SIR વિવાદમાં NDA ગઠબંધનમાં બે ફાંટા: ચૂંટણી પંચ પાસે પારદર્શિતા અને સ્પષ્ટતાની માંગ

મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયાને લઈને ઊભો થયેલો વિવાદ હવે માત્ર શાસક પક્ષ અને વિરોધ પક્ષ પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ રાષ્ટ્રીય લોકશાહી ગઠબંધન (NDA) ના આંતરિક વર્તુળો સુધી પહોંચી ગયો છે. સામાન્ય રીતે ચૂંટણી પંચ જેવી સ્વાયત્ત સંસ્થાઓના બચાવમાં સરકાર ઊભી રહેતી હોય છે, પરંતુ આ વખતે સત્તાધારી ગઠબંધનના પ્રમુખ સહયોગી પક્ષોએ જ ચૂંટણી પંચની આંતરિક કાર્યપ્રણાલી અને નિર્ણય પ્રક્રિયા પર સ્પષ્ટતા માંગી છે. જનતાના મનમાં લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયા પ્રત્યે કોઈ અવિશ્વાસ ન ફેલાય તે માટે પંચે પોતે આગળ આવીને ખુલાસો કરવો જોઈએ તેવી માંગ ઉઠતાં સમગ્ર મામલો ગંભીર બન્યો છે.

કમિશનરો વચ્ચે મતભેદના અહેવાલથી સળગ્યો વિવાદ

આ સમગ્ર રાજકીય વિવાદની શરૂઆત ‘ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ના એક ઘટસ્ફોટ બાદ થઈ હતી, જેમાં દાવો કરાયો હતો કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર અને અન્ય બે ચૂંટણી કમિશનરો વચ્ચે SIR પ્રક્રિયાના કેટલાક મહત્વના નિર્ણયો મુદ્દે મતભેદો સર્જાયા હતા. આ અહેવાલ સાર્વજનિક થતાં જ વિપક્ષ આક્રમક બન્યો હતો અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માંગણી શરૂ કરી હતી. જોકે, ચૂંટણી પંચે સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કોઈપણ બંધારણીય સંસ્થામાં આંતરિક ચર્ચા દરમિયાન વિચારોની ભિન્નતા હોવી સામાન્ય છે અને SIR અંગેના અંતિમ નિર્ણયો સર્વસંમતિથી જ લેવાયા છે. તેમ છતાં, વિવાદ થમવાનું નામ લઈ રહ્યો નથી.

NDA ના સહયોગી પક્ષોનું આક્રમક વલણ અને માંગ

આ મામલે ગઠબંધનના સહયોગી પક્ષોએ ચૂંટણી પંચની ભૂમિકા સામે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. કેન્દ્રીય મંત્રી અને LJP (રામવિલાસ) ના વડા ચિરાગ પાસવાને સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારનો ભાગ હોવા છતાં તેઓ બંધારણીય સંસ્થાનો આંખ મીંચીને બચાવ કરવા માંગતા નથી. તેમણે કહ્યું કે લોકો ચૂંટણી પ્રક્રિયા પરનો વિશ્વાસ ગુમાવે તે લોકશાહી માટે ખતરનાક છે, તેથી પંચે રાહુલ ગાંધી કે વિપક્ષના આક્ષેપોની ચિંતા કર્યા વિના સામાન્ય જનતા સમક્ષ પોતાનો પક્ષ વધુ મજબૂતીથી મૂકવો જોઈએ.

આ જ સુરમાં સૂર પુરાવતા RLM ના વડા ઉપેન્દ્ર કુશવાહા અને કેન્દ્રીય મંત્રી એચ.ડી. કુમારસ્વામીએ (JD-S) માંગ કરી કે ચૂંટણી પંચના ત્રણેય કમિશનરોએ દેશ સમક્ષ સાચી હકીકત ઉજાગર કરવી જોઈએ જેથી સર્જાયેલી ભ્રમણા દૂર થાય. બીજી તરફ TDP એ પણ સંસ્થામાં જનવિશ્વાસ જાળવી રાખવા માટે સંપૂર્ણ પારદર્શિતા અનિવાર્ય ગણાવી છે.

આ પણ વાંચો: કાચ તૂટ્યા, ઈંડા ફેંકાયા: મમતાની રેલીમાં જતા TMC ધારાસભ્ય કુણાલ ઘોષની કાર પર હુમલો

JDU નો બચાવ: વિપક્ષના હોબાળા સામે વિરોધાભાસ

એક તરફ જ્યારે NDA ના 4 પ્રમુખ સહયોગી પક્ષો ચૂંટણી પંચ પાસે જવાબદારી અને સ્પષ્ટતા માંગી રહ્યા છે, ત્યારે બીજી તરફ જનતા દળ યુનાઇટેડ (JDU) નું વલણ તદ્દન અલગ જોવા મળ્યું છે. JDU ના વરિષ્ઠ નેતા લલન સિંહે ચૂંટણી પંચનો ખુલ્લેઆમ બચાવ કરતા જણાવ્યું કે SIR એ પંચની બંધારણીય જવાબદારી છે અને સર્વોચ્ચ અદાલતે પણ આ પ્રક્રિયાને માન્યતા આપી છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે વિપક્ષ પાસે કોઈ નક્કર મુદ્દો ન હોવાથી માત્ર રાજકીય લાભ ખાતર હોબાળો મચાવવામાં આવી રહ્યો છે. ગઠબંધનના સાથીઓ વચ્ચેનો આ ખુલ્લો મતભેદ રાજકીય વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.

મતદાર યાદીના સુધારા જેવી પાયાની પ્રક્રિયા પરથી લોકોનો વિશ્વાસ ડગી ન જાય તે કોઈપણ લોકશાહી રાષ્ટ્ર માટે સર્વોપરી છે. ચૂંટણી પંચની આંતરિક સંમતિ અને પારદર્શિતા પર જ્યારે શાસક ગઠબંધનના પોતાના જ સાથી પક્ષો આંગળી ચીંધી રહ્યા હોય, ત્યારે ચૂંટણી પંચે માત્ર પત્રકાર પરિષદ કે પ્રેસનોટ પૂરતું સીમિત ન રહેતાં જનતા સમક્ષ આવીને શંકાઓનું સમાધાન કરવું અનિવાર્ય બની ગયું છે.