અમેરિકન ડૉલર સામે મોટો પડકાર: ટ્રમ્પની 500 ટકા ટેરિફની ધમકી બેઅસર સાબિત કરી બ્રિક્સ દેશોએ લીધો નિર્ણય
આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર અને વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં અમેરિકન ડૉલરના વર્ચસ્વ સામે એક મોટો પડકાર ઊભો થયો છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સ્પષ્ટ ચેતવણી અને નારાજગીને સાઇડલાઇન કરીને બ્રિક્સ (BRICS) દેશોએ આપસી વેપાર માટે એક ક્રાંતિકારી અને મોટો નિર્ણય લીધો છે.
સ્થાનિક મુદ્રામાં લેણ-દેણ માટે સર્વાનુમતે સહમતિ
ભારતની આગેવાની હેઠળ મળેલી બ્રિક્સ દેશોના નાણા મંત્રીઓ અને કેન્દ્રીય બેન્કોના ગવર્નરોની મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં તમામ સભ્ય દેશો વચ્ચે ડૉલરને બદલે પોતપોતાની સ્થાનિક મુદ્રા (લોકલ કરન્સી) માં જ લેણ-દેણ કરવા પર સત્તાવાર સહમતિ સધાઈ છે. કઝાન અને રિયો ઘોષણાપત્રના માર્ગદર્શન હેઠળ ક્રોસ બોર્ડર પેમેન્ટ સિસ્ટમ બનાવવા અને તેના વ્યવહારુ ઉકેલ શોધવા પર પણ તીવ્ર ચર્ચા કરવામાં આવી છે, જેથી પેમેન્ટ અને મેસેજ મોકલવાના માધ્યમોને એકબીજાના અનુકૂળ બનાવી શકાય.
આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સંસ્થાઓ (IMF-World Bank) માં સુધારાની માંગ
આ બેઠકમાં માત્ર વેપાર જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક નાણાકીય માળખાને લઈને પણ કડક રજૂઆતો કરવામાં આવી છે. બ્રિક્સ દેશોએ આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સંસ્થાઓને વધુ પારદર્શક અને જવાબદાર બનાવવા પર ભાર મૂક્યો છે. આઈએમએફ (IMF) અને વર્લ્ડ બેંક જેવી બ્રેટન વૂડ્સ સંસ્થાઓની વિશ્વસનીયતા વધારવા તથા તેમાં તાત્કાલિક સુધારા કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, ન્યૂ ડેવલપમેન્ટ બેંક (NDB) દ્વારા લોકલ કરન્સીમાં ફાઇનાન્સિંગનો વિસ્તાર કરવા પ્રોત્સાહન અપાયું છે.
આ પણ વાંચો: વિશ્વના 3 મુખ્ય ઓઇલ સપ્લાય માર્ગો ઠપ થતાં વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ભારત પર તેની ગંભીર અસરો
ટ્રમ્પની ૫૦૦% ટેરિફની ધમકી બેઅસર
અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અગાઉ બ્રિક્સ દેશો દ્વારા ડૉલરના વિકલ્પ તરીકે લોકલ કરન્સીમાં વેપાર કરવાની વાત પર સખત નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે ખુલ્લી ચેતવણી આપી હતી કે જો કોઈ દેશ ડૉલરને પડકારશે તો તેના પર ૫૦૦ ટકા સુધીનો ભારેખમ ટેરિફ લાદવામાં આવશે. તેમ છતાં, ટ્રમ્પની આ ધમકીને અવગણીને બ્રિક્સ દેશોએ આર્થિક સ્વાવલંબન તરફ મોટું પગલું ભર્યું છે, જે ટ્રમ્પ માટે મોટો ઝટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
સારરૂપે કહીએ તો, બ્રિક્સ દેશોનું આ પગલું વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં અમેરિકાના એકાધિકારને ખતમ કરવાની દિશામાં એક માઈલસ્ટોન સાબિત થઈ શકે છે. આગામી સમયમાં આ નિર્ણય વૈશ્વિક રાજકારણ અને વેપારના સમીકરણોને પલટી નાખવાની તાકાત ધરાવે છે.
