વિજય માલ્યા સામે બૅન્કોનું બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં સોગંદનામું: 8,752 કરોડનું દેવું હજુ ચૂકવવાનું બાકી, EDએ કહ્યું- ‘રિકવરીથી મની લોન્ડ્રિંગનો ગુનો રદ નહીં થાય’
કિંગફિશર એરલાઇન્સના સ્થાપક અને ભાગેડુ આર્થિક અપરાધી વિજય માલ્યા દ્વારા “બૅન્કોએ મૂળ દેવા કરતાં વધુ રકમ વસૂલ કરી લીધી છે” તેવા દાવાને સ્ટેટ બૅન્ક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI) ની આગેવાની હેઠળના બૅન્કોના કન્સોર્ટિયમે બોમ્બે હાઈકોર્ટ સમક્ષ સદંતર ફગાવી દીધો છે. બૅન્કોએ કોર્ટમાં વિગતવાર સોગંદનામું રજૂ કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 31 ઓગસ્ટ, 2026 સુધીમાં માલ્યાના ખાતાઓમાં વ્યાજ અને અન્ય ચાર્જીસ સહિત હજુ પણ ₹8,751.86 કરોડ (આશરે ₹8,752 કરોડ) ની જંગી રકમ ચૂકવવાની બાકી નીકળે છે. આ સાથે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટરેટ (ED) એ પણ કડક વલણ અપનાવતા અદાલતને જણાવ્યું છે કે મિલકતો જપ્ત કરીને નાણાં પરત મેળવવાથી ફોજદારી મની લોન્ડ્રિંગનો ગુનો આપોઆપ નાબૂદ થતો નથી.
વસૂલાત અને બાકી દેવાની સ્થિતિનું આંકડાકીય વિશ્લેષણ
બૅન્કો દ્વારા બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં દાખલ કરાયેલા સોગંદનામા મુજબ રિકવરી અને બાકી લેણાંની સ્થિતિ નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / નાણાકીય વિગત | રકમ (રૂપિયામાં) | વર્તમાન સ્થિતિ / નોંધ |
| ડેટ રિકવરી ઓફિસર દ્વારા વસૂલાત | આશરે ₹10,270 કરોડ | અસ્થાયી વસૂલાત (Provisional Recovery) |
| DRT કેસ અગાઉ થયેલી વસૂલાત | ₹544.58 કરોડ | ટ્રિબ્યુનલમાં ગયા પહેલાં થયેલી રિકવરી |
| ED દ્વારા SBI ને પરત સોંપાયેલી સંપત્તિ | આશરે ₹14,132 કરોડ | જપ્ત મિલકતો બૅન્કોને ટ્રાન્સફર કરાઈ |
| જાન્યુઆરી 2026 સુધી બાકી લેણું | ₹8,135.63 કરોડ | બૅન્કો દ્વારા અગાઉ દર્શાવેલ બાકી રકમ |
| 31 ઓગસ્ટ, 2026 સુધી કુલ બાકી રકમ | ₹8,751.86 કરોડ | વ્યાજ અને દંડ સાથે (કાનૂની ખર્ચ અલગ) |
‘માત્ર રિકવરીથી દેવું પૂરું થયું ન ગણાય’: બૅન્કોની દલીલ
એસબીઆઈ અને અન્ય ધિરાણકર્તા બૅન્કોએ કોર્ટ સમક્ષ સ્પષ્ટતા કરી છે કે માત્ર વસૂલાતના મોટા આંકડાઓ દર્શાવીને વિજય માલ્યા એવો દાવો કરી શકે નહીં કે સમગ્ર લેણું ચૂકવાઈ ગયું છે. જાન્યુઆરી 2026 માં બાકી રકમ ₹8,135.63 કરોડ હતી, જે સમય જતાં વ્યાજ અને અન્ય આનુષંગિક રકમો ઉમેરાતા ઓગસ્ટ 2026 સુધી વધીને ₹8,751.86 કરોડ થઈ ગઈ છે. આ હિસાબમાં હજુ પણ કાનૂની લડાઈના ખર્ચાઓ અને અન્ય ચાર્જીસનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી.
વિજય માલ્યાની અરજી અને કેસ રદ કરવાની માંગ
કિંગફિશર એરલાઇન્સ ડૂબ્યા બાદ ભારત છોડીને બ્રિટન ભાગી ગયેલા વિજય માલ્યાને જાન્યુઆરી 2019 માં ભાગેડુ આર્થિક અપરાધી (FEO) જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ માલ્યાએ વર્ષ 2020 માં બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં અરજી કરીને દાવો કર્યો હતો કે બૅન્કોએ તેમની સંપત્તિઓ વેચીને મૂળ લોનની રકમ કરતાં વધુ નાણાં રિકવર કરી લીધા છે. તેથી તેમની સામે ભારતમાં ચાલી રહેલી તમામ ફોજદારી કાર્યવાહી અને કેસો રદ કરીને બંધ કરી દેવા જોઈએ.
મની લોન્ડ્રિંગના ગુના પર ED નું સ્પષ્ટ વલણ
આ કેસમાં કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સી ED એ કોર્ટ સમક્ષ મહત્વનો કાનૂની મુદ્દો રજૂ કર્યો છે:
આર્થિક ગુનો યથાવત્ રહે: સંપત્તિઓ ટાંચમાં લઈને બૅન્કોને પરત અપાઈ હોવા છતાં મની લોન્ડ્રિંગનો મૂળ ગુનાહિત ઈરાદો અને કાવતરું સમાપ્ત થતું નથી.
અલગ ફોજદારી કાર્યવાહી: નાણાકીય છેતરપિંડી અને કાળા નાણાંને સગેવગે કરવાના આરોપો પર ફોજદારી કાયદા હેઠળ અલગથી ટ્રાયલ ચલાવવી અનિવાર્ય છે.
આગામી સુનાવણી અને આગળનો માર્ગ
બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં આ હાઈ-પ્રોફાઇલ કેસની આગામી સુનાવણી નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. બૅન્કોના કડક જવાબ અને ED ના સોગંદનામા બાદ હવે માલ્યા સામે ચાલી રહેલા કેસો રદ થવાની શક્યતાઓ નહિવત્ બની ગઈ છે.
વિજય માલ્યા દ્વારા દેવું ચૂકતે થઈ ગયાના દાવાઓ સામે બૅન્કોએ આંકડાકીય સત્ય રજૂ કરીને કાનૂની જાળ મજબૂત બનાવી છે. ₹8,752 કરોડનું વ્યાજ સહિતનું દેવું હજુ પણ બાકી હોવાથી અને મની લોન્ડ્રિંગ કેસોમાં તપાસ એજન્સીઓએ રાહત આપવાનો ઇનકાર કરતાં ભાગેડુ કારોબારીની કાનૂની મુશ્કેલીઓ યથાવત્ રહેશે. હાઈકોર્ટના આ વલણથી વિદેશમાં બેસીને ભારતીય બૅન્કોના નાણાં ન ચૂકવનારા અન્ય આર્થિક અપરાધીઓને પણ કડક સંદેશ મળ્યો છે.
