રાહુલ ગાંધીની નવી ‘ગેરિલા પોલિટિક્સ’ વ્યૂહનીતિ: આશ્ચર્યજનક વિરોધ પ્રદર્શનો અને માર્શલ આર્ટ્સ ફિટનેસના જોરે ‘બ્રાન્ડ મોદી’ સામે સીધી ટક્કર

ભારતીય રાજકારણમાં સત્તાધારી પક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચેની લડાઈ હવે પરંપરાગત પદ્ધતિઓથી આગળ વધીને નવી રણનીતિઓના તબક્કામાં પ્રવેશી ચૂકી છે. એક તરફ દેશમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સુવ્યવસ્થિત અને સ્થાપિત ‘બ્રાન્ડ મોદી’ છે, તો બીજી તરફ કોંગ્રેસ નેતા અને લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ તેને પડકારવા માટે ‘ગેરિલા પોલિટિક્સ’ (ગેરિલા યુદ્ધ જેવી આશ્ચર્યજનક રાજકીય શૈલી) અપનાવી છે. પૂર્વ ઘોષણા વિના અચાનક ધરણાં પર બેસી જવું, સીધા પોલીસ સ્ટેશને પહોંચી જવું કે સામાન્ય નાગરિકો વચ્ચે જઈને મુકાબલો કરવો—આ આક્રમક રણનીતિ પાછળ રાહુલ ગાંધીની માર્શલ આર્ટ્સ આધારિત શારીરિક ફિટનેસ અને નિર્ભયતા મહત્વનું પરિબળ બની રહી છે.

આશ્ચર્યજનક હુમલા અને ‘ગેરિલા રાજનીતિ’નું સ્વરૂપ

રાહુલ ગાંધીની તાજેતરની કાર્યશૈલીમાં વ્યાપક ભીડ એકત્ર કરવાને બદલે ઝડપી અને આશ્ચર્યજનક મુકાબલા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે:

અણધારી કૂચ: સરકારી તંત્ર કે પોલીસને પૂર્વસૂચના આપ્યા વિના માત્ર નાની ટુકડી અથવા એકલા જઈને વિરોધ નોંધાવવો.

જ્યાં રોક્યા ત્યાં જ ધરણાં: સંસદ માર્ગ હોય, રસ્તો હોય કે પોલીસ મથક—જ્યાં રોકવામાં આવે ત્યાં જ કલાકો સુધી ધરણાં પર બેસી જઈ તંત્રને મૂંઝવણમાં મૂકવું.

નબળાઈઓ પર સીધો પ્રહાર: વિરોધી પક્ષ ક્યાં સંવેદનશીલ છે તે પારખીને સીધા જનહિતના પ્રશ્નો ઉઠાવવા.

રાહુલ ગાંધીની ‘ગેરિલા સ્ટાઇલ’ વિરુદ્ધ ‘બ્રાન્ડ મોદી’

બંને રાજકીય શૈલીઓ વચ્ચેનો તુલનાત્મક અભ્યાસ નીચે મુજબ છે:

આ પણ વાંચો: ચૂંટણી પંચ અને લોકશાહીના મૂલ્યો અંગે BJP ના પીઢ નેતા મુરલી મનોહર જોષીનું મોટું નિવેદન: ‘બંધારણનું ઉલ્લંઘન થાય તો સુપ્રીમ કોર્ટે દખલ કરવી જોઈએ’

૨૦૧૧ના ભટ્ટા-પરસૌલથી શરૂ થયેલો સંઘર્ષ

આ વ્યુહનીતિ રાહુલ ગાંધી માટે સંપૂર્ણપણે નવી નથી પરંતુ વર્ષો જૂની પદ્ધતિનું ધારદાર સ્વરૂપ છે. વર્ષ 2011 માં ઉત્તર પ્રદેશના ભટ્ટા-પરસૌલમાં જ્યારે જમીન સંપાદન સામે ખેડૂતોનું આંદોલન ચાલતું હતું, ત્યારે રાહુલ ગાંધી વહીવટી તંત્રની નજર ચૂકવીને અચાનક બાઇક પર રાતોરાત ત્યાં પહોંચી ગયા હતા. આજે એ જ જૂની પદ્ધતિને વધુ આયોજનબદ્ધ બનાવીને તેઓ ‘બ્રાન્ડ મોદી’ સામે વિકલ્પ ઊભો કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

માર્શલ આર્ટ્સ અને શારીરિક સક્ષમતા: રાજકીય તાકાત

શેરી લડાઈ અને કલાકો સુધી રસ્તા પર બેસી રહેવા માટે પ્રચંડ શારીરિક અને માનસિક સહનશક્તિની જરૂર પડે છે:

માર્શલ આર્ટ્સની શિસ્ત: રાહુલ ગાંધીએ માર્શલ આર્ટ્સના વિવિધ સ્વરૂપોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો છે. ‘ભારત જોડો યાત્રા’ દરમિયાન આખો દિવસ પગપાળા ચાલ્યા પછી પણ તેઓ સાંજે સહયાત્રીઓને માર્શલ આર્ટ્સની તાલીમ આપતા હતા.

રોજિંદી ફિટનેસ: તાજેતરમાં તેમણે પોતે શેર કરેલા વીડિયોમાં જણાવ્યું હતું કે ગમે તેટલા વ્યસ્ત શિડ્યુલ વચ્ચે પણ તેઓ દરરોજ ૧ કલાક કસરત કરવાનું ચૂકતા નથી. આ શારીરિક સજ્જતા હવે તેમની આંદોલનકારી છબીને જમીની સ્તરે પ્રભાવક બનાવી રહી છે.

નફા-નુકસાનની ગણતરી વિનાનો હઠાગ્રહ

રાહુલ ગાંધીના નજીકના વર્તુળો મુજબ, તેઓ રાજકીય નફા-નુકસાનની ગણતરી કરીને પગલાં ભરતા નથી. ભૂતકાળમાં ભલે કેટલાક નિર્ણયોથી રાજકીય નુકસાન થયું હોય, પરંતુ જેને તેઓ લોકતાંત્રિક રીતે યોગ્ય માને છે તેના પર અડગ રહે છે. સંસદ માર્ગ પોલીસ સ્ટેશનમાં જ્યાં સુધી કાગળિયાં ન થાય ત્યાં સુધી અડિંગો જમાવવો કે બેરિકેડ્સ ઓળંગવાની હિંમત દર્શાવવી એ તેમની આ જ હઠીલી લડાયકતા દર્શાવે છે.

રાહુલ ગાંધીની આ નવી શૈલીનો મૂળભૂત હેતુ સ્થાપિત અને મજબૂત ‘બ્રાન્ડ મોદી’ સામે એક તેજસ્વી અને આક્રમક ‘એન્ટિ-મોદી’ વિકલ્પ પ્રસ્તુત કરવાનો છે. સુવ્યવસ્થિત સરકારી તંત્ર સામે અચાનક છાપામાર પદ્ધતિથી આંદોલનો ઊભા કરવાની આ રણનીતિએ ભારતીય રાજકારણમાં ભારે ઉત્તેજના પેદા કરી છે. હવે ભારતીય મતદારો સ્થાપિત સત્તાની સુરક્ષા પસંદ કરે છે કે પછી રસ્તા પર સીધા સંઘર્ષમાં ઉતરેલી આ નવી લડાયક છબીને સ્વીકારે છે તે આગામી ચૂંટણીઓમાં સ્પષ્ટ થશે.