બિહાર વિદ્યાર્થી આંદોલન મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સરકારની સ્પષ્ટતા, પ્રદર્શન દરમિયાન AK-47 અને પિસ્તોલથી ફાયરિંગની કબૂલાત

બિહારમાં તાજેતરમાં યોજાયેલા વિદ્યાર્થીઓના ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શનોએ દેશભરમાં રાજકીય અને કાનૂની હલચલ મચાવી દીધી છે. પોલીસ કાર્યવાહી અને બળપ્રયોગના ગંભીર આક્ષેપો વચ્ચે આ મામલો હવે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત (સુપ્રીમ કોર્ટ) સુધી પહોંચ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન બિહાર સરકારે પોતાના સોગંદનામામાં પ્રદર્શનકારીઓ પર વગર કારણે બળપ્રયોગ કર્યાના આક્ષેપોને સદંતર ફગાવી દીધા છે. જોકે, સરકારે સ્વીકાર્યું છે કે વિરોધ પ્રદર્શન હિંસક બનતા પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત કરવા માટે પોલીસ દ્વારા હથિયારોનો ઉપયોગ કરવાની ફરજ પડી હતી. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ અને અદાલતના આદેશોને લઈને બુલેટિનમાં અનેક ચોંકાવનારા ખુલાસા સામે આવ્યા છે.

બિહારમાં 69 FIR અને 500 થી વધુ ધરપકડ

સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા આંકડાઓ અનુસાર, ૨૨ જુલાઈથી ૨૫ જુલાઈ વચ્ચે રાજ્યમાં થયેલા હિંસક પ્રદર્શનો સંદર્ભે કુલ ૬૯ FIR દાખલ કરવામાં આવી છે અને આશરે ૫૦૦ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. જોકે, પ્રશાસને નરમાઈ દાખવતા જે વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનકારીઓનો અગાઉ કોઈ ગુનાહિત રેકોર્ડ નહોતો તેવા ૨૨૨ વિદ્યાર્થીઓને જામીન પર મુક્ત કર્યા છે. આ ઉપરાંત, ૧૮ વર્ષથી ઓછી વયના સગીરો, જેનો કોઈ ગુનાહિત ઇતિહાસ નહોતો, તેમને સામાન્ય બોન્ડ ભરાવીને છોડી દેવામાં આવ્યા છે. છપરામાં થયેલી હિંસાની ભયાનકતા દર્શાવતા સરકારે જણાવ્યું કે ત્યાં બે BDO, ત્રણ પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર, બે સબ-ઇન્સ્પેક્ટર અને ૧૧ કોન્સ્ટેબલ ઘાયલ થયા હતા, જેમાં એક BDOએ પોતાની આંખ ગુમાવી છે અને બીજા અધિકારીને માથામાં ગંભીર ઈજા પહોંચી છે.

સિવાન અને હાથી ચોક ખાતે ફાયરિંગની ઘટનાઓ

વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ દ્વારા હથિયારોના ઉપયોગ અંગે સરકારે કબૂલાત કરી છે કે સિવાનમાં ભીડ વચ્ચે ઘેરાઈ ગયા બાદ એક કોન્સ્ટેબલે પોતાની AK-47 રાઇફલથી હવામાં ચાર રાઉન્ડ ફાયરિંગ કર્યું હતું, જેમાં સદનસીબે કોઈને ઈજા પહોંચી નહોતી; આ ઘટના બાદ સંબંધિત કોન્સ્ટેબલને સસ્પેન્ડ કરી વિભાગીય તપાસના આદેશ અપાયા છે. બીજી તરફ, હાથી ચોક ખાતે એક ASI દ્વારા ૯ એમએમ પિસ્તોલથી બે રાઉન્ડ ફાયરિંગ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ત્રણ પ્રદર્શનકારીઓને મામૂલી ગોળી વાગી હતી. આ કેસમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા હથિયાર, ગોળીબારનું અંતર અને ફાયરિંગનો એંગલ ચોક્કસપણે જાણવા માટે હાલ બેલેસ્ટિક તપાસ ચાલી રહી છે.

આ પણ વાંચો: ભાવનગરના ઉખરલા ગામે જુગાર રમતી વખતે ભાગદોડ મચતા કૂવામાં પડવાથી ત્રણ યુવકોના મોત

સુપ્રીમ કોર્ટનો કડક આદેશ: ડિજિટલ ડેટા અને વીડિયો ફૂટેજ સુરક્ષિત રાખવા નિર્દેશ

આ સમગ્ર સંવેદનશીલ મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને સુપ્રીમ કોર્ટે કડક રૂખ અપનાવ્યો છે. અદાલતના આદેશાનુસાર, આંદોલન અને પોલીસ કાર્યવાહીના તમામ વીડિયો ફૂટેજ તથા અન્ય ડિજિટલ રેકોર્ડ સુરક્ષિત રાખવા માટે એડિશનલ DGPને સ્પષ્ટ સૂચના આપી દેવામાં આવી છે. આ સાથે જ પ્રદર્શનકારીઓની અંગત માહિતી, ડિજિટલ ડેટા કે તેમની ઓળખ સોશિયલ મીડિયા અથવા અન્ય સાર્વજનિક માધ્યમો પર જાહેર ન કરવા માટે પણ કડક આદેશ આપવામાં આવ્યા છે, જેથી નાગરિકોની ગોપનીયતા જળવાઈ રહે.

દિલ્હી પોલીસનો પક્ષ અને અસામાજિક તત્વોની સંડોવણી

બિહાર ઉપરાંત દિલ્હી પોલીસે પણ સુપ્રીમ કોર્ટમાં સોગંદનામું રજૂ કરીને વિદ્યાર્થીઓ પર વધુ પડતો બળપ્રયોગ કર્યાના આક્ષેપોને નકારી કાઢ્યા છે. પોલીસના દાવા મુજબ, ૩૦,૦૦૦ થી વધુ પ્રદર્શનકારીઓને નિયંત્રિત કરવા માટે ૩ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં ૫ હજારથી વધુ જવાનો તહેનાત કરવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે પ્રદર્શનકારીઓ દ્વારા બેરિકેડ તોડી નાખવામાં આવ્યા અને સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે અંકુશ બહાર જતી રહી, ત્યારે જ ગ્રેડેડ ફોર્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સંઘર્ષમાં ૨૪૦ થી વધુ પોલીસકર્મીઓ અને ૨૦૦ જેટલા પ્રદર્શનકારીઓ ઘાયલ થયા હતા. પોલીસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ વિદ્યાર્થી આંદોલનની આડમાં કેટલાક અસામાજિક તત્વો અને કુખ્યાત હિસ્ટ્રીશીટરો પણ ઘૂસી ગયા હતા, જેના કારણે માહોલ વધુ ડહોળાયો હતો.

બિહારના આ વિદ્યાર્થી આંદોલન અને પોલીસ કાર્યવાહીનો મામલો હવે ન્યાયિક દેખરેખ હેઠળ આવી ગયો છે. એક તરફ જ્યાં સરકારે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાના પોતાના પ્રયાસોનો બચાવ કર્યો છે, તો બીજી તરફ પોલીસ દ્વારા AK-47 અને પિસ્તોલ જેવા ઘાતક હથિયારોના ઉપયોગની સ્વીકૃતિએ અનેક ગંભીર સવાલો ખડા કર્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટની દેખરેખ અને તપાસના અંતે જ આ હિંસક ઘટનાઓની વાસ્તવિક હકીકત બહાર આવશે અને જવાબદારો સામે યોગ્ય કાર્યવાહી થવાની અપેક્ષા રાખી શકાય.