કુખ્યાત નાર્કો-કિંગપિન નવપ્રીત સિંહને તુર્કિયેથી ડિપોર્ટ કરાયો, અમિત શાહે કહ્યું- ‘2029 પહેલાં તમામ કાર્ટેલ ખતમ કરીશું’
આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ નેટવર્ક અને માદક દ્રવ્યોની દાણચોરી સામે ભારતીય સુરક્ષા તથા તપાસ એજન્સીઓએ સરહદ પાર વધુ એક મોટો અને નિર્ણાયક પ્રહાર કર્યો છે. અફઘાનિસ્તાન, ભારત અને તુર્કિયે વચ્ચે ફેલાયેલી કરોડો રૂપિયાના હેરોઇન તથા મેથામ્ફેટામાઇનની સિન્ડિકેટના મુખ્ય સૂત્રધાર નવપ્રીત સિંહ ઉર્ફે ‘નવ’ ને તુર્કિયેથી ડિપોર્ટ કરાવીને ભારતીય ધરતી પર લાવવામાં સફળતા મળી છે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે શનિવારે સત્તાવાર રીતે આ મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિની જાહેરાત કરતાં જણાવ્યું હતું કે, નકલી ઓળખ અને તુર્કીનું નાગરિકત્વ મેળવ્યા છતાં ભારતીય એજન્સીઓએ આરોપીના તમામ રહસ્યો ખોલીને તેને જેલના હવાલે કર્યો છે. આ સાથે કેન્દ્ર સરકારે ડિસેમ્બર 2029 સુધીમાં દેશમાંથી તમામ નાર્કો-કાર્ટેલને જડમૂળથી નાબૂદ કરવાનો દ્રઢ સંકલ્પ પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
ઓપરેશનની રૂપરેખા અને કાનૂની વિગતો
આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ માફિયા સામે હાથ ધરાયેલા આ પ્રત્યાર્પણ/ડિપોર્ટેશન મિશનની મુખ્ય માહિતી નીચે મુજબ છે:
| પરિમાણ / પાસું | માહિતી / વિગત |
| મુખ્ય આરોપી | નવપ્રીત સિંહ ઉર્ફે ‘નવ’ (નાર્કો-કિંગપિન) |
| નકલી ઓળખ / નાગરિકત્વ | ‘નવાબ વિર્ક’ (Nawab Virk) નામે તુર્કી નાગરિકતા મેળવી હતી |
| દેશનિકાલ / ડિપોર્ટેશન સ્થળ | તુર્કિયે (Türkiye) થી ભારત |
| તસ્કરીનું નેટવર્ક | અફઘાનિસ્તાનથી ભારતમાં હેરોઇન અને મેથામ્ફેટામાઇનની દાણચોરી |
| સરકારનો લક્ષ્યાંક | ડિસેમ્બર 2029 પહેલાં તમામ નાર્કો-કાર્ટેલનો સંપૂર્ણ સફાયો |
| સંકળાયેલી એજન્સીઓ | CBI (ઇન્ટરપોલ NCB), દિલ્હી પોલીસ, વિદેશ મંત્રાલય અને ગૃહ મંત્રાલય |
‘નવાબ વિર્ક’ બનીને અફઘાનિસ્તાનથી ચલાવતો હતો રેકેટ
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ સોશિયલ મીડિયા પર આ સફળતાને દેશની એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ગણાવતાં જણાવ્યું હતું કે, નવપ્રીત સિંહે કાયદાની આંખમાં ધૂળ નાખવા માટે ‘નવાબ વિર્ક’ નામની બનાવટી ઓળખ ઊભી કરી હતી અને તેના આધારે તુર્કીનું સત્તાવાર નાગરિકત્વ મેળવી લીધું હતું. ત્યાં બેસીને તે અફઘાનિસ્તાનથી ભારતમાં સતત હેરોઇન અને મેથામ્ફેટામાઇન જેવા ઘાતક સિન્થેટિક ડ્રગ્સની હેરાફેરીનું સંચાલન કરતો હતો. જોકે ભારતીય ગુપ્તચર અને તપાસ એજન્સીઓએ એક પછી એક તમામ કડીઓ જોડીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેની સાચી ઓળખ પ્રસ્થાપિત કરી અને તુર્કિયેના સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલન સાધીને તેને દેશનિકાલ કરાવ્યો હતો.
વર્ષ 2021 થી શરૂ થયેલી તપાસ અને ડ્રગ્સની જપ્તી
આ વિશાળ સિન્ડિકેટનો પર્દાફાશ વર્ષ 2021 માં દક્ષિણ દિલ્હીમાંથી રિઝવાન કાશ્મીરી નામના શખ્સની ધરપકડ સાથે થયો હતો:
મોટા નેટવર્કનો ખુલાસો: રિઝવાનની સઘન પૂછપરછમાં અફઘાન નાગરિકો અને અનેક ભારતીય રાજ્યોમાં ફેલાયેલી સપ્લાય ચેઇનની વિગતો સામે આવી હતી.
હરિયાણામાં મોટો સપાટો: તપાસ દરમિયાન ફરીદાબાદમાંથી તપાસકર્તાઓએ બે અલગ-અલગ વાહનોમાંથી અનુક્રમે 166 કિલો અને 115 કિલો મળી કુલ 281 કિલો જેટલો શુદ્ધ હેરોઇનનો જથ્થો જપ્ત કર્યો હતો.
કાર્યપ્રણાલી: નવપ્રીત સિંહ તુર્કિયે બેસીને આ સમગ્ર વ્યવહારનું કમાન્ડ સંભાળતો હતો, જ્યારે તેનો પિતરાઈ ભાઈ પ્રભદીપ સિંહ ભારતમાં ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર નેટવર્ક ઓપરેટ કરતો હતો.
પિતરાઈ પ્રભદીપ સિંહનું અગાઉ અઝરબૈજાનથી પ્રત્યાર્પણ
આ કાર્ટેલને તોડી પાડવા માટે તપાસ એજન્સીઓએ તેના સ્થાનિક ઓપરેટર પ્રભદીપ સિંહ પર પણ સકંજો કસ્યો હતો. પ્રભદીપ વર્ષ 2023 માં ભારતમાંથી ફરાર થઈ ગયો હતો. CBI એ ‘ભારતપોલ’ (Bharatpol) પ્લેટફોર્મ અને ઇન્ટરપોલ રેડ કોર્નર નોટિસનો ઉપયોગ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાકીય સંકલન સાધ્યું હતું. મે મહિનામાં અઝરબૈજાનના બાકુ શહેરમાંથી એક ફ્લેટમાંથી પ્રભદીપ સિંહને ઝડપી પાડીને ભારત પ્રત્યાર્પિત કરવામાં આવ્યો હતો. હવે તેના મુખ્ય માસ્ટરમાઇન્ડ નવપ્રીત સિંહને પણ જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી દેવાતાં આખી સિન્ડિકેટ સંપૂર્ણપણે પંગુ બની ગઈ છે.
વિદેશમાં બેસીને ભારતના યુવાધનને ડ્રગ્સના રવાડે ચડાવતા આંતરરાષ્ટ્રીય માફિયાઓને પકડી પાડવાની ભારતની કૂટનીતિક અને ન્યાયિક તાકાતનો આ પુરાવો છે. નવપ્રીત સિંહનું તુર્કિયેથી સફળ ડિપોર્ટેશન એ દર્શાવે છે કે ગુનેગારો ભલે ગમે તે દેશનું નાગરિકત્વ લઈ લે, ભારતીય કાયદાના લાંબા હાથથી બચી શકશે નહીં. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા ડિસેમ્બર 2029 સુધીમાં તમામ ડ્રગ કાર્ટેલ્સને નાબૂદ કરવાના નિર્ધાર હેઠળ એજન્સીઓનું આ સંયુક્ત ઓપરેશન દેશની આંતરિક સુરક્ષા માટે મહત્વનો આયામ બની રહેશે.
