Voice Of Day
ઈ-પેપર
શહેર બદલો
લોગ આઉટ કરો
ડાર્ક મોડ
About
ઇન્ટરનેશનલ
ક્રાઇમ
ગેજેટ
ટેક ન્યૂઝ
ટ્રેન્ડિંગ
સ્પોર્ટ્સ
About us
Contact us
Voice Of Day
Voice Of Day
ટૉપ ન્યૂઝ
ટ્રેન્ડિંગ
રાજકોટ
ગુજરાત
બ્રેકિંગ ન્યૂઝ
નેશનલ
ક્રાઇમ
હોમ
ઈ-પેપર
વીડિયો
  • Breaking
  • Entertainment
  • GLOBAL NEWS
  • Visited place
  • ઇન્ટરનેશનલ
  • ક્રાઇમ
  • ગુજરાત
  • ગેજેટ
  • ટેક ન્યૂઝ
  • ટૉપ ન્યૂઝ
  • ટ્રેન્ડિંગ
  • ધાર્મિક
  • નેશનલ
  • ફિટનેસ
  • બિઝનેસ
  • બ્રેકિંગ ન્યૂઝ
  • રાજકોટ
  • લાઇફસ્ટાઇલ
  • સ્પોર્ટ્સ
  • હેલ્થ
  • હોમ
સર્ચ
App Ad VOD
Voice Of Day
Voice Of Day
ઈ-પેપર
શહેર બદલો
લોગ આઉટ કરો
ડાર્ક મોડ
ઇન્ટરનેશનલ
ક્રાઇમ
ગેજેટ
ટેક ન્યૂઝ
ટ્રેન્ડિંગ
સ્પોર્ટ્સ
About us
હોમ
ઈ-પેપર
વીડિયો
  • Breaking
  • Entertainment
  • GLOBAL NEWS
  • Visited place
  • ઇન્ટરનેશનલ
  • ક્રાઇમ
  • ગુજરાત
  • ગેજેટ
  • ટેક ન્યૂઝ
  • ટૉપ ન્યૂઝ
  • ટ્રેન્ડિંગ
  • ધાર્મિક
  • નેશનલ
  • ફિટનેસ
  • બિઝનેસ
  • બ્રેકિંગ ન્યૂઝ
  • રાજકોટ
  • લાઇફસ્ટાઇલ
  • સ્પોર્ટ્સ
  • હેલ્થ
  • હોમ
ટેક ન્યૂઝનેશનલ

ઓનલાઇન છેતરપિંડી રોકવા RBI નો નિર્ણય: નંબર બદલતા જ 12 કલાક પેમેન્ટ બંધ

Mon, November 16 2026

આજના ડિજિટલ યુગમાં આંગળીના ટેરવે નાણાકીય વ્યવહારો જેટલા સરળ બન્યા છે, તેટલું જ સાયબર ગઠિયાઓનું જોખમ પણ વધ્યું છે. ગ્રાહકોની મહેનતની કમાણીને ઓનલાઇન છેતરપિંડીથી બચાવવા માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ હવે સુરક્ષાનું કવચ વધુ મજબૂત બનાવ્યું છે. ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા લાવવા અને સાયબર ગુનેગારોના મનસૂબા પર પાણી ફેરવવા માટે કેન્દ્રીય બેંકે કેટલાક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને કડક નિયમો અમલમાં મૂક્યા છે, જે સીધા સામાન્ય ગ્રાહકોના હિતમાં છે.

નંબર કે ઈમેલ બદલવા પર 12 કલાકનો કૂલિંગ પીરિયડ

ઘણીવાર સાયબર ગુનેગારો નકલી દસ્તાવેજો અથવા ટેકનિકલ ખામીનો લાભ લઈને ગ્રાહકનો રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર કે ઈમેલ આઈડી બદલી નાખે છે, જેથી OTP મેળવીને ખાતું સાફ કરી શકાય. આ પ્રકારની છેતરપિંડી અટકાવવા RBI એ નિયમ બનાવ્યો છે કે જો પેમેન્ટ એપ કે ડિજિટલ વોલેટમાં મોબાઈલ નંબર અથવા ઈમેલ બદલવામાં આવશે, તો ત્યારબાદના ઓછામાં ઓછા 12 કલાક સુધી તે ખાતામાંથી કોઈ મોટું ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શન થઈ શકશે નહીં. આ સમયગાળા દરમિયાન મૂળ ગ્રાહકને ફેરફાર અંગે એલર્ટ મળશે, જેથી તેઓ સમયસર પોતાનું એકાઉન્ટ બ્લોક કરાવી શકે.

કોને લાગુ પડશે આ નવા નિયમો?

RBI ની આ માર્ગદર્શિકા તમામ અધિકૃત નોન-બેંક પેમેન્ટ સિસ્ટમ ઓપરેટરો (PSOs) માટે જારી કરવામાં આવી છે. મોટા નોન-બેંક PSOs માં NPCI, NPCI ભારત બિલપે, કાર્ડ પેમેન્ટ નેટવર્ક્સ, નોન-બેંક ATM નેટવર્ક્સ, વ્હાઇટ લેબલ ATM ઓપરેટરો અને પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે નાના નોન-બેંક PSOs માટે 1 April, 2028 થી આ નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે.

આ પણ વાંચો: વાયદા બજાર ખુલતા જ સોના-ચાંદી ગગડ્યા: ચાંદીમાં 5,865 અને સોનામાં 1,105 રૂપિયાનું ગાબડું

એપ અને વેબસાઈટ પર જ મળશે તાત્કાલિક ફરિયાદનો વિકલ્પ

છેતરપિંડી થયા બાદ હેલ્પલાઇન નંબર શોધવામાં ગ્રાહકોનો કિંમતી સમય વેડફાતો હોય છે. હવે દરેક પેમેન્ટ કંપનીએ પોતાની મોબાઈલ એપ અને વેબસાઈટ પર જ એક સરળ અને સીધો વિકલ્પ આપવો પડશે, જેનાથી ગ્રાહક કોઈપણ શંકાસ્પદ વ્યવહારને તરત જ ‘ફ્રોડ’ તરીકે માર્ક કરી શકે. આ વ્યવસ્થામાં પેમેન્ટ સિસ્ટમના અન્ય સહભાગીઓએ પણ સંપૂર્ણ સહયોગ આપવો પડશે.

SMS અને ઈમેલ એલર્ટની ગોપનીયતામાં વધારો

ટ્રાન્ઝેક્શન બાદ આવતા મેસેજ વધુ સુરક્ષિત બનાવવામાં આવ્યા છે. હવેથી એલર્ટ મેસેજમાં ગ્રાહકનો સંપૂર્ણ બેંક એકાઉન્ટ નંબર કે કાર્ડ નંબર દેખાશે નહીં, જેથી કોઈ અન્ય વ્યક્તિ તેનો દુરુપયોગ ન કરી શકે. આ ઉપરાંત, પૈસા કયા વેપારી કે વ્યક્તિને ચૂકવવામાં આવ્યા છે તેનું નામ મેસેજમાં સ્પષ્ટ લખવું ફરજિયાત રહેશે. જો વ્યવહાર OTP આધારિત હશે, તો સંબંધિત વ્યવહારની વિગત સાથે મેસેજના અંતે OTP દર્શાવવામાં આવશે.

બહુ-સ્તરીય સુરક્ષા તપાસ અને સાયબર રિપોર્ટિંગ

ખાતામાંથી ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે કપાતા નાણાં માટે પેમેન્ટ ઓપરેટરોએ મલ્ટી-લેયર વેરિફિકેશન સિસ્ટમ રાખવી પડશે, જેથી ચુકવણી પહેલાં ગ્રાહકની ઓળખ વિવિધ સ્તરે ચકાસી શકાય (જોકે અમુક ખાસ કિસ્સાઓમાં RBI એ છૂટ આપી છે). આ સાથે જ કંપનીઓની જવાબદારી પણ નક્કી કરવામાં આવી છે. જો કોઈ કંપની પર સાયબર હુમલો થાય, સર્વર ડાઉન થાય કે ગ્રાહકની સમસ્યાના ઉકેલમાં અસામાન્ય વિલંબ થાય, તો ઘટનાની જાણ થયાના 6 કલાકની અંદર RBI અને દેશની ટોચની સાયબર એજન્સી CERT-In ને સંપૂર્ણ રિપોર્ટ સોંપવો પડશે.

મુખ્ય નિયમ / જોગવાઈસમયમર્યાદા / મુખ્ય વિગત
મોબાઈલ નંબર/ઈમેલ બદલવા પર કૂલિંગ પીરિયડ12 કલાક (મોટા ઓનલાઈન પેમેન્ટ બંધ)
સાયબર ઘટના કે સર્વર આઉટેજનો રિપોર્ટ6 કલાકની અંદર (RBI અને CERT-In ને)
નાના નોન-બેંક PSOs માટે અમલીકરણ1 April, 2028 થી ફરજિયાત
ટ્રાન્ઝેક્શન એલર્ટ મેસેજએકાઉન્ટ/કાર્ડ નંબર છુપાવાશે, મેળવનારનું નામ સ્પષ્ટ દેખાશે

નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય

સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ RBI ના આ પગલાંને આવકાર્યું છે. તેમના મતે જૂના અને અલગ-અલગ નિયમોને બદલે એક કડક માળખું ઊભું કરવાથી પેમેન્ટ કંપનીઓની જવાબદારી વધશે. હવે કંપનીઓ પોતાની ટેકનિકલ ખામીઓ છુપાવી શકશે નહીં કે બેદરકારી દાખવી શકશે નહીં, જેનાથી ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ વધુ વિશ્વસનીય બનશે.

ટૂંકમાં કહીએ તો, RBI ના આ નવા નિયમો ડિજિટલ વ્યવહારો કરતા કરોડો ગ્રાહકો માટે એક સુરક્ષા કવચ સમાન સાબિત થશે. ટેકનોલોજીના વધતા ઉપયોગ વચ્ચે ગ્રાહકોના નાણાં સુરક્ષિત રહે અને પેમેન્ટ કંપનીઓ વધુ જવાબદારીપૂર્વક કામ કરે તે દિશામાં કેન્દ્રીય બેંકનું આ એક અત્યંત સરાહનીય અને સમયસરનું પગલું છે.

Tags:

BankingRegulationsConsumerProtectionCyberSecurityDigitalPaymentsFinancialSafetyFraudPreventionOnlineFraudPaymentSecurityRBIMoveRBIUpdates

Share Article

Other Articles

Previous

2027ની પંજાબ ચૂંટણી માટે ભાજપ-કોંગ્રેસની તૈયારી: રાઘવ ચઢ્ઢા સહિત પૂર્વ AAP સાંસદોને મોટી જવાબદારી

Next

વાયદા બજાર ખુલતા જ સોના-ચાંદી ગગડ્યા: ચાંદીમાં 5,865 અને સોનામાં 1,105 રૂપિયાનું ગાબડું

Search
Follow Us
Twitter
Facebook
Instagram
Youtube
Most Read
ફાકી ખાતા હોવ તો બંધ કરી દેજો નહીં તો ખિસ્સા થઇ જશે ખાલી
2 વર્ષ પહેલા
ગુજરાત
રાજકોટ પોલીસ સ્ટેશનમાં હાજર થયો સલમાન ખાન !! જાણો કેમ ?
2 વર્ષ પહેલા
Entertainment
રાજકોટ : આવાસ યોજનામાં ખાલી પડેલાં 181 ફ્લેટનો કરાશે ડ્રો, આ તારીખથી ફોર્મ વિતરણ થશે શરૂ
2 વર્ષ પહેલા
ગુજરાત
રાજકોટની ખાનગી હોસ્પિટલમાં મણકાના ઓપરેશન બાદ મહિલાનું મોત : ડોક્ટર સામે બેદરકારીના અક્ષેપો
2 વર્ષ પહેલા
ક્રાઇમ
જૂન મહિનામાં ગુજરાતમાં મેઘરાજા બઘડાટી બોલાવશે : ગાજવીજ સાથે પડશે વરસાદ, આગામી 6 દિવસની હવામાન વિભાગે કરી આગાહી
1 વર્ષ પહેલા
ગુજરાત
સસ્તા અનાજની દુકાને સેલ…સેલ…સેલ…! મે અને જૂન માસમાં એક સાથે ચાર મહિનાનું અનાજ અપાશે
2 વર્ષ પહેલા
ગુજરાત
રાજ્યમાં મેઘરાજાની ધમાકેદાર બેટિંગ : સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છના 8 જિલ્લામાં રેડ એલર્ટ, 5 જિલ્લામાં ભારે વરસાદની હવામાન વિભાગની આગાહી
1 વર્ષ પહેલા
ગુજરાત
Most Share
ગુજરાત
ડાકોર રણછોડરાયજી મંદિરમાં VIP બેઠક વ્યવસ્થા સામે ભક્તોનો આક્રોશ: ટ્રસ્ટે રૂ. 20 લાખનું કામ સ્થગિત કર્યું
2 કલાક પહેલા
‘તે હવે માત્ર મિત્ર છે’: ગર્લફ્રેન્ડ અંગેના સવાલ પર રાહુલ ગાંધીનો જવાબ, સોનિયા ગાંધીના પુસ્તક વિમોચનમાં શેર કરી ભાવુક વાતો
2 કલાક પહેલા
2 વર્ષ બાદ મનીલામાં QUAD શિખર બેઠક: PM મોદી અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સહિત 4 દેશોના નેતાઓનું મંથન
2 કલાક પહેલા
વસ્ત્રાપુરમાં વ્યાજખોરોની દાદાગીરી: ફરિયાદ પાછી ન ખેંચતાં વેપારી પુત્રના અપહરણનો પ્રયાસ અને ઓફિસમાંથી રૂ. 1 લાખથી વધુની લૂંટ
2 કલાક પહેલા
Categories

નેશનલ

3862 Posts

Related Posts

ગુજરાત ઇન્કમટેક્સના નવાં વડા તરીકે શૈલી જીંદાલ
ટૉપ ન્યૂઝ
2 વર્ષ પહેલા
ત્રણ હજાર કરોડના લોન કૌભાંડમાં 5 ઓગસ્ટે હાજર થવા અનિલ અંબાણીને ED નું સમન્સ
બ્રેકિંગ ન્યૂઝ
1 વર્ષ પહેલા
આ દિવાળીએ લોકો ફરવાના મૂડમાં નથી : ટ્રાવેલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ સુસ્ત, બુકિંગમાં ૪૫%નો ઘટાડો
રાજકોટ
2 વર્ષ પહેલા
રાજકોટમાં નજીવી બાબતે વધુ એક હત્યા
બ્રેકિંગ ન્યૂઝ
2 વર્ષ પહેલા
Voice Of Day

Follow Us

About Managment

Copyright © 2023 Voice of Day.
© All Rights Reserved Voice of Day
Made With Love ❤️ By Infotop Solutions Pvt Ltd
  • વાંચો
  • જુઓ
  • paper ઈ-પેપર