2009ના ફોર્ટ હૂડ હત્યાકાંડના દોષિત નિદાલ હસનને જાહેરમાં ગોળી મારી અપાશે ફાંસી: 3 ડિસેમ્બરે ફાયરિંગ સ્ક્વોડ દ્વારા મૃત્યુદંડનું લાઈવ સ્ટ્રીમિંગ થશે
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (અમેરિકા) ના સૈન્ય અને કાયદાકીય ઇતિહાસમાં લગભગ એક સદી બાદ અત્યંત દુર્લભ અને સનસનાટીભર્યો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. વર્ષ 2009માં ટેક્સાસ સ્થિત ફોર્ટ હૂડ લશ્કરી બેઝ પર અંધાધૂંધ ગોળીબાર કરીને 13 લોકોની ઘાતકી હત્યા કરનાર પૂર્વ આર્મી ઓફિસર મેજર નિદાલ મલિક હસનને આગામી 3 ડિસેમ્બરે જાહેરમાં ગોળી મારીને મૃત્યુદંડ આપવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. અમેરિકામાં છેલ્લે વર્ષ 1936માં જાહેર ફાંસી આપવામાં આવી હતી. આશરે 90 વર્ષ બાદ પુનરાવર્તિત થઈ રહેલી આ સજાનું ટેલિવિઝન અને ડિજિટલ માધ્યમો પર ‘લાઈવ સ્ટ્રીમિંગ’ પણ કરવામાં આવશે, જેને લઈને વૈશ્વિક સ્તરે માનવાધિકાર અને સૈન્ય ન્યાય વ્યવસ્થા પર નવી ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે.
ફાયરિંગ સ્ક્વોડ અને લાઈવ ટેલિકાસ્ટની જાહેરાત
અમેરિકાના ડિફેન્સ સેક્રેટરી પીટ હેગસેથે આ ઐતિહાસિક સજા અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરતાં જણાવ્યું હતું કે:
ફાયરિંગ સ્ક્વોડ દ્વારા અમલ: નિદાલ હસનને 3 ડિસેમ્બરના રોજ ફોર્ટ હૂડ ખાતે જ ફાયરિંગ સ્ક્વોડ (બંદૂકધારી ટુકડી) સામે ઊભો રાખીને ગોળીઓ વરસાવી મૃત્યુદંડ અપાશે.
જીવંત પ્રસારણ (Live Streaming): સમગ્ર મૃત્યુદંડ પ્રક્રિયાનું લાઈવ ટેલિકાસ્ટ કરવામાં આવશે. સામાન્ય રીતે આધુનિક લોકશાહી દેશોમાં આવી સજાઓ ગુપ્ત રીતે જેલના નિયત પરિસરમાં અપાતી હોય છે; જાહેર સજા અને પ્રસારણની આવી પ્રથા હાલ ઉત્તર કોરિયા, ઈરાન કે અફઘાનિસ્તાન જેવા દેશોમાં જ જોવા મળે છે.
ફોર્ટ હૂડ હત્યાકાંડ અને સજાની મુખ્ય વિગતો
નિદાલ હસનના ગુના અને સૈન્ય દ્વારા નક્કી કરાયેલી સજાની રૂપરેખા નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / પાસું | ચોક્કસ માહિતી અને વિગત |
| દોષિત વ્યક્તિ | મેજર નિદાલ મલિક હસન (પૂર્વ યુએસ આર્મી ઓફિસર) |
| મૂળ ગુનો / ઘટના | 2009 નો ફોર્ટ હૂડ લશ્કરી બેઝ અંધાધૂંધ ગોળીબાર |
| જાનહાનિ (2009) | 13 લોકોની હત્યા (12 સક્રિય સૈનિકો સામેલ) અને 32 ગંભીર ઈજાગ્રસ્ત |
| સજાની તારીખ & સ્થળ | 3 ડિસેમ્બર, ફોર્ટ હૂડ (ટેક્સાસ) |
| સજાનું સ્વરૂપ | ફાયરિંગ સ્ક્વોડ (જાહેરમાં ગોળીબાર) અને લાઈવ સ્ટ્રીમિંગ |
| જાહેરાત કરનાર | પીટ હેગસેથ (યુએસ ડિફેન્સ સેક્રેટરી) |
| છેલ્લો જાહેર મૃત્યુદંડ | ઓગસ્ટ 1936 (કેન્ટુકી, રૈની બેથિયા કેસ – 90 વર્ષ અગાઉ) |
યુએસ મિલિટરી બેઝ પરનો સૌથી લોહિયાળ હુમલો
5 નવેમ્બર, 2009ના રોજ ટેક્સાસના ફોર્ટ હૂડ લશ્કરી મથક પર તૈનાત આર્મી સાયકિયાટ્રિસ્ટ મેજર નિદાલ મલિક હસને વિદેશ તૈનાતી માટે તૈયાર થઈ રહેલા સાથી સૈનિકો પર અચાનક સ્વયંસંચાલિત હથિયારોથી અંધાધૂંધ ફાયરિંગ શરૂ કરી દીધું હતું.
આ ભયાનક નરસંહારમાં 12 સક્રિય સૈનિકો અને 1 નાગરિક સહિત 13 લોકો સ્થળ પર જ માર્યા ગયા હતા, જ્યારે 32 અન્ય ગંભીર રીતે ઘવાયા હતા.
યુએસ મિલિટરી બેઝના ઇતિહાસમાં ઘરઆંગણે થયેલો આ સૌથી ઘાતક અને મોટો સૈન્ય હુમલો માનવામાં આવે છે, જેણે સમગ્ર પેન્ટાગોન અને અમેરિકી વહીવટીતંત્રને હચમચાવી નાખ્યું હતું.
1936 પછી પ્રથમ જાહેર મૃત્યુદંડ: ઐતિહાસિક સંદર્ભ
અમેરિકામાં સત્તાવાર રીતે સરકારી મંજૂરી સાથે અપાયેલો છેલ્લો જાહેર મૃત્યુદંડ ઓગસ્ટ 1936માં નોંધાયો હતો:
1936 નો બનાવ: કેન્ટુકીના ઓવેન્સબોરો ખાતે દુષ્કર્મના દોષિત રૈની બેથિયાને ખુલ્લા મંચ પર ફાંસી આપવામાં આવી હતી, જેને જોવા માટે 20,000 થી વધુ લોકો એકઠા થયા હતા.
જાહેર સજા પર પ્રતિબંધ: તે બનાવ બાદ ઉગ્ર જનઆક્રોશ અને ટીકાઓને પગલે અમેરિકામાં જાહેર ફાંસી કે મૃત્યુદંડ પર કાયદેસર પ્રતિબંધ મૂકી દેવામાં આવ્યો હતો. હવે બરાબર નવ દાયકા બાદ, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર હેઠળ સૈન્ય ન્યાય પ્રણાલી દ્વારા આ પદ્ધતિનું પુનરાવર્તન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
અમેરિકા જેવા વૈશ્વિક મહાસત્તા અને લોકતાંત્રિક દેશમાં 90 વર્ષ બાદ જાહેરમાં ગોળીબાર કરીને મૃત્યુદંડ આપવો અને તેનું લાઈવ સ્ટ્રીમિંગ કરવાનો નિર્ણય આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારે ચર્ચાનો મુદ્દો બન્યો છે. પીડિત પરિવારો માટે આ ન્યાયની આખરી ક્ષણ હોઈ શકે છે, પરંતુ પ્રક્રિયાના પ્રસારણને લઈને બંધારણીય અધિકારો અને નૈતિક માપદંડો અંગે કાયદાકીય નિષ્ણાતોમાં તીવ્ર મતભેદો સર્જાયા છે. 3 ડિસેમ્બરે યોજાનારી આ સજા આધુનિક અમેરિકન ઇતિહાસમાં નવો દાખલો બેસાડશે.
