ભોજનનો બગાડ રોકો…તે કરોડો ભૂખ્યા લોકોનું પેટ ભરી શકે છે! બગાડના ચોંકાવનારા આંકડા,જાણો લગ્નમાં ભોજનની બરબાદી કેવી રીતે રોકવી
યાદ કરો કે તમે છેલ્લે લગ્નમાં ગયા ત્યારે પ્લેટમાં કેટલુ ભોજન એમ ને એમ રાખી દીધુ હતુ..આ પ્રશ્ન એવા દરેકને પૂછી શકાય એમ છે કે જેણે ભોજન લીધા પછી વધેલું ભોજન ડસ્ટબિનમાં નાખી દીધુ હોય..એક અહેવાલ અનુસાર, ભારતમાં લગ્ન સમારોહમાં સરેરાશ 20 થી 30 ટકા ભોજનનો બગાડ થાય છે. આ રીતે દર વરસે 7.8 કરોડ ટન ભોજનનો બગાડ થાય છે.
યુનાઇટેડ નેશન્સ એન્વાયરમેન્ટ પ્રોગ્રામના એક અહેવાલ અનુસાર, ભારતમાં જે ભોજનનો બગાડ થાય છે તેનાથી 3.77 કરોડ લોકોનું એક વર્ષ સુધી પેટ ભરી શકાય છે.
ભારતમાં ભોજનના આ રીતે બગાડ પાછળ પ્લાનીંગમાં લાપરવાહી અને મીસમેનેજમેન્ટ જવાબદાર છે. આપણે ત્યાં લગ્નના રીસેપ્શનમાં 500 લોકોને આમંત્રણ આપ્યુ હોય એટલે 500 લોકોનું ભોજન જ બનાવડાવીએ છીએ. ખરેખર તો દસ ટકા ઓછા લોકોની ગણતરીએ ભોજન તૈયાર કરાવવું જોઈએ.
કોઈ એવી દલીલ કરે કે ભોજન ઓછુ બનાવીએ અને ખૂટી પડે તો…પરંતુ આવુ ભાગ્યે જ બનતુ હોય છે. આમ છતાં ભોજન બનાવનારા રસોઈયા અથવા કેટરર્સને તેની ધારણા હોય જ છે અને ખૂટી પડે તે પહેલા નવુ તૈયાર થઇ પણ જાય છે.
બીજુ ઘણી જગ્યાએ દેખાદેખીમાં લગ્નના ભોજન મેન્યુમાં અનેક પ્રકારના વ્યંજન પીરસી દેવામાં આવે છે. સરેરાશ કોઈ એક વ્યક્તિ આ બધા વ્યંજન આરોગી પણ નથી શકતી. ઘણી વખત જોવા મળ્યુ છે કે, માત્ર ચાખવા માટે આવા વ્યંજનો પ્લેટમાં લેવામાં આવે છે અને પછી વેસ્ટ પ્લેટના ટેબલ ઉપર આપી દેવામાં આવે છે. આવી વ્યક્તિ નવી પ્લેટ લઈને નવી વસ્તુ ટેસ્ટ કરે છે અને પછી ફરી થોડું લઈને ફેંકી દ્યે છે.આમ ભોજનનો સતત બગાડ થતો રહે છે.
અત્યારે લગ્નગાળો ચાલી રહ્યો છે અને રાજકોટ સહિત અનેક શહેરોમાં મોટા મોટા રીસેપ્શન અને અન્ય પ્રસંગો યોજાઈ રહ્યા છે ત્યારે આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને ભૂખ્યા લોકો માટે આ વધેલુ ભોજન આપી દેવુ જોઈએ તેવું એક વર્ગ ચોક્કસ માણી રહ્યો છે. આ માટે હોટેલો અને કેટરર્સ જ આગળ આવે તે આજના સમયની માંગ છે.
બગાડના ચોંકાવનારા આંકડા
- મોટા મોટા સમારોહમાં પીરસવામાં આવતા ભોજનના 20 થી 40 ટકાનો બગાડ થાય છે.
- જે ભોજન બરબાદ થાય છે તેનાથી 100થી વધુ પીરામીડ ઉભા થઇ શકે છે
- દર વરસે દુનિયામાં 1.05 અબજ ટન ભોજન બરબાદ થાય છે.
- એક વ્યક્તિ દર વરસે સરેરાશ 50 કિલો ભોજનનો બગાડ કરે છે.
- વિશ્વમાં જે ભોજનનો બગાડ થાય છે તેનાથી 40 કરોડથી વધુ ઓલમ્પિક આકારના સ્વિમિંગ પુલ ભરી શકાય છે.
- 10-10 ટનની ક્ષમતાના 105 કરોડ ટ્રક ભરાય એટલા ભોજનનો બગાડ થાય છે.
ભોજનનો બગાડ રોકવા માટે અનેક દેશોમાં નિયમ
- ફ્રાંસ : બચેલા ભોજનને ફેંકવા ઉપર પ્રતિબંધ છે. આવા ભોજનને ચેરીટીમાં આપવાનું હોય છે.
- ઇટાલી: ભોજન દાનમાં આપનારી કંપનીએ ટેક્સમાં છૂટ આપવામાં આવે છે તેથી તેઓને પ્રોત્સાહન મળે છે.
- દક્ષિણ કોરિયા : રહેણાંક વિસ્તારમાં જો ભોજન ફેંકવામાં આવે તો તેના વજન અનુસાર દંડ વસુલવાની જોગવાઈ છે.
- ડેનમાર્ક: ભોજન બરબાદ કરનાર ઉપર ભારે દંડ લગાવવામાં આવે છે.
કેવી રીતે ભોજનની બરબાદી રોકવી
- મહેમાનોની સંખ્યાની અંદાજીત ધારણા કરીને એસ્ટીમેટ અનુસાર ભોજન બનાવવું
- મોટી પ્લેટને બદલે નાની પ્લેટનો ઉપયોગ કરવો
- નિશ્ચિંત થઈને એવું બોર્ડ મારો કે પહેલા પ્લેટમાં છે એ ખતમ કરો, પછી બીજી વાર લ્યો. આનાથી 30 ટકા ભોજન બચશે
- મેન્યુ વધુ પડતું મોટુ ન કરો. ઓછી વસ્તુ જ રાખો
- જે ભોજન વધે છે તે કોઈ સંસ્થાને આપી દો જે જરૂરતમંદ લોકોને આપી શકે
( આ રીતે કરવાથી અંદાજે 500 મહેમાનોવાળા એક લગ્ન સમારોહમાં 200 કિલો ભોજન બચાવી શકાય છે. જે 500 ભૂખ્યા બાળકો માટે એક દિવસનું ભોજન બની શકે છે)
