ઓક્ટોબર 2026થી સામાન્ય નાગરિકો માટે 8 મોટા નિયમો બદલાશે: બેંકિંગ, ગેસ સબસિડી અને રોકાણ પર થશે સીધી અસર
નવા મહિનાની શરૂઆત સાથે જ સામાન્ય જનજીવન અને આર્થિક વ્યવહારોને સ્પર્શતા નિયમોમાં વ્યાપક ફેરફારો જોવા મળવાના છે. ઓક્ટોબર 2026થી દેશમાં બેંકિંગ સેવાઓ, રાંધણ ગેસ સબસિડી, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, નાની બચત યોજનાઓ તેમજ ટેક્સ રિટર્નની ડેડલાઇન સંબંધિત 8 મહત્વપૂર્ણ નિયમો અમલી બનવા જઈ રહ્યા છે. તહેવારોની મોસમ શરૂ થવા જઈ રહી છે ત્યારે બીજી તરફ ઓટોમોબાઇલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉપકરણોના ભાવ વધવાની પણ શક્યતા છે. આ સંજોગોમાં દરેક સામાન્ય નાગરિક અને કરદાતા માટે પોતાના ખિસ્સા પર થનારી અસરો વિશે અગાઉથી માહિતગાર રહેવું અનિવાર્ય બની ગયું છે.
રાંધણગેસ સબસિડી અને આધાર ઓથેન્ટિકેશન
ઘરગથ્થુ સબસિડીવાળા એલપીજી (LPG) સિલિન્ડર મેળવતા ગ્રાહકો માટે નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. 1 ઓક્ટોબરથી સબસિડીનો લાભ ચાલુ રાખવા તેમજ ગેસ બુકિંગ માટે આધાર ઓથેન્ટિકેશન અથવા બાયોમેટ્રિક પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી ફરજિયાત કરવામાં આવી છે. ગ્રાહકો આ સુવિધા ગેસ એજન્સી પર રૂબરૂ જઈને, સિલિન્ડર ડિલિવરી સમયે અથવા સંબંધિત ઓઇલ કંપનીની મોબાઇલ એપ્લિકેશન દ્વારા સરળતાથી પૂર્ણ કરી શકશે.
સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI)ના એટીએમ અને કેશ ઉપાડના નવા નિયમો
દેશની સૌથી મોટી જાહેર ક્ષેત્રની બેંક SBIએ પોતાના કેટલાક સેલેરી પેકેજ ખાતાધારકો માટે અન્ય બેંકોના એટીએમ વપરાશની મર્યાદામાં ઘટાડો કર્યો છે. હવેથી દર મહિને 10 ને બદલે માત્ર 5 ફ્રી ટ્રાન્ઝેક્શન મળશે. મર્યાદા પૂર્ણ થયા બાદ નાણાકીય વ્યવહાર માટે રૂ. 23 અને નોન-ફાઇનાન્સિયલ વ્યવહાર માટે રૂ. 11 ઉપરાંત GST ચૂકવવો પડશે.
આ ઉપરાંત, બેઝિક સેવિંગ્સ બેંક ડિપોઝિટ (BSBD) ખાતાધારકો માટે મહિનામાં માત્ર પ્રથમ 4 વખત રોકડ ઉપાડ નિઃશુલ્ક રહેશે. ત્યારબાદ પ્રત્યેક રોકડ ઉપાડ પર રૂ. 15 ઉપરાંત જીએસટી વસૂલવામાં આવશે. આ નિયમ આધાર સક્ષમ ચુકવણી પ્રણાલી (AePS) દ્વારા થતા ઉપાડ પર પણ લાગુ થશે, જ્યારે ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન પર કોઈ વધારાનો ચાર્જ રહેશે નહીં.
8 મોટા નાણાકીય અને નીતિગત ફેરફારોની ઝાંખી
ઓક્ટોબર 2026થી અમલમાં આવનારા મુખ્ય ફેરફારો અને તેની નાગરિકો પર અસર નીચે મુજબ છે:
| ક્રમ | નિયમ / ક્ષેત્ર | મુખ્ય ફેરફાર અને વિગત |
| 1 | LPG ગેસ સબસિડી | સબસિડી અને સિલિન્ડર બુકિંગ માટે આધાર બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન ફરજિયાત. |
| 2 | SBI ATM નિયમો | સેલેરી પેકેજ એકાઉન્ટ માટે અન્ય બેંક ATMમાં ફ્રી વ્યવહારો 10 થી ઘટીને 5 થયા (વધારાના ટ્રાન્ઝેક્શન પર રૂ. 11 થી રૂ. 23 + GST). |
| 3 | SBI BSBD એકાઉન્ટ | મહિનામાં માત્ર 4 કેશ ઉપાડ મફત; ત્યારપછીના દરેક ઉપાડ પર રૂ. 15 + GST ચાર્જ. |
| 4 | બલ્ક FD વ્યાજદર | રૂ. 3 કરોડ કે તેથી વધુની ડિપોઝિટ પર બેંકોને વ્યાજદર નક્કી કરવાની વધુ છૂટ. |
| 5 | RBI રેપો રેટ સમીક્ષા | મોનિટરી પોલિસી કમિટીની બેઠક; હાલના 5.25% રેપો રેટમાં ફેરફાર થવાથી લોન-FD દરો પર અસર શક્ય. |
| 6 | સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ | PPF, સુકન્યા સમૃદ્ધિ, NSC અને સિનિયર સિટીઝન સ્કીમના ત્રિમાસિક વ્યાજદરોની જાહેરાત. |
| 7 | ટેક્સ ઓડિટ ITR | ટેક્સ ઓડિટ હેઠળ આવતા કરદાતાઓ માટે ITR ફાઇલ કરવાની છેલ્લી તારીખ 31 ઓક્ટોબર 2026. |
| 8 | વાહનો અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ | ઓટો કંપનીઓ દ્વારા ભાવવધારો; કાચા માલના ખર્ચને લીધે AC, ટીવી, ફ્રિજમાં 3% થી 8% વધારાની શક્યતા. |
બેંકિંગ વ્યાજદરો, RBI પોલિસી અને નાની બચત યોજનાઓ
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા રૂ. 3 કરોડ કે તેથી વધુની બલ્ક ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ માટે બેંકોને વ્યાજદર નક્કી કરવામાં સ્વાયત્તતા આપવામાં આવી છે. બીજી તરફ, RBIની મોનિટરી પોલિસી કમિટીની આગામી બેઠકમાં વર્તમાન 5.25% રેપો રેટ અંગે મહત્વનો નિર્ણય લેવાશે, જેની અસર હોમ લોન, કાર લોન અને ટર્મ ડિપોઝિટના દરો પર પડી શકે છે. તદુપરાંત, પીપીએફ (PPF), સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના અને એનએસસી (NSC) જેવા રોકાણકારો માટે નવા ક્વાર્ટરના વ્યાજદરોની જાહેરાત થવાથી રોકાણનું આયોજન સરળ બનશે.
ટેક્સ ઓડિટ ડેડલાઇન અને તહેવારોમાં મોંઘવારીનો માર
જે કરદાતાઓ ટેક્સ ઓડિટના દાયરામાં આવે છે તેમના માટે નાણાકીય વર્ષનું ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ભરવાની અંતિમ તારીખ 31 ઓક્ટોબર 2026 રહેશે, જેથી દંડથી બચવા સમયસર પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી જરૂરી છે. બીજી બાજુ, તહેવારો ટાણે કાર ખરીદવા માંગતા ગ્રાહકો માટે મારુતિ, ટાટા અને હ્યુન્ડાઈ જેવી કંપનીઓએ ભાવવધારો કર્યો છે. સાથે જ કોપર, સ્ટીલ અને ક્રૂડ ઓઈલની વૈશ્વિક કિંમતો વધવાના કારણે ટીવી, ફ્રિજ, વોશિંગ મશીન અને એસી જેવા હોમ એપ્લાયન્સિસ 3% થી 8% સુધી મોંઘા થવાના અણસાર છે.
ઓક્ટોબર મહિનો તહેવારોની ખુશીઓ સાથે નાણાકીય આયોજનમાં સાવચેતી રાખવાનો સંદેશ લઈને આવી રહ્યો છે. બેંકિંગ વ્યવહારોમાં વધારાના ચાર્જીસથી બચવા માટે ડિજિટલ પેમેન્ટ્સનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવો અને એલપીજી બાયોમેટ્રિક જેવી પ્રક્રિયાઓ સમયસર પૂર્ણ કરી લેવી હિતાવહ છે. સાથે જ મોંઘવારી અને ટેક્સ ડેડલાઇનને ધ્યાનમાં રાખીને બજેટનું યોગ્ય સંચાલન સામાન્ય પરિવારો માટે લાભદાયી નીવડશે.
