RBI ની મોનેટરી પોલિસીમાં મોટો નિર્ણય: સાડા ત્રણ વર્ષ બાદ રેપો રેટ 0.25% વધારી 5.50% કરાયો, સામાન્ય નાગરિકોના લોન EMI વધશે

દેશમાં વધી રહેલી ફુગાવાની સ્થિતિ, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચકાતા ભાવો અને અમેરિકન ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયાની નબળાઈને ધ્યાનમાં રાખીને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ વ્યાજદરમાં વધારો કરવાનો આકરો નિર્ણય લીધો છે. આરબીઆઈની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) ની ત્રણ દિવસીય સમીક્ષા બેઠકના અંતે રેપો રેટમાં 0.25% (25 બેસિસ પોઈન્ટ્સ) નો વધારો જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આશરે સાડા ત્રણ વર્ષના લાંબા વિરામ બાદ વ્યાજદરમાં થયેલા આ પ્રથમ વધારાથી હોમ લોન, કાર લોન અને પર્સનલ લોન ધરાવતા કરોડો ગ્રાહકોના માસિક હપ્તા (EMI) માં સીધો વધારો થશે, જ્યારે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) પર બચતકારોને વધુ વળતર મળવાની શક્યતા ઊભી થઈ છે.

નવા વ્યાજ દરો અને પોલિસી રેટ્સની સ્થિતિ

રિઝર્વ બેંકે અગાઉની સતત 3 બેઠકોમાં વ્યાજદરો યથાવત રાખ્યા બાદ આ વખતે આકરો વળાંક લીધો છે. રેપો રેટમાં 0.25% નો વધારો થતાં અન્ય તમામ સંલગ્ન પોલિસી રેટ્સમાં પણ ફેરફાર થયો છે:

રિઝર્વ બેંકના વલણમાં પરિવર્તન: ‘કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ’ સ્ટાન્સ

આરબીઆઈ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ પોલિસી સમીક્ષા બાદ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ચક્રીય મોંઘવારી (Cyclical Inflation) ના જોખમો હવે સામાન્ય રહ્યા નથી. તેથી મોનેટરી પોલિસી કમિટીએ પોતાનું નીતિગત વલણ ‘તટસ્થ’ (Neutral) માંથી બદલીને ‘કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ’ (મપાયેલું અને કડક વલણ) તરફ શિફ્ટ કર્યું છે.

આ પણ વાંચો: વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડ ઘટતાં સોનાના ભાવમાં ઉછાળો: અમદાવાદમાં ચાંદી ₹2000 ઘટી, સાઉદી અરેબિયાએ ક્રૂડમાં આપ્યું 6 વર્ષનું રેકોર્ડ ડિસ્કાઉન્ટ

ગવર્નરે જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક સ્તરે નાણાકીય પરિસ્થિતિઓ કડક બની રહી છે, વેસ્ટ એશિયાના સંઘર્ષને કારણે ઊર્જાના ભાવ વધી રહ્યા છે અને પ્રતિકૂળ હવામાનને લીધે ખાદ્ય ફુગાવો વધવાનું જોખમ છે. જોખમો વધુ ઊંડા ઉતરે તે પહેલાં મોંઘવારી પર અંકુશ મેળવવા અને પોલિસીની વિશ્વસનીયતા જાળવવા આ રેટ હાઈક અનિવાર્ય બન્યું હતું. તેમણે ભવિષ્યમાં પણ જરૂર પડ્યે વ્યાજદર વધારવાનો વિકલ્પ ખુલ્લો રાખ્યો છે.

ફુગાવાના અંદાજમાં વધારો: અલ નીનો અને નબળા ચોમાસાની અસર

દેશમાં રિટેલ ફુગાવો હાલ 5% ની નજીક છે અને તે આરબીઆઈની નિર્ધારિત 6% ની મહત્તમ સહિષ્ણુતા મર્યાદા નજીક પહોંચી જવાની શક્યતા છે. ક્રૂડ ઓઇલ ફરી બેરલ દીઠ $100 ની સપાટી તરફ આગળ વધી રહ્યું હોવાથી આરબીઆઈએ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27) માટે મોંઘવારીના અંદાજોમાં પણ વધારો કર્યો છે:

કોર ફુગાવાનો અંદાજ: અગાઉના 4.3% થી વધારીને 4.4% કરવામાં આવ્યો છે.

CPI આધારિત હેડલાઇન ફુગાવો: અગાઉના 5% ના અંદાજથી વધારીને 5.2% કરવામાં આવ્યો છે.

મુખ્ય કારણો: રબી પાક સીઝન પર નબળા ચોમાસાની અસર, અલ નીનો પરિબળ અને ગ્લોબલ એનર્જી ક્રાઈસિસ.

દેશના આર્થિક વિકાસ દર (GDP) ના અંદાજમાં તેજી

ફુગાવાના પડકારો વચ્ચે પણ રિઝર્વ બેંકે ભારતીય અર્થતંત્રની મજબૂતી દર્શાવતાં વાર્ષિક જીડીપી ગ્રોથના અંદાજમાં સુધારો કર્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે રિયલ જીડીપી ગ્રોથ અંદાજ 6.7% થી વધારીને 7.1% કરવામાં આવ્યો છે.

સામાન્ય નાગરિકો અને રોકાણકારો પર સીધી અસર

આરબીઆઈના આ નિર્ણયથી સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય પરિવારના માસિક બજેટ પર સીધી અસર થશે:

લોન લેનારા ગ્રાહકો: બેંકો પોતાના એક્સટર્નલ બેન્ચમાર્ક લેન્ડિંગ રેટ્સ (EBLR/RLLR) માં 0.25% નો વધારો કરશે. પરિણામે ફ્લોટિંગ રેટ વાળી હોમ લોન, કાર લોન કે પર્સનલ લોન ધારકોના માસિક EMI વધી જશે અથવા તેમની લોનની મુદત લંબાઈ જશે.

થાપણદારો અને સિનિયર સિટીઝન્સ: વ્યાજદર વધવાથી બેંકો પોતાની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) અને સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ પર વ્યાજદરમાં વધારો કરશે, જે બચતકારો માટે આવકારદાયક બાબત છે.

લગભગ સાડા ત્રણ વર્ષ બાદ વ્યાજદરમાં કરાયેલો આ વધારો દર્શાવે છે કે સેન્ટ્રલ બેંક મોંઘવારી સામે બાંધછોડ કરવાના મૂડમાં નથી. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડના વધતા ભાવો અને કરન્સીની અસ્થિરતા વચ્ચે આર્થિક સ્થિરતા જાળવવા ‘કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ’ અભિગમ અપનાવાયો છે. જોકે, 7.1% નો મજબૂત જીડીપી વૃદ્ધિ દર દર્શાવે છે કે આર્થિક ગતિવિધિઓ મજબૂત છે. હવે તમામ બેંકો દ્વારા આ દર વધારાનો બોજ ગ્રાહકો પર ક્યારે અને કેટલા પ્રમાણમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે તેના પર સામાન્ય કરજદારોની નજર રહેશે.