવા અતિસંવેદનશીલ પાસાઓની અવગણના કરીને ઉતાવળે લેવાયેલા આ નિર્ણય સામે પર્યાવરણપ્રેમીઓમાં પહેલેથી ભારે રોષ હતો. હવે બુકિંગના શરૂઆતી આંકડાઓએ સાબિત કરી દીધું છે કે પ્રવાસીઓએ પણ આ ઉતાવળિયા પગલાંને નકારી કાઢ્યું છે. અગાઉથી નિર્ધારિત 16 ઓક્ટોબરથી શરૂ થતા સપ્તાહનું બુકિંગ પહેલેથી હાઉસફુલ હોવા છતાં, અચાનક 9 ઓક્ટોબરથી ખોલવામાં આવેલી પરમિટોમાં મોટાભાગના સ્લોટ સાવ ખાલીખમ રહ્યા છે.
સાસણ ગીર: વીકેન્ડ હોવા છતાં 170 થી વધુ પરમિટ ખાલી
સામાન્ય દિવસોમાં ગીર જંગલ સફારીની પરમિટ મેળવવા માટે પ્રવાસીઓ મહિનાઓ અગાઉ પડાપડી કરતા હોય છે, પરંતુ આ વખતે તદ્દન વિપરીત ચિત્ર સામે આવ્યું છે:
પ્રથમ દિવસ (9 ઓક્ટોબર, શુક્રવાર): સાસણ ગીર સફારીની દિવસભરની કુલ 150 પરમિટમાંથી માંડ 26 પરમિટ જ બુક થઈ શકી હતી, જ્યારે 124 પરમિટ કોઈ લેવાલ વિના ખાલી રહી હતી.
શનિ-રવિનું વીકેન્ડ બુકિંગ: સામાન્ય રીતે શનિવાર અને રવિવારે પ્રવાસીઓનો ધસારો રહેતો હોય છે અને વધારાની પરમિટો સાથે દૈનિક 180 પરમિટ ઉપલબ્ધ હોય છે. તેમ છતાં 10 અને 11 ઓક્ટોબરના વીકેન્ડમાં 180 માંથી માંડ 7 થી 8 પરમિટ જ બુક થઈ છે, જ્યારે 170 થી વધુ પરમિટો ખાલી પડી છે.
ગીર અને ગિરનાર સફારી બુકિંગની આંકડાકીય સ્થિતિ
ઉતાવળે શરૂ કરાયેલી સફારીના બુકિંગના ચોંકાવનારા આંકડા નીચે મુજબ છે:
| સફારી સ્થળ / તારીખ | કુલ ઉપલબ્ધ પરમિટ | બુક થયેલી પરમિટ | ખાલી રહેલી પરમિટ | પ્રતિસાદ ટકાવારી |
| સાસણ ગીર (9 ઓક્ટોબર – શુક્રવાર) | 150 | 26 | 124 | માત્ર ~17% |
| સાસણ ગીર (10-11 ઓક્ટોબર – શનિ/રવિ) | 180 | 7 થી 8 | 170+ | માંડ ~4% |
| ગિરનાર સફારી (9 ઓક્ટોબર – પ્રથમ દિવસ) | 8 (2 સ્લોટ) | 1 (બપોરે) | 7 (સવારે શૂન્ય) | માત્ર 12.5% |
| સત્તાવાર શેડ્યૂલ (16 ઓક્ટોબર પછી) | નિયમિત ક્ષમતા | હાઉસફુલ | 0 | 100% (અગાઉથી બુક) |
ગિરનાર નેચર સફારીમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર
જૂનાગઢ નજીક આવેલી ગિરનાર નેચર સફારીની હાલત તો સાસણ કરતાં પણ વધુ કફોડી બની છે:
રોજિંદી માત્ર 8 પરમિટ: ગિરનાર સફારી માટે સવારના સ્લોટમાં 4 અને બપોરના સ્લોટમાં 4 એમ રોજના મર્યાદિત 8 વાહનોને જ પ્રવેશ અપાય છે.
બોણીના પણ ફાંફા: 9 ઓક્ટોબરના પ્રથમ દિવસે 8 માંથી માત્ર 1 જ પરમિટ બુક થઈ શકી હતી, જ્યારે સવારની ટ્રીપમાં એકપણ બુકિંગ ન થતાં ટ્રેક સૂમસામ રહ્યો હતો. વીકેન્ડમાં પણ કોઈ ઉત્સાહ ન જણાતાં માંડ બોણી થવા જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
સિંહપ્રેમીઓનો આક્રોશ: નિયમો નેવે મૂકવાનો આરોપ
વન્યજીવ નિષ્ણાતો અને પર્યાવરણવિદોના મતે ચોમાસા પછી જંગલમાં ભારે વનસ્પતિ ઊગી નીકળી હોવાથી વિઝિબિલિટી ઓછી હોય છે અને રસ્તાઓનું ધોવાણ થયેલું હોય છે. વધુમાં, ચોમાસાનો ગાળો સિંહોનો સંવર્ધન કાળ ગણાતો હોવાથી વન્યજીવોને ખલેલ ન પહોંચાડવી એ વૈજ્ઞાનિક નિયમ છે. પ્રવાસીઓ પહેલેથી જ 16 ઓક્ટોબરના સત્તાવાર સમયપત્રક મુજબ પ્લાનિંગ કરી ચૂક્યા હતા, તેથી વન વિભાગે અચાનક 9 ઓક્ટોબરથી સફારી ખોલીને નિયમો સાથે ચેડાં કર્યા હોવાનો આક્ષેપ થઈ રહ્યો છે.
વન વિભાગ દ્વારા વહીવટી ઉતાવળમાં અને યોગ્ય આગોતરા આયોજન કે પ્રચાર વિના સફારી વહેલી શરૂ કરવાનો નિર્ણય વ્યવહારુ તેમજ આર્થિક બંને રીતે નિષ્ફળ સાબિત થયો છે. 16 ઓક્ટોબરની નિયમિત તારીખ માટે પ્રવાસીઓ પહેલેથી બુકિંગ કરાવીને બેઠા છે ત્યારે અધવચ્ચે 9 તારીખથી સફારી શરૂ કરવાનો તુક્કો વન્યજીવોના હિત સામે પણ જોખમી બન્યો છે. ખાલી પડેલી સેંકડો પરમિટો એ વાતનો પુરાવો છે કે પ્રવાસીઓ પણ નિયમોનું પાલન ઈચ્છે છે, જેથી વન વિભાગે ભવિષ્યમાં આવા સંવેદનશીલ નિર્ણયો લેતાં પહેલાં વૈજ્ઞાનિક માપદંડો અને વાસ્તવિક સ્થિતિની સમીક્ષા કરવી અનિવાર્ય છે.
